II SA/Wa 1819/24

WyrokWSA w Warszawie2025-03-17

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Anna Pośpiech-Kłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który w okresie opiniowania służbowego przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, podlega obligatoryjnemu zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w przypadku otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierz zawodowy, który otrzymał niedostateczną ogólną ocenę w ostatecznej opinii służbowej, podlega obligatoryjnemu zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 226 pkt 6 ustawy, niezależnie od tego, czy w okresie opiniowania przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zwolnienia nie jest postępowaniem weryfikującym zasadność oceny, a jedynie bada, czy opinia spełnia warunki formalne i czy zawiera negatywną ocenę ogólną.
Stan faktyczny
Skarżący, Ł. T., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, która zmieniła rozkaz personalny Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Podstawą zwolnienia była niedostateczna ogólna ocena w opinii służbowej za 2023 r., mimo że skarżący przez 222 dni przebywał na zwolnieniu lekarskim. Skarżący kwestionował prawidłowość procedury opiniowania, w tym brak zapoznania go z opinią podczas rozmowy oraz fakt, że opiniowanie odbyło się pomimo długotrwałej nieobecności w służbie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2025 r. sprawy ze skargi Ł. T. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oddala skargę Szef Sztabu Generalnego WP, zw. dalej "Szef Sztabu", decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zw. dalej "k.p.a.", uchylił część rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] dotyczącego zwolnienia L. T. zw. dalej "skarżącym", z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy, zmieniając datę zwolnienia na [...] sierpnia 2024 r. W pozostałej części rozkaz pozostawił w mocy. W uzasadnieniu decyzji Szef Sztabu wskazał, że w dniu 30 sierpnia 2023 r. skarżący, pełniący służbę w [...] Ośrodku Radioelektronicznym, otrzymał opinię służbową z ogólną oceną niedostateczną. Opinia została doręczona 1 września 2023 r. Po odwołaniu złożonym 15 września, wyższy przełożony utrzymał ją w mocy, a kopię doręczono 9 października 2023 r. W dniu 16 października 2023 r. skarżący złożył wniosek o weryfikację opinii, jednak Dowódca [...] Ośrodka Radioelektronicznego, po zapoznaniu się z protokołem komisji, utrzymał opinię w mocy 10 listopada 2023 r. W dniu 23 listopada 2023 r. Dowódca jednostki wystąpił do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych o zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Dowódca Generalny wszczął postępowanie administracyjne, a [...] maja 2024 r. wydał rozkaz o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby, ustalając termin zwolnienia na [...] czerwca 2024 r. Rozkaz doręczono 28 maja 2024 r., po czym wniesiono odwołanie. Szef Sztabu ocenił, że organ I instancji prawidłowo ustalił sytuację kadrową podoficera, co miało wpływ na jego status w Siłach Zbrojnych. Zgodnie z art. 226 pkt 6 ustawy, żołnierz zawodowy jest zwalniany z zawodowej służby wojskowej w przypadku otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 lipca 2022 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy (Dz.U. z 2022 r., poz. 1462), zw. dalej "rozporządzeniem", dowódca jednostki wojskowej ma obowiązek wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie żołnierza w takiej sytuacji. Zwolnienie nie jest fakultatywne, co oznacza, że organ nie ma możliwości wyboru w tej kwestii. W związku z uzyskaną przez podoficera niedostateczną oceną, spełnione zostały warunki formalne do zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. Szef Sztabu podkreślił, że merytoryczna zawartość opinii służbowych należy do autonomicznego obszaru ocennego i nie podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym. Organ prowadzący postępowanie nie ma prawa badać zasadności ocen wystawionych przez przełożonych. Szef Sztabu odniósł się do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. wskazując, że decyzja została wydana zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Skarżący twierdził, że organ I instancji nie uwzględnił jego żądania przesłuchania przełożonego w celu ustalenia procedury opiniowania. Szef Sztabu podkreślił, że zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia, przełożony ma obowiązek zapoznać żołnierza z opinią służbową, co zostało spełnione, gdyż skarżący podpisał potwierdzenie odbioru opinii. Argument skarżącego, że nie miał możliwości poznania przyczyn oceny, jest bezpodstawny, ponieważ w opinii zawarto uzasadnienie. Dodatkowo, skarżący wniósł odwołanie od opinii, co świadczy o jego możliwości obrony. Naruszenie procedury opiniowania mogłoby mieć znaczenie tylko wtedy, gdyby wpłynęło na decyzję o zwolnieniu, co w tym przypadku nie miało miejsca. W odniesieniu do naruszenia art. 226 pkt 6 ustawy oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie opiniowania, polegającego na wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego na podstawie oceny ogólnej niedostatecznej w opinii służbowej za 2023 r., Szef Sztabu uznał, że zarzut ten nie podważa prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia w stosunku do podoficera. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia, opiniowaniem służbowym obejmuje się żołnierzy zawodowych, którzy do 15 sierpnia danego roku pełnili zawodową służbę wojskową przez co najmniej sześć miesięcy. W kontekście postawionego zarzutu wyjaśniono, że ustawodawca nie przewidział wyłączenia z procedury opiniowania żołnierzy przebywających na zwolnieniach lekarskich. Przepisy ustawy i rozporządzenia nie sugerują, że korzystanie ze zwolnienia lekarskiego prowadzi do zawieszenia lub wygaśnięcia stosunku służbowego. Z tego wynika, że żołnierz przebywający na zwolnieniu lekarskim pozostaje w stosunku zawodowej służby wojskowej, co spełnia przesłankę określoną w § 3 ust. 2 rozporządzenia, obligując do objęcia go opiniowaniem. Obowiązek corocznego opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych, wynikający z art. 127 ust. 1 i 2 ustawy, wskazuje, że wszyscy żołnierze w stosunku zawodowej służby wojskowej podlegają temu procesowi. Ustawodawca nie przewidział wyjątków, które pozwalałyby na odstąpienie od opiniowania żołnierzy, co w przypadku akceptacji stanowiska skarżącego mogłoby prowadzić do sytuacji, w której żołnierz przebywający na zwolnieniu lekarskim przez długi czas nie byłby oceniany, niezależnie od jakości wykonywanych obowiązków. Podkreślono, że wpływ nieobecności z powodu zwolnienia lekarskiego na ocenę dyspozycyjności żołnierza został uwzględniony w § 4 ust. 1 pkt 1 lit. c tiret czwarte rozporządzenia, które stanowi że kryterium dyspozycyjności ocenia się, biorąc pod uwagę liczbę dni nieobecności z powodu zwolnień lekarskich, z wyjątkiem tych, za które żołnierz otrzymuje 100% uposażenia. W przypadku skarżącego, jego nieobecność na zwolnieniach lekarskich (za które nie przysługiwało mu 100% uposażenia) przez 222 dni w okresie objętym opiniowaniem nie uniemożliwiła przeprowadzenia procesu opiniowania, lecz nałożyła obowiązek uwzględnienia tej okoliczności w ocenie jego dyspozycyjności. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stanowisko zawarte w Magazynie Informacyjnym MON nr 22 z dnia 11 października 2022 r., na które powołuje się pełnomocnik, nie ma charakteru źródła prawa powszechnie obowiązującego. Może jedynie pełnić funkcję pomocniczą w interpretacji przepisów ustawy oraz aktów wykonawczych. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa, a podstawą ich rozstrzygnięć muszą być przepisy zawarte w aktach normatywnych. Podkreślono, że działania organów administracji publicznej nie mogą opierać się na instrukcjach czy wytycznych ministrów, nawet jeśli są one wydane na podstawie upoważnienia ustawowego. W związku z tym organ odwoławczy, podejmując decyzję, musi mieć podstawę prawną, którą w niniejszej sprawie stanowią przepisy art. 127 ustawy oraz rozporządzenia dotyczące opiniowania. Zauważono, że zarzuty oparte na treści stanowiska z Magazynu Informacyjnego MON nr 22 wynikają z jego niewłaściwej interpretacji. Pełnomocnik w odwołaniu z dnia 11 czerwca 2024 r. stwierdził, że "opiniowaniem służbowym nie obejmuje się żołnierzy, którzy z powodów obiektywnych, takich jak zwolnienie lekarskie, zaprzestali pełnienia służby na okres powyżej 6 miesięcy". Podkreślono, że fragment ten jest wybiórczy i nie oddaje pełnego kontekstu stanowiska w Magazynie Informacyjnym MON, które wskazuje, że w art. 228 ust. 1 pkt 11 ustawy ustawodawca odnosi się do zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby lub pobytu w szpitalu, a także do niewystępowania przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Analiza przepisów ustawy nie pozwala na utożsamienie długotrwałego zwolnienia lekarskiego z pojęciem zaprzestania pełnienia służby, biorąc pod uwagę złożoność przesłanek zawartych w art. 228 ust. 1 pkt 11 ustawy. W związku z tym, próbą interpretacji stanowiska przedstawionego w Magazynie Informacyjnym MON, która sugeruje, że samo przebywanie żołnierza na zwolnieniu lekarskim przez okres dłuższy niż 6 miesięcy równoznaczne jest z zaprzestaniem pełnienia służby, nie znajduje uzasadnienia ani w przepisach, ani w precyzyjnym stanowisku zawartym w cytowanej publikacji. W odniesieniu do argumentów mających na celu usprawiedliwienie długotrwałej niedyspozycji podoficera, wynikającej z konieczności leczenia skutków wypadku, któremu uległ w służbie w dniu [...] kwietnia 2022 r., podkreślono, że okoliczności te nie mają wpływu na procedurę zwolnienia żołnierza zawodowego, z uwagi na wystąpienie obligatoryjnej przesłanki określonej w art. 226 pkt 6 ustawy. Dodatkowo, zaznaczono, że skarżący już w 2022 roku otrzymał ocenę dostateczną w ramach opiniowania służbowego, co już wówczas wskazywało na niski poziom wykonywania przez niego zadań służbowych. W związku z tym, Szef Sztabu za niezasadne uznał twierdzenie, że negatywna ocena w ramach opiniowania służbowego była wyłącznie efektem przebywania żołnierza na zwolnieniach lekarskich. Szef Sztabu, po szczegółowej analizie akt sprawy oraz dokumentacji personalnej żołnierza, nie stwierdził istotnych błędów w procedurze opiniowania. W związku z tym, nie mógł przypisać organowi I instancji podjęcia decyzji dowolnej ani arbitralnej, pozbawionej podstaw w materiale dowodowym. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, w świetle ustawowych przesłanek (otrzymanie oceny niedostatecznej), był zobowiązany do wydania negatywnej decyzji. Postępowanie odwoławcze wykazało, że organ I instancji nie naruszył prawa, a zaskarżony rozkaz personalny jest prawidłowy. Nie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne ani prawne, które uzasadniałyby uwzględnienie odwołania. Jednocześnie wskazano, że uchylenie decyzji w zakresie daty zwolnienia oraz ustalenie nowej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wynikało z konieczności, że ostateczna decyzja administracyjna powinna być wykonana po dacie jej doręczenia stronie. Skargę na decyzję Szefa Sztaby z dnia [...] lipca 2024 r. wniósł L. T.. Zaskarżonej decyzji w całości zarzucił: - rażące naruszenia zasad procedury, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i wydania zaskarżanej decyzji na zasadzie dowolności, z pominięciem obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy, a w tym przede wszystkim ustalenia prawidłowości przebiegu procedury opiniowania służbowego za 2023 r., co legło u podstaw wydania zaskarżanej decyzji; - naruszenie art. 6, 7, 8, 11 i 15 k.p.a. polegające na ograniczeniu się przez organ odwoławczy do powielenia stanowiska Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych bez szczegółowego uzasadnienia motywów rozstrzygnięcia w zakresie braku zapoznania opiniowanego z opinią służbową za 2023 r.; - naruszenie § 11 ust 2 rozporządzenia polegające na nieuprawnionym zrównaniu doręczenia opinii z dokonaniem zapoznania żołnierza z opinią służbową, w sytuacji gdy powyższy przepis w sposób jednoznaczny rozróżnia te dwie czynności procesowe; - naruszenie norm prawa materialnego, tj. art. 226 pkt 6 ustawy w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy polegające na wydaniu zaskarżanego rozkazu personalnego w oparciu o wystawioną w opinii służbowej za 2023 r. ocenę ogólną (niedostateczną) w sytuacji, gdy skarżący, z uwagi na długotrwałą absencję w służbie (222 dni w okresie objętym opiniowaniem służbowym) nie podlegał procedurze opiniowania służbowego. Skarżący podniósł istotne nieprawidłowości w procedurze opiniowania służbowego, w szczególności brak zapoznania go z treścią opinii służbowej. Z analizy § 11 ust. 2 rozporządzenia wynika, że opiniujący ma obowiązek zapoznać żołnierza z opinią podczas rozmowy oraz dostarczyć mu potwierdzoną kopię tej opinii za pokwitowaniem. Oznacza to, że samo doręczenie opinii nie jest wystarczające do uznania, że żołnierz został z nią zapoznany. Opinia służbowa została doręczona skarżącemu osobiście przez opiniującą (M. L.), co obligowało ją do przeprowadzenia rozmowy ze skarżącym w celu zapoznania z treścią opinii. Skarżący wielokrotnie podnosił, że ta czynność nie została zrealizowana, co ograniczyło jego prawo do obrony w ramach odwołania. Argument organu, że skarżący znał przesłanki oceny, ponieważ złożył obszerne odwołanie, jest nieuzasadniony. Stan faktyczny przedstawiony przez skarżącego jednoznacznie wskazuje na niewypełnienie wymogu obligatoryjnego zapoznania go z opinią podczas rozmowy. Możliwość zapoznania żołnierza z opinią poprzez jej doręczenie ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy osobiste doręczenie nie jest możliwe (§ 11 ust. 4 rozporządzenia), co w tej sprawie nie miało miejsca. Zdaniem skarżącego Szef Sztabu nie odniósł się do zarzutu, który dotyczył zrównania dowodu w postaci pisemnego oświadczenia złożonego przez M. L. z przesłuchaniem jej w charakterze świadka. Istotą przesłuchania świadka jest uzyskanie wiarygodnego dowodu, który podlega odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taki rygor nie był zastosowany przy składaniu oświadczenia dotyczącego przebiegu opiniowania służbowego, które miało miejsce przed wszczęciem postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Przesłuchanie opiniującej oraz skarżącego mogło dowieść, że skarżący nie został zapoznany z opinią służbową za 2023 r. zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia, co oznacza, że procedura opiniowania nie została zakończona. Skarżący wskazał, że Minister Obrony Narodowej w Informatorze Informacyjnym MON Nr 22 z dnia 11 października 2022 r. zawarł wytyczne interpretacyjne które stanowią, że żołnierze nieobecni w służbie przez co najmniej sześć miesięcy z przyczyn obiektywnych, takich jak choroba, nie podlegają opiniowaniu służbowemu. Natomiast organ II Instancji, stwierdził, że stanowisko Ministra Obrony Narodowej zawarte w Magazynie Informacyjnym MON nie ma mocy powszechnie obowiązującej i nie stanowi źródła prawa. Zdaniem zaś skarżącego wytyczne te mają charakter wiążący w hierarchicznej strukturze Wojska Polskiego, a ich publikacja w oficjalnym publikatorze MON nadaje im rangę formalną. Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 127 ust. 18 ustawy, określa sposób i tryb opiniowania służbowego żołnierzy, a wytyczne zawarte w Informatorze mają charakter pomocniczy i interpretacyjny, co czyni je wiążącymi dla żołnierzy. Zgodnie zatem z wykładnią Ministra Obrony Narodowej, skarżący, z uwagi na długotrwałą absencję chorobową (powyżej 6 miesięcy), nie powinien podlegać opiniowaniu służbowemu, a wystawiona opinia służbowa nie powinna wywoływać skutków prawnych. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zw. dalej "p.p.s.a." wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 226 pkt 6 ustawy. Zgodnie z jego treścią żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Treść ww. przepisu wskazuje, że ma on charakter bezwzględny i w przypadku zaistnienia opisanej w nim przesłanki organ ma obowiązek rozstrzygnąć o zwolnieniu żołnierza ze służby zawodowej. Jedyną okolicznością mającą znaczenie z perspektywy ww. przepisu jest to, czy żołnierz otrzymał niedostateczną ocenę w ostatecznej opinii służbowej. Istniejąca w obrocie prawnym ostateczna opinia służbowa, w której wystawiono niedostateczną ocenę ogólną powoduje, że negatywnie oceniony żołnierz jest, z woli ustawodawcy, obligatoryjnie zwalniany z zawodowej służby wojskowej. Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 226 pkt 6 ustawy nie jest postępowaniem dotyczącym badania zasadność takiej a nie innej oceny wystawionej w opinii służbowej żołnierza. W postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 226 pkt 6 ustawy organ bada, czy wobec skarżącego została wydana ostateczna opinia służbowa z oceną negatywną. Jeżeli tak - zobligowany jest on do rozstrzygnięcia o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Oceny organu wymaga jedynie, czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej niedostateczną ocenę ogólną o opiniowanym. Sprowadza się to w istocie do ustalenia, czy opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne, a tym samym, czy można jej przypisać wartość dowodu, potwierdzającego wysokość przypisanej żołnierzowi oceny ogólnej (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2732/12). Do zastosowania tego przepisu w stanie faktycznym sprawy, niezbędne było wykazanie, że skarżący podlegał opiniowaniu służbowemu, że otrzymał ogólną ocenę niedostateczną i opinia ta jest ostateczna. Wbrew przekonaniu skarżącego, organ zwalniający nie ma w ogóle obowiązku na nowo weryfikować wyniku opiniowania i wykazywać, że żołnierz rzeczywiście zasłużył na otrzymaną ocenę. Opinia służbowa wydawana jest i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych. Żaden przepis ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego nie dopuszcza możliwości kolejnej, dalszej jej weryfikacji w jakimkolwiek innym postępowaniu. Tym samym, organ orzekający o zwolnieniu ze służby nie jest uprawniony do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, celem zbadania zasadności i rzetelności ocen sformułowanych w opinii służbowej. Prawa osób opiniowanych podlegają ochronie wyłącznie przez ustalony w pragmatykach służbowych tryb odwołania się od treści wydanej opinii do właściwych przełożonych wyższego stopnia, bądź przez wynikające z przepisów prawa karnego i cywilnego gwarancje ochrony ich dóbr osobistych. Natomiast sąd administracyjny, rozpatrując skargę na decyzję "wykonawczą" w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego, ustala jedynie, czy zachodzi przesłanka zwolnienia oraz czy decyzja została podjęta przez właściwy organ i we właściwym trybie. Sąd nie jest władny samodzielnie oceniać sposobu wykonywania przez żołnierza obowiązków służbowych. Jego kompetencje nie obejmują też badania zasadności ocen podjętych w postępowaniu opiniodawczym. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy oraz funkcjonariuszy innych służb mundurowych jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą sądową (art. 5 pkt 2 p.p.s.a.). Zatem nie tylko literalne brzmienie art. 226 pkt 6 ustawy, ale także rozwiązania systemowe wykluczają badanie prawidłowości (rzetelności) niedostatecznej oceny opiniowanego żołnierza zawodowego przy sądowoadministracyjnej kontroli decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Takie stanowisko ukształtowało się na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 1 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (vide: wyrok NSA z 28 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1446/17; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 501/18; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 240/21) zachowało ono w pełni aktualność wobec analogicznych uregulowań obowiązującej obecnie ustawy o obronie Ojczyzny. W okolicznościach niniejszej sprawy przesłanka z art. 226 pkt 6 ustawy bezsprzecznie zaistniała. Opinią służbową żołnierza wydaną w dniu 30 sierpnia 2023 r. skarżący uzyskał ocenę ogólną niedostateczną. W uzasadnieniu powyższego wskazano, że żołnierz przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (222 dni). Wbrew twierdzeniom skarżącego, przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie uniemożliwiało przeprowadzenia opiniowania służbowego. Zgodnie z art. 127 ust. 1 i 2 ustawy żołnierz zawodowy podlega corocznemu opiniowaniu służbowemu. Opiniowanie służbowe przeprowadza się w okresie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 października (§ 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy). W myśl zaś § 3 ust. 2 rzeczonego rozporządzenia opiniowaniem służbowym obejmuje się żołnierzy zawodowych, którzy od dnia sporządzenia ostatniej opinii służbowej lub powołania do pełnienia zawodowej służby wojskowej do dnia 15 sierpnia danego roku przez okres co najmniej 6 miesięcy pełnili zawodową służbę wojskową i nie zaprzestali jej pełnienia. Z unormowań tych wynika, że pierwszemu opiniowaniu podlega żołnierz, który do dnia 15 sierpnia danego roku realizował obowiązki służbowe co najmniej przez okres sześciu miesięcy. Jeżeli do dnia 15 sierpnia nie miał jeszcze przepracowanego tego okresu, to będzie po raz pierwszy opiniowany w roku następnym. Kolejne opinie przeprowadza się corocznie, w okresie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 października, bez względu na to, czy w badanym okresie żołnierz mógł, czy nie mógł realizować obowiązków z usprawiedliwionych przyczyn, skoro stanowisko to zajmuje. Do takiej interpretacji szczególnie przekonuje treść art. 127 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym opiniowanie służbowe żołnierza zawodowego ma ocenić jego wywiązywanie się z obowiązków na stanowisku służbowym. Fakt, że ustawodawca nakłada obowiązek corocznego opiniowania żołnierzy zawodowych, w określonych ustawowo terminach, wskazuje na to, że osoby pozostające w zawodowej służbie wojskowej podlegają temu opiniowaniu, a celem jego jest ustalenie aktualności przydatności do służby na danym stanowisku. Zważyć też należy, że ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków, które pozwalałyby na odstąpienie od opiniowania żołnierza w terminach ustawowo określonych. Jest to z resztą stanowisko słuszne i całkowicie zrozumiałe, bo w innym wypadku i przy podzieleniu stanowiska skarżącego, żadna osoba, która przebywa w danym roku przez dłuższy czas na zwolnieniu lekarskim nie mogłaby podlegać ocenie. Tym samym niezależnie od tego jak wykonywałaby swoje obowiązki i choćby nie była zupełnie przydatna do służby, nie mogłaby być nie tylko oceniona, ale i zwolniona. Nie można pominąć również tego, że żołnierz przebywający na zwolnieniu lekarskim pomimo tego zwolnienia lekarskiego nadal pozostaje na zajmowanym stanowisku. Jak wskazał NSA w wyroku z dn. 1 grudnia 2016 r. (sygn. akt I OSK 2365/15) "podnoszone przez skarżącego okoliczności, iż z uwagi na zwolnienie lekarskie skarżący nie wykonywał faktycznie obowiązków służbowych, a więc okres ten nie powinien podlegać opiniowaniu, nie mają znaczenia prawnego. Sam fakt korzystania ze zwolnień lekarskich nie powoduje wygaśnięcia czy zawieszenia stosunku służbowego, jak i nie uchyla obowiązku opiniowania (...) regulację w tej materii należy interpretować w związku z innymi przepisami, wedle których pełnienie służby w ich rozumieniu, jest równoznaczne z zajmowaniem stanowiska, ale nie zawsze z faktycznym wykonywaniem zadań". Dlatego też w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia procedury opiniowania poprzez brak zapoznania skarżącego z opinią służbową należy wskazać, że zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia, przełożony zapoznaje żołnierza z opinią służbową podczas rozmowy oraz dostarcza za pokwitowaniem potwierdzoną kopię tej opinii w terminie czternastu dni od jej sporządzenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie sposób uznać, że literalne brzmienie cytowanego przepisu zobowiązuje przełożonego do wskazywania przyczyn, które doprowadziły do wystawienia konkretnej oceny ogólnej. Konstrukcja omawianej regulacji jednoznacznie wskazuje, że kluczowym celem zapoznania żołnierza z opinią służbową jest umożliwienie mu uzyskania wiedzy oraz dostarczenie informacji na temat jej treści. Zdaniem Sądu, organ właściwie przyjął, że skarżący bez wątpienia uzyskał tę wiedzę, co potwierdził własnoręcznym podpisem złożony na arkuszu doręczonej kopii opinii służbowej w dniu 1 września 2023 r. Próba wykazania przez skarżącego, że nie miał możliwości poznania podstaw oraz przyczyn wystawienia niedostatecznej oceny ogólnej, w kontekście opisowego uzasadnienia tej oceny zawartego w opinii służbowej (§ 7 ust. 4 rozporządzenia), jest bezskuteczna. Co więcej, nie można przyznać racji skarżącemu w zakresie, w jakim twierdzi, że "nieprawidłowy sposób zapoznania" go przez przełożonego z treścią sporządzonej opinii ograniczył jego możliwość obrony swoich praw. Jednakże poza zwykłą konstatacją tego faktu skarżący nie wskazał, iż to uchybienie proceduralne miało istotny wpływ na wynik sprawy, albo istotny wpływ na treść opinii. Takiego wpływu nie dopatruje się także Sąd analizując materiał niniejszej sprawy, w szczególności mając na względzie wyjaśnienia M. L. - z których wynika, że rozpoczęła rozmowę ze skarżącym w celu zapoznania go z opinią służbową, lecz opiniowany zignorował ją, podpisał opinię i dał do zrozumienia, że nie jest zainteresowany dalszą rozmową – jak również przedkładane środki, którymi skarżący wyczerpał tok instancyjny wynikający z rozporządzenia, ostatecznie potwierdzając prawidłowość procedury opiniowania. Co więcej, oświadczenie M. L. co do okoliczności zapoznania skarżącego z opinią są zbieżne z wyjaśnieniami A. P., który był obecny podczas jej wręczania "[...] T. opinię przyjął, podpisał a jak Szef Podzespołu zaczęła omawiać to wstał i tylko szyderczo się zaśmiał. Dla niego był to koniec rozmowy." W świetle powyższego nie sposób uznać zasadności podniesionych nieprawidłowości przebiegu procedury opiniowania służbowego za 2023 r. przez brak zapoznania skarżącego z opinią służbową. Tym samym wobec dostatecznego wyjaśnienia okoliczności, co do których skarżący zgłosił wniosek dowodowy, tj. przesłuchania w charakterze świadka M. L., organ właściwe postanowił o jego nieuwzględnieniu. Mając powyższe na uwadze, jak również to, że organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło