II SA/Wa 1824/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-23
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo zakwalifikowała żołnierza jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, biorąc pod uwagę jego stan zdrowia, w szczególności schorzenia kręgosłupa i utrzymujące się objawy ubytkowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) prawidłowo zakwalifikowała żołnierza jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (kategoria 'N'). Orzeczenie to opierało się na wiedzy medycznej i zostało poprzedzone dodatkowymi badaniami specjalistycznymi, które potwierdziły istnienie objawów resztkowych, mogących ulec nasileniu w trudnych warunkach służby zagranicznej. Sąd podkreślił, że wymogi zdrowotne dla służby poza granicami kraju są wyższe niż dla służby w kraju, a ocena stanu zdrowia należy do kompetencji komisji lekarskiej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL), które uznało go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa z powodu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa i innych schorzeń. Skarżący kwestionował to orzeczenie, twierdząc, że jego stan zdrowia nie dyskwalifikuje go do służby, a wcześniejsze badania nie wykazały poważnych schorzeń. CWKL, po rozpatrzeniu odwołania i przeprowadzeniu dodatkowych konsultacji, utrzymała w mocy orzeczenie o niezdolności do służby zagranicznej, wskazując na konieczność zapewnienia całkowitej sprawności zdrowotnej w trudnych warunkach służby poza granicami kraju.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T.P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej jako CWKL) orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., § 3 i 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013), a także § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761), po rozpatrzeniu odwołania [...] T. P. od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej jako RWKL w [...]) z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] wydanego w sprawie zdolności do służby poza granicami państwa, uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie oraz wydała nowe orzeczenie rozpoznające u orzekanego T. P. (pkt 8 orzeczenia):
1. chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa u osoby z kręgzomykiem L5/S1, dyskopatią zwyrodnieniową L4/L5, L5/S1 leczoną operacyjnie mikrodiscektomią prawostronną L4/L5 z utrzymującymi się objawami ubytkowymi nieupośledzającymi sprawności ustroju - § 62 pkt 1 (w zast.), § 34 pkt 5,
2. nadciśnienie tętnicze I stopnia - § 39 pkt 1,
3. braki uzębienia - § 24 pkt 1,
4. tatuaż podudzia lewego - § 2 pkt 8,
5. bliznę pooperacyjną odcinka L-S - § 3 pkt 1,
6. bliznę pourazową stopy lewej - § 3 pkt 1,
7. przebyty uraz kręgosłupa L-S bez istotnych następstw - § 34 pkt 5,
i na tej podstawie ustaliła orzekanemu kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej jako: "Kategoria N-Zał. 1 Grupa III - niezdolny do służby poza granitami państwa".
Nadto CWKL orzekła, iż schorzenie określone w pkt 7 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową, natomiast schorzenia z pkt 1-6 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia CWKL wskazała, iż postawione rozpoznanie w pkt 8 orzeczenia, zgodnie z postanowieniami powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., RWKL w [...] uznała za powodujące u T. P. niezdolność do służby poza granicami państwa.
Od tego orzeczenia T. P. złożył odwołanie, w którym nie zgodził się z dokonaną kwalifikacją orzeczniczą. Wskazał, iż leczenie operacyjne przepukliny jądra miażdżystego L4/L5, któremu został poddany nie było spowodowane przewlekłym zespołem bólowym ww. odcinka kręgosłupa, a doznanym urazem w czasie wykonywania obowiązków służbowych. Ponadto, na żadnym etapie leczenia i rekonwalescencji nie stwierdzono u niego przewlekłego zespołu bólowego lędźwiowego odcinka kręgosłupa, a tym bardziej częstych zaostrzeń i objawów przedmiotowych. Ponadto zwrócił uwagę na fakt, iż wykonane przez niego we własnym zakresie badanie neurochirurgiczne nie wykazało objawów korzeniowych i bólowych. Orzekany podniósł, że RWKL w [...] nie wypełniła w całości zaleceń CWKL, pominęła konsultację neurochirurgiczną, co zdaniem orzekanego miało kluczowe znaczenia dla sprawy.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, CWKL orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. orzekła jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia CWKL podniosła, iż zespół komisji odwoławczej, biorąc pod uwagę treść odwołania, w celu ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia badanego, wezwał orzekanego na dodatkowe badania obejmujące konsultację ortopedyczną oraz konsultację neurologiczną. Konsultujący lekarz ortopeda stwierdził aktualnie brak ograniczenia ruchomości kończyn dolnych z nieznacznym ograniczeniem skłonu uznając orzekanego za zdolnego do służby. Konsultujący lekarz neurolog po badaniu fizykalnym stwierdził dyskretne ograniczenie zgięcia grzbietowego stopy prawej bez zaburzeń czucia, dyskretny zanik mięśnia uda prawego (różnica obwodów 1,5 cm na niekorzyść prawego kolana), nie stwierdził objawów rwy kulszowej, a jedynie dyskretne objawy ubytkowe nie powodujące wyraźnego obciążenia sprawności organizmu, co pokrywa się z konsultacją neurologiczną wykonaną przez komisje pierwszej instancji. Zarówno w ocenie badającego lekarza ortopedy, komisji pierwszej instancji jak i ortopedy badającego na zlecenie CWKL, stwierdzane zostały objawy resztkowe (ubytkowe). Zaś od żołnierza zawodowego kierowanego do służby poza granicami kraju - we wszystkie strefy klimatyczne - wymaga się całkowitej sprawności zdrowotnej, gdyż służba ta, ze względu na swoją specyfikę wymaga dużej odporności i wytrzymałości zarówno fizycznej, jak i w sferze psychicznej. Zajęcia często odbywają się zarówno w trudnych warunkach atmosferycznych (upał, mróz, deszcz) jak i terenowych, również w ramach misji pokojowych lub bojowych w różnych strefach klimatycznych, co może przyczynić się do pogorszenia jego stanu zdrowia. Dlatego też zespół uznał, iż co do zasady RWKL prawidłowo ustaliła kwalifikację orzeczniczą uznając orzekanego za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa.
Jednakże po analizie dokumentacji medycznej CWKL stwierdziła, iż komisja pierwszej instancji w wydanym orzeczeniu nr [...] pominęła w postawionych rozpoznaniach przebyty uraz kręgosłupa spowodowany wypadkiem z dnia [...] maja 2015 r., którego związek został ustalony w oparciu o decyzję Szefa WSzW w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] oraz prawomocne orzeczenie nr [...] wydane w dniu [...] grudnia 2015 r. przez RWKL w [...] w sprawie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu. To z kolei stało się przyczyną uchylenia orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., wydanego w sprawie zdolności do służby poza granicami państwa. Zespół CWKL podejmując decyzję orzeczniczą oparł się na przepisach powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. ustalając, że § 62 pkt 1 (w zast.) w grupie III załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia odpowiada kategoria "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa.
CWKL podkreśliła, iż odwołujący się poza zgłoszeniem sprzeciwu wobec orzeczenia o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, nie przedstawił dokumentacji, która by dowodziła innego stanu faktycznego niż ustalony orzeczeniem. W opinii CWKL, stwierdzone u orzekanego schorzenie w chwili obecnej dyskwalifikuje żołnierza do służby poza granicami państwa we wszystkich strefach klimatycznych.
Orzeczenie CWKL z dnia [...] sierpnia 2016 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez T. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżając powyższe orzeczenie w części dotyczącej ustalenia stanu zdrowia i zdolności skarżącego do służby poza granicami państwa, pełnomocnik strony zarzucił kwestionowanemu orzeczeniu:
1) naruszenie § 19 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez brak ustalenia w zaskarżonym orzeczeniu rejonu, w którym skarżący miałby pełnić służbę poza granicami państwa;
2) sprzeczność istotnych ustaleń zaskarżonego orzeczenia z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż skarżący cierpi na chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa u osoby z kręgozmykiem L5/S1, dyskopatię zwyrodnieniową L4/L5, L5/S1 z utrzymującymi się objawami ubytkowymi nieupośledzającymi sprawności ustroju, co odpowiada następującym schorzeniom: przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle i zapalenie pojedynczych lub licznych nerwów z częstymi zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi oraz chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa nieupośledzającej sprawności ustroju lub nieznacznie upośledzającą sprawność ustroju, w sytuacji gdy z dokumentacji medycznej skarżącego jednoznacznie wynika, iż po przebytych operacjach i rehabilitacji nie zostały u niego stwierdzone ww. schorzenia, a li tylko objawy resztkowe (ubytkowe) nie powodujące wyraźnego obciążenia sprawności organizmu, nie stwierdzono rwy kulszowej, ani ograniczenia ruchomości kończyn dolnych, co doprowadziło do błędnego zastosowania § 62 pkt 1 oraz § 34 pkt 5 w grupie III załącznika nr 1 do powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej dnia 3 czerwca 2015 r. oraz skutkowało bezzasadnym uznaniem skarżącego za niezdolnego do służby poza granicami państwa, pomimo iż konsultujący skarżącego lekarz ortopeda stwierdził wprost, iż skarżący jest zdolny do służby, zaś lekarz neurolog nie stwierdził, iż skarżący jest do służby niezdolny;
3) naruszenie art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dlaczego i w jaki sposób służba poza granicami państwa mogłaby się przyczynić do pogorszenia stanu zdrowia skarżącego oraz poprzez nieodniesienie się do wyniku konsultacji neurochirurgicznej, której skarżący poddał się z własnej inicjatywy; bez zachowania tego elementu decyzji skarżący nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem; powyższa wada procesowa wydanego w sprawie orzeczenia nie pozwała na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy rozpoznaniu sprawy i powoduje, że wydane w sprawie orzeczenie w istocie wymyka się spod kontroli Sądu.
Z uwagi na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia CWKL w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w części dotyczącej rozpoznania oraz określenia kategorii zdolności do służby poza granicami państwa, a także zasądzenie od CWKL na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości 3.000 zł w tym należny podatek VAT.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, iż w dniu [...] maja 2015 r. skarżący, w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, doznał urazu kręgosłupa w wyniku jego przeciążenia przy przenoszeniu sprzętu łączności. RWKL w [...] w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] stwierdziła, iż uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem z dnia [...] maja 2015 r. wynosi 0%. Skarżący trzy miesiące przed wypadkiem (w dniu [...] lutego 2015 r.) został uznany przez RWKL w [...] za zdolnego do służby poza granicami państwa we wszystkich strefach klimatycznych. Nie rozpoznano wówczas u skarżącego rzekomych zwyrodnieniowych chorób kręgosłupa, dyskopatii zwyrodnieniowej, przewlekłego zespołu bólowego, ani żadnych objawów ubytkowych. Powyższe świadczy o nieprawidłowości rozpoznania przyjętego przez CWKL w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz RWKL w orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2016 r. Gdyby w rzeczywistości skarżący od dłuższego czasu cierpiał na chorobę zwyrodnieniową i przewlekły zespół bólowy, z pewnością dolegliwości te zostałyby rozpoznane przez lekarzy RWKL podczas badań wykonanych w lutym 2015 r. Ponadto na żadnym etapie leczenia oraz rekonwalescencji pooperacyjnej nie stwierdzono u skarżącego przewlekłych zespołów bólowych korzeniowych, korzeniowo-nerwowych, splotów nerwowych, nerwobóli i zapaleń pojedynczych lub licznych nerwów z częstymi zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi. Konsultujący skarżącego lekarz ortopeda wprost stwierdził, iż skarżący jest zdolny do służby. Natomiast konsultujący lekarz neurolog nie stwierdził niezdolności skarżącego do służby. Gdyby w rzeczywistości skarżący cierpiałby na schorzenia ujęte w rozpoznaniu CWKL, konsultujący lekarze ortopeda i neurolog stwierdziliby kategoryczną niezdolność skarżącego do służby poza granicami państwa. Skarżący w lipcu 2016 r. z własnej inicjatywy poddał się konsultacji neurochirurgicznej, która nie wykazała żadnych zmian, czy dolegliwości w obrębie kręgosłupa oraz kończyn dolnych.
Powyższe okoliczności, zdaniem strony skarżącej, świadczą o tym, iż błędnie zakwalifikowano stan zdrowia skarżącego, jako określony w § 62 pkt 1 oraz w § 34 pkt 5 w grupie III załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia MON, a co za tym idzie nieprawidłowo określono kategorię zdolności do służby poza granicami państwa.
Nadto, zgodnie z § 19 ust. 3 ww. rozporządzenia MON, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa powinno zawierać również ustalenie rejonu, w którym żołnierz zawodowy jest zdolny pełnić taką służbę. Zaskarżone orzeczenie CWKL z dnia [...] sierpnia 2016 r. takiego ustalenia ogóle nie zawiera. Natomiast poprzedzające je orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. zawiera zapis, iż określenie stanu zdrowia do służby poza granicami państwa ma uwzględniać "wszystkie strefy klimatyczne". Tak określony rejon służby nie odpowiada wymogom § 19 ust. 3 ww. rozporządzenia MON. Wydana przy takim skierowaniu ocena zdolności do pełnienia do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa jest jedynie ogólnikowa, nie oparta na zindywidualizowanych przesłankach uwzgledniających charakter i rejon pełnienia służby poza granicami państwa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 727/15).
CWKL nie wskazała również w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dlaczego i w jaki sposób służba poza granicami państwa mogłaby się przyczynić do pogorszenia stanu zdrowia skarżącego. Nie odniosła się także w ogóle do wyniku konsultacji neurochirurgicznej, której skarżący poddał się z własnej inicjatywy. Natomiast orzeczenie RWKL nie zawiera w zasadzie żadnego uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie oraz w całości podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Podkreśliła przy tym, że określanie czy orzekany żołnierz jest niezdolny służby wojskowej poza granicami kraju (kategoria – N) oznacza, iż jest on niezdolny do służby poza granicami kraju w każdej strefie klimatycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na ocenie legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że wojskowe komisje lekarskie działają jako organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Z tych względów, w zakresie nienormowanym przepisami szczególnymi, do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie - określone w Kodeksie postępowania administracyjnego - ogólne zasady postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. sygn. akt I SA 2114/97, publik. Lex nr 47973). Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym.
W myśl art. 5 ust. 1 zdanie 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1726) orzeczenia wydawane przez komisje lekarskie są decyzjami administracyjnymi.
Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 k.p.a.), a także prawne i faktyczne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 1 k.p.a.).
Zgodnie z art. 5 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: (1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, (1a) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, (2) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.
Kwestie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach reguluje szczegółowo powołane wcześniej rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2015 r., wydane przez Ministra Obrony Narodowej na podstawie delegacji ustawowej – art. 5 ust. 8 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, a w załączniku nr 7 określa wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej po granicami państwa. Do załącznika nr 7 do ww. rozporządzenia odsyła przepis § 24 ust. 2 rozporządzenia.
Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 17 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 18 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do CWKL (§ 22 ust. 1). CWKL rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego kandydata do zawodowej służby wojskowej, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony między innymi na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.
Skarżący został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju, co oznacza, że zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi zawartymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. - zaliczony został do grupy III.
CWKL orzekająca w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia. Orzeczenie zostało wydane w następstwie wnikliwej analizy zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione.
Komisja II instancji podkreśliła, iż orzeczenie w przedmiocie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej zostało poprzedzone badaniami i ich szczegółową analizą. Wobec zarzutów sformowanych w odwołaniu i treści załączonej doń konsultacji specjalisty neochirurga z dnia [...] lipca 2016 r. CWKL wezwała orzekanego na dodatkowe badania obejmujące konsultację ortopedyczną oraz konsultacje neurologiczną. Konsultujący lekarz ortopeda stwierdził aktualnie brak ograniczenia ruchomości kończyn dolnych z nieznacznym ograniczeniem skłonu uznając orzekanego za zdolnego do służby. Konsultujący lekarz neurolog po badaniu fizykalnym stwierdził dyskretne ograniczenie zgięcia grzbietowego stopy prawej bez zaburzeń czucia, dyskretny zanik mięśnia uda prawego (różnica obwodów 1,5 cm na niekorzyść prawego kolana), nie stwierdził objawów rwy kulszowej, a jedynie dyskretne objawy ubytkowe nie powodujące wyraźnego obciążenia sprawności organizmu. Bezsprzecznie w ocenie specjalisty badającego skarżącego na etapie orzekania przed RKWL w [...], jak i specjalisty badającego skarżącego na zlecenie CWKL, u orzekanego stwierdzone zostały objawy resztowe – ubytkowe. Wprawdzie objawy te nie powodują wyraźnego obciążenia organizmu, co nie oznacza zdaniem CWKL, iż nie powodują jakiegokolwiek obciążenia organizmy, zwłaszcza mogącego się nasilać w niekorzystanych dla zdrowia warunkach pełnienia służby. Rozpoznanie to oraz ustalenie jego wpływu na stan zdrowia i zdolność orzekanego do pełnienia służby poza granicami kraju, jako że oparte jest wyłącznie na wiedzy medycznej, należy do lekarskiej komisji wojskowej. CWKL w procesie orzeczniczym uwzględniła również dokumentację powypadkową ze zdarzenia jakiemu uległ orzekany w dniu [...] maja 2015 r., które zakończyło się urazem kręgosłupa. Komisja ta dokonując kwalifikacji stanu zdrowia skarżącego w odniesieniu do wymagań służby pełnionej poza granicami kraju stwierdziła, iż od żołnierza zawodowego kierowanego do służby poza granicami kraju - we wszystkie strefy klimatyczne - wymaga się całkowitej sprawności zdrowotnej, gdyż służba ta, ze względu na swoją specyfikę wymaga dużej odporności i wytrzymałości zarówno fizycznej, jak i w sferze psychicznej. Zajęcia często odbywają się zarówno w trudnych warunkach atmosferycznych (upał, mróz, deszcz) jak i terenowych, również w ramach misji pokojowych lub bojowych w różnych strefach klimatycznych, co może przyczynić się do pogorszenia jego stanu zdrowia.
Mając powyższe na względzie CWKL rozpoznała u skarżącego chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa u osoby z kręgzomykiem L5/S1, dyskopatią zwyrodnieniową L4/L5, L5/S1 leczoną operacyjnie mikrodiscektomią prawostronną L4/L5 z utrzymującymi się objawami ubytkowymi nieupośledzającymi sprawności ustroju - § 62 pkt 1 (w zast.), § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do powołanego rozporządzenia. Wprawdzie tego typu rozpoznanie nie odpowiada wprost brzmieniu powołanego § 62 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, niemniej ten przepis powołano w zastosowaniu. Oznacza to, iż w zdiagnozowanej u skarżącego przypadłości neurologicznej (powiązanej z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa określoną w § 34 pkt 5) nie przypisano stosownego punktu w wykazie chorób i ułomności w rozdziale XV - układ nerwowy, lecz przypadek ten, z uwagi stwierdzoną mieszaną formę schorzenia, należało kwalifikować do § 62 pkt 1. Wskazanemu zaś rozpoznaniu odpowiada kategoria "N", bezwzględnie kwalifikująca badanego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju.
Wyjaśnić również należy, iż przypisując stwierdzonym u orzekanego schorzeniom odpowiednie rozpoznanie z rozdziału XV i VIII załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 czerwca stycznia 2015 r. CWKL była zobligowana uwzględnić dyspozycję § 13 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli dla danego przypadku nie ma odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego. W tym kontekście, kwalifikacja przedmiotowego schorzenia według punktu i paragrafu zbliżonego, tj. § 62 pkt 1 w zw. z § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia jawi się jako prawidłowa. W istocie wykaz chorób i ułomności stanowiący załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia nie zawiera pozycji, która wprost odpowiadałaby stwierdzonej u skarżącego jednostce chorobowej. Należało zatem przyjąć kwalifikację według pkt i § najbardziej zbliżonego z zastrzeżeniem, że jednostka ta nie odpowiada bezpośrednio, lecz mieści się w zakresie pojęciowym § 62 pkt 1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia – "w zastosowaniu". Taki sposób kwalifikacji tejże jednostki chorobowej oraz jej specyfika nie pozwala również na bezpośrednie zastosowanie objaśnień szczegółowych, a w konsekwencji nie pozwala na przyjęcie, iż w tym konkretnym przypadku skarżący winien być zakwalifikowany jako zdolny do zawodowej służby wojskowej.
Podkreślić należy, iż CWKL uwzględniła zastrzeżenia strony przedstawione w odwołaniu i w celu dogłębnego wyjaśnienia sprawy skierowała skarżącego w postępowaniu odwoławczym na badania specjalistyczne, czym wyczerpała dyspozycję § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia. Nie można zatem czynić tej Komisji skutecznego zarzutu niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy. Sama zaś ocenia stanu zdrowia orzekanego i dokonana kwalifikacja zdolności do pełnienia służby poza granicami kraju oparta jest na wiedzy medycznej, której Sąd nie jest władny kwestionować.
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że zaliczenie skarżącego do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju, znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które zostały w dostatecznie zrozumiały sposób omówione w zaskarżonym orzeczeniu. Sąd nie ma podstaw kwestionować tych ustaleń skoro zostały one dokonane w oparciu o badania specjalistyczne, a których interpretacja przesądziła o stanie niezdolności fizycznej skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju. Podkreślenia przy tym wymaga, iż skarżący był badany pod kątem rygorystycznych wymogów pełnienia służby poza krajem. W takim przypadku prawodawca stawia większe wymagania zdrowotne, niż żołnierzom pełniącym służbę w kraju, gdzie resortowa służba zdrowia zapewnia odpowiednią pomoc medyczną żołnierzowi. Odmiennie rzecz się ma w przypadku pełnienia służby na misjach pokojowych. Warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej w krajach zniszczonych działaniami wojennymi, w tym w realiach bojowych są bardzo trudnie, szczególnie w aspekcie znacznych obciążeń fizycznych, czynników pogodowych (chłód, upał). Te zaś nie sprzyjają, czy wręcz uniemożliwiają prowadzenie rehabilitacji choćby nieznacznych schorzeń kręgosłupa, czy też kończyn.
W ocenie Sądu, za niezasadny także należy uznać zarzut naruszenia § 19 ust. 3 rozporządzenia dnia 3 czerwca 2015 r. bowiem jak wynika z tego przepisu, tylko orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa powinno zawierać również ustalenie rejonu, w którym żołnierz zawodowy jest zdolny pełnić taką służbę. Wskazanie w tym orzeczeniu rejonu pełnienia przez żołnierza służby z uwagi na specyfikę klimatyczno – geograficzną oraz sanitarno – epidemiologiczną rejonu (§ 14 ust. 1) ma znaczenie w przypadku stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania żołnierza w ten rejon. Stwierdzenie zaś przeciwskazań zdrowotnych do pełnienia służby poza granicami kraju i ustalenie dla III grupy osoby badanej kategorii "N" oznacza nieprzydatność do pełnienia służby w każdym rejonie poza krajem i strefie klimatycznej, zwłaszcza przy rozpoznanych schorzeniach kręgosłupa, kończyn i neurologicznych. W takim przypadku nie ma potrzeby określania w orzeczeniu komisji wojskowej rejonu pełnienia służby poza granicami kraju, skoro żołnierz nie może pełnić jakiejkolwiek służby poza krajem.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie CWKL, kwalifikujące skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju, nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło