II SA/Wa 1823/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], działając na podstawie 97 § 1 pkt 4 i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.) dalej "k.p.a." oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735), po rozpatrzeniu zażalenia pani B. K. (skarżącej) na postanowienie Prezydenta [...] znak: [...] z [...] marca 2023 r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 4.886,60 zł (za okres wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] do [...]) do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. przesłania na konto kwoty przez ZUS, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł o braku przesłanek do zawieszenia postępowania. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pani B. K. 17.02.2020 r. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy [...]jako osoba bezrobotna. Prezydent [...]decyzją nr [...]r. orzekł o uznaniu pani B. K. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną oraz przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...]r. do dnia [...]r. w wysokości 1.033,70 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości 811,70 zł brutto miesięcznie w pozostałym okresie posiadania prawa do zasiłku. [...] listopada 2021 r. do Urzędu Pracy [...]wpłynęło pismo z [...]r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie dotyczące wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego dla pani B. K. od [...] r. do [...] r. z prośbą o informację w jakim okresie pani K. była uprawniona do świadczenia z tytułu pozostawania bez pracy, za jaki okres i w jakiej kwocie otrzymała ww. świadczenie oraz wskazanie konta bankowego, na które zostanie przekazana kwota świadczenia wynikającego z rozliczenia z urzędem pracy. Prezydent [...]decyzją znak [...] z [...] grudnia 2021 r. orzekł o pozbawieniu pani B. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...]r. do dnia [...] r. oraz pozbawieniu prawa do zasiłku od dnia 17.02.2020 r. do dnia [...]r. Powodem było nabycie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Od decyzji tej pani B. K. nie złożyła odwołania i stała się ostateczna.  Zawiadomieniem z [...] marca 2022 r. Prezydent [...]zawiadomił panią B. K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego z Funduszu Pracy wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej wysokości 4.886,60 zł brutto za okres [...] r. - [...]r. oraz poinformował stronę, że przed wydaniem decyzji ma możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Następnie Prezydent [...]decyzją nr [...] z [...] lipca 2022 r. orzekł o obowiązku zwrotu przez B. K. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 4.886,60 zł - słownie: cztery tysiące osiemset osiemdziesiąt sześć złotych, zero groszy - w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Od powyższej decyzji pani B. K. złożyła odwołanie do Wojewody Mazowieckiego. Organ odwoławczy decyzją nr [...]z [...] października 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z [...] r. Urząd Pracy [...]zwrócił się z wnioskiem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o podanie informacji kiedy została wydana decyzja o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego oraz czy wypłata ww. świadczenia została pomniejszona o pobrany przez panią K. zasiłek dla bezrobotnych, jeżeli tak to podanie kwot po pomniejszeniu. Następnie Prezydent [...]pismem znak: [...] z [...].11.2022 r. przedłużył rozpatrzenie przedmiotowej sprawy do 30 grudnia 2022 r. [...] grudnia 2022 r. do Urzędu Pracy [...]wpłynęło pismo z [...]11.2022 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, że pani Beacie K. wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...]z dnia [...] czerwca 2021 r., sygn. akt VII U137.20 przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od [...] r. do [...] r. oraz, że ZUS nie dokonał wypłaty powyższego świadczenia rehabilitacyjnego. [...] grudnia 2022 r. do Urzędu Pracy [...]wpłynęło kolejne pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 05.12.2022 r., w którym poinformowano, że z uwagi na złożoność sprawy i prowadzenie postępowania wyjaśniające przedmiotowy wniosek zostanie rozpatrzony w terminie późniejszym jednak nie dłużej niż 1 miesiąc. W związku z powyższym Prezydent [...]pismem znak: [...] z 02.01.2023 r. przedłużył rozpatrzenie przedmiotowej sprawy do dnia [...].02.2023 r. Jednocześnie pismem [...] z [...]12.2022 r. Urząd Pracy [...]zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przekazanie kwoty w wysokości 4.886,60 zł brutto na podane konto Urzędu Pracy m.st. Warszawy. [...] stycznia 2023 r. do Urzędu Pracy [...]wpłynęło pismo z 29.12.2022 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...]z dnia [...].06.2022, sygn. akt [...]przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od [...] r. do [...] r. oraz poinformowano, że przygotowana wypłata świadczenia zostanie pomniejszona o wypłacony zasiłek dla bezrobotnych o kwotę 4.886,60 zł. Pismem z [...].01.2023 r. Urząd Pracy [...]poinformował panią K. o tym, że został zebrany materiał dowodowy, który stanowić będzie podstawę do podjęcia decyzji i zgodnie z art. 81 w związku z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego o prawie do zapoznania się z aktami sprawy. Następnie Prezydenta [...]postanowieniem znak: [...] z [...] marca 2023 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 4.886,60 zł (za okres wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]do [...]), do czasu przesłania na konto Urzędu Pracy [...]kwoty nienależnie pobranego świadczenia przez ZUS. Na powyższe postanowienie pani B. K. złożyła zażalenie do Wojewody Mazowieckiego. W złożonym zażaleniu pani B. K. wnosi o anulowanie jej długu w wysokości 4.886,60 zł lub w całości jeśli jest wyższy. Pani K. wyjaśnia, że od kilku lat czeka na zwrot środków z ZUS i nie może się doczekać, od lat pozostaje bezrobotna w złej sytuacji materialnej, ma orzeczoną niepełnosprawność umysłową w stopniu umiarkowanym i jest samotna nie ma wsparcia od nikogo. Wojewoda Mazowiecki po zapoznaniu się z aktami sprawy i rozpatrzeniu zażalenia postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w całości i orzec o braku przesłanek do zawieszenia postępowania. Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. W myśl art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Oznacza to, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji przez organ, w postępowaniu przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Zależność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy administracyjnej nie może być utożsamiana z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Z istnieniem kwestii prejudycjalnej mamy do czynienia wówczas, gdy brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent [...]wskazał, że do dnia wydania postanowienia urząd pracy nie odnotował na koncie bankowym urzędu wpłaty 4.886,60 zł z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w związku z powyższym należało zawiesić postępowanie w sprawie nienależnie pobranego świadczenia do czasu przesłania na konto ww. kwoty przez ZUS. Wojewoda [...] wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Wojewody [...] pod pojęciem rozstrzygnięcie należy rozumieć decyzję, postanowienie oraz wyrok sądu. W związku z powyższym Wojewoda [...] stwierdza, że oczekiwanie na przelew kwoty przez ZUS, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 4 k.p.a., a tym samym nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca. Podniosła zarzut niezgodności z prawem tego postanowienia oraz brak ustosunkowania się do wniosku o anulowanie długu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż zawieszenie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na czasowe wstrzymanie czynności postępowania wobec zaistnienia przemijającej przeszkody w jego kontynuowaniu. Spoczywanie procesu ma na celu umożliwienie należytego prowadzenia postępowania, które zostało dotknięte brakiem tamującym rzetelne rozpoznanie sprawy indywidualnej. Mając na uwadze fakt, że omawiana instytucja stanowi wyłom od zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.), winna być stosowana z należytą rozwagą, a rozstrzygnięcia podejmowane w tym zakresie – sporządzone w odpowiadający przepisom prawa sposób. Co więcej, strona dążąca do jak najszybszego załatwienia sprawy winna mieć zapewnioną możliwość korzystania z przysługującego jej prawa do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w każdym czasie. Prawo to nie może być przy tym iluzoryczne. Istotne jest, by organ zapewnił stronom efektywną możliwość posługiwania się tym prawem, a więc należycie tego rodzaju wniosek rozpatrzył. Zawieszenie postępowania może nastąpić obligatoryjne, jak np. w przypadkach niemożności działania strony (art. 97 § 1 pkt 1 - 3), czy zaistnienia kwestii wpadkowej (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), gdy rozstrzygniecie sprawy i wydanie decyzji zależy od rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd . Dla przyjęcia zaistnienia sytuacji o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. konieczne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaniem konkretnej sprawy a wcześniejszym wyjaśnieniem określonej kwestii prawnej; brak jej wyjaśnienia stanowi bezwzględną przeszkodę dla wydania decyzji w prowadzonym przez organ postępowaniu. Przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sprawa dotycząca ewentualnych rozliczeń między ZUS a Prezydentem [...] W. nie stanowi, w ocenie Sądu, zagadnienia wstępnego dającego postawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent miasta stołecznego Warszawy wydał decyzję o pozbawieniu pani B. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...].02.2020 r. do dnia [...] 07.2020 r. oraz pozbawieniu prawa do zasiłku od dnia [...].02.2020 r. do dnia [...].07.2020 r. Powodem było nabycie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Od decyzji tej pani B. K. nie złożyła odwołania i stała się ostateczna.  Następnie zgodnie z obowiązującymi przepisami Prezydent miasta stołecznego Warszawy decyzją nr [...] z [...] lipca 2022 r. orzekł o obowiązku zwrotu przez panią B. K. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 4.886,60 zł - słownie: cztery tysiące osiemset osiemdziesiąt sześć złotych, zero groszy - w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Od powyższej decyzji pani B. K. złożyła odwołanie do Wojewody Mazowieckiego. Organ odwoławczy decyzją nr [...] z [...] października 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując sprawę ponownie Urząd Pracy działający w imieniu Prezydenta [...]rozpoczął korespondencję z ZUS na temat ewentualnego zwrotu nienależnie pobranego przez skarżącą świadczenia z należnego jej zasiłku rehabilitacyjnego. W ocenie Sądu tego typu działania nie są w żadnym razie zagadnieniem prawnym o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej, są to działania faktyczne czysto techniczne organu pierwszej instancji mające na celu pozyskanie kwoty nienależnie pobranego świadczenia przez skarżącą. Dlatego też przywołana przez organ I instancji podstawa zwieszenia postępowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie znajduje w tej sprawie uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zaskarżone postanowienie Wojewody Mazowieckiego odpowiada prawu i zasługuje na pozostawienie go w obrocie prawnym, ponieważ organ słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie brak jest zagadnienia wstępnego skutkującego koniecznością zawieszenia postępowania.. Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art.151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.