II SA/Wa 1828/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sławomir Antoniuk, , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi D.S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym 1) uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., 2) określa, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), odmówił D. S. przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] sierpnia 1994 r. do dnia [...] sierpnia 1997 r. W uzasadnieniu podał, że raportem z [...] maja 2012 r. funkcjonariusz zwrócił się do organu o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od [...] sierpnia 1994 r. do [...] sierpnia 1997 r. Do raportu załączył oświadczenie w sprawie braku dokumentów oraz zeznania dwóch świadków: K. C. i Z. B. Organ wskazał, że przedmiotowe zeznania ukazują jedynie świadczenie pomocy przez wnioskodawcę w wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym rodziców, a nie pracę w gospodarstwie o charakterze stałym. We wnioskowanym okresie zainteresowany, jako uczeń liceum, uczestniczył bowiem w zajęciach szkolnych, dojeżdżał z miejscowości K., gdzie znajduje się gospodarstwo rolne, do G. i z powrotem (ok. 6 km w jedną stronę), a następnie (od [...] marca 1997 r.) z L. do G. i z powrotem (ok. 10 km w jedną stronę) oraz przygotowywał się do zajęć szkolnych. Ponadto uczęszczał na prywatne lekcje z języka angielskiego, a w roku szkolnym [...] brał udział w eliminacjach okręgowych konkursu [...]. Dodatkowo przez okres dwóch lat trenował zapasy. Zdaniem organu trwające 7-8 godzin lekcyjnych zajęcia szkolne połączone z dojazdami do i ze szkoły oraz konieczność domowego przygotowania się do obowiązków szkolnych, a także treningi i prywatne lekcje z języka angielskiego nie pozwalały stronie na wykonywanie stałej pracy w gospodarstwie. Była to więc tradycyjnie świadczona w chwilach wolnych doraźna pomoc przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego, co nie pozwala na uwzględnienie wnioskowanego okresu do stażu wymaganego przy wzroście uposażenia z tytułu wysługi lat. We wniosku o ponowne rozpatrzeni sprawy D. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu w całości. Uzasadniając wniosek podał, że organ wymieniając wykonywane przez niego czynności ograniczające możliwość wykonywania stałej pracy w gospodarstwie rolnym, tj. uczęszczanie na prywatne lekcje języka angielskiego, udział w eliminacjach do konkursu [...], trenowanie zapasów, nie wskazał nawet w przybliżeniu, w jakim okresie miały one miejsce oraz jaki był ich wymiar. Podniósł jednocześnie, że trenowanie zapasów oraz lekcje języka angielskiego przypadały w okresie nauki w szkole podstawowej. Odnosząc się do argumentacji organu dotyczącej zamieszkiwania przez odwołującego od [...] marca 1997 r. w miejscowości L. stwierdził, że odległość ok. 4 km pomiędzy miejscowością L. a miejscowością K. nie stanowi żadnej przeszkody w świadczeniu stałej pracy w gospodarstwie rolnym (odległość do pokonania rowerem w ok. 10 min., a samochodem w 2 min.). Ponadto zameldowanie w miejscowości L. nie oznaczało, że nie mógł on zamieszkiwać z rodzicami w tym okresie, w szczególności w czasie, kiedy istniała potrzeba wykonywania najbardziej pilnych i czasochłonnych prac w gospodarstwie. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu podał, że zaliczenie policjantowi do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie może nastąpić w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310). Stanowią one bowiem odrębne przepisy w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), inne niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1–4. W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 2 obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50, poz. 291 ze zm.) domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Organ wskazał, iż wobec braku zaświadczenia właściwego urzędu gminy stwierdzającego okresy pracy zainteresowanego w indywidualnym gospodarstwie rolnym, skorzystał on z możliwości udowodnienia okresów pracy w gospodarstwie zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne, jak stanowi przepis art. 3 ust. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Świadkowie ci, tj. K. C. i Z. B. zgodnie stwierdzili, że D. S. wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców B. i A. S. położonym w K. gm. G. w charakterze pracownika. Była to praca stała, wykonywana w pełnym wymiarze czasu oraz, że zainteresowany nie był ubezpieczony z tytułu tej pracy i nie posiadał innego źródła utrzymania. Powyższe fakty są im znane, ponieważ zamieszkiwali w sąsiedztwie i widzieli osobiście, jak wymieniony pracował w gospodarstwie popołudniami, w czasie wolnym od nauki w wymiarze po kilka godzin dziennie. W ocenie Komendanta Głównego Policji zeznania te nie mogą być uznane za wiarygodny dowód na okoliczność pracy D. S. w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Pozostają one bowiem w sprzeczności z innymi posiadanymi przez organ dowodami zawartymi w aktach osobowych policjanta. W ich oparciu nie można stwierdzić, że strona wykonywała pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, skoro praca ta nie mogła być świadczona w wymiarze pozwalającym na uznanie jej za pracę o charakterze stałym. Wynika to z faktu, że policjant, jak ustalono na podstawie akt osobowych, zamieszkując w miejscowości K., a następnie w miejscowości L., był w latach [...] uczniem [...] Liceum Ogólnokształcącego w G. Zatem uczestniczył w zajęciach szkolnych trwających przeciętnie 7-8 godzin lekcyjnych z koniecznością codziennych dojazdów do i ze szkoły (6 km, a następnie 10 km w jedną stronę). Koniecznym było także poświęcenie czasu na treningi i dodatkowe lekcje z języka angielskiego. Mało prawdopodobne jest więc wobec tych obowiązków szkolnych, by zainteresowany miał możliwość świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym. Organ podniósł również, że do [...] marca 1997 r. policjant mieszkał w miejscowości L. gm. B., tj. w odległości ok. 4 km od gospodarstwa rolnego, a nie w gospodarstwie rolnym lub bliskim sąsiedztwie. Dodatkowo wskazał, że w dokumentacji związanej z przyjęciem do służby w Policji nie przestawił żadnej informacji o swojej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Świadczy to, że udzielonej rodzicom pomocy nie traktował jako stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Konkludując organ stwierdził, że D. S. świadczył we wskazanym okresie jedynie doraźną pomoc w wykonywaniu obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci, jako członków rodziny rolnika. Taką też pomoc obserwowali świadkowie, uznając ją za wykonywanie pracy w charakterze domownika, czemu przeczą pozostałe zgromadzone w sprawie dowody. Natomiast sformułowanie "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze" wskazują, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu w rachubę wchodzić mogą tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze i systemie przynajmniej zbliżonym do pracowniczego. Organ zwrócił też uwagę na aspekt finansowy związany ze wzrostem uposażenia zasadniczego policjanta z tytułu wysługi lat. W skardze na powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. S. zarzucił mu narusznie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 7, art. 76 § 1 i § 3, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się zwłaszcza w odmowie mocy dowodowej i wiarygodności zeznań świadków, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności, że skarżący wykonywał w gospodarstwie rolnym rodziców pracę o charakterze stałym za nieudowodnioną, 2. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozkazu z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz kontrolę zaskarżonego rozkazu, 3. art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności), poprzez zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym, co w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje nieważnością decyzji. Na tej podstawie wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości. W uzasadnieniu stwierdził, że uzasadnienie rozkazu zostało oparte w przeważającej mierze na subiektywnej ocenie i interpretacji faktów oraz dowodów w celu udowodnienia tezy zawartej w jego sentencji. W szczególności organ jednostronnie przyjął, opierając się jedynie na części orzecznictwa, że nauka skarżącego w liceum całkowicie wykluczała możliwość wykonywania stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Możliwość łączenia nauki w szkole z pracą w gospodarstwie nie jest tymczasem kwestionowana w piśmiennictwie od 1 stycznia 1991 r. – pobieranie nauki w szkole przez domownika nie wyklucza zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym przy ustalaniu prawa do świadczeń pracowniczych (wyrok NSA, sygn. akt OSK 730/08, wyrok Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 lutego 1995 r., sygn. akt III AUr 3/95). Ponadto, zdaniem skarżącego, organ nie wykazał, na jakiej podstawie przyjął wymiar nauki w liceum 7-8 godzin lekcyjnych dziennie (35-40 godzin tygodniowo) oraz, że uczęszczanie na prywatne lekcje języka angielskiego i trenowanie zapasów miało miejsce w spornym okresie, gdy tymczasem powyższe zajęcia dotyczą okresu nauki w szkole podstawowej. Odnosząc się do pominięcia przez skarżącego przy przyjęciu do służby w Policji kwestii stałej pracy w gospodarstwie rolnym stwierdził, że żadne przepisy takiego obowiązku nie nakładają, a ponadto wynikało to z braku poinformowania o tym fakcie. Skarżący wymienił też szczegółowo rodzaj prac, które wykonywał w gospodarstwie zwracając uwagę na okoliczność, że we wnioskowanym okresie ojciec i starszy brat pracowali zawodowo i to na nim i matce spoczywał obowiązek zajmowania się gospodarstwem. Zarzucił organowi brak znajomości zasad prowadzenia gospodarstwa rolnego i oparcie się na czysto teoretycznych rozważaniach. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Takimi odrębnymi przepisami w rozumieniu ww. § 4 ust. 1 pkt 5 są przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. nr 54, poz. 310). W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zgodnie z definicją zawartą w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50, poz. 291 ze zm.), przez domownika rozumie się osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy (art. 6 pkt 2). To na policjancie wnioskującym o zaliczenie danych okresów do wysługi lat, jak stanowi § 5 ust. 1 rozporządzenia, spoczywa obowiązek udokumentowania tych okresów. Sposoby tego dokumentowania określone zostały w przepisie art. 3 ustawy o zaliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, który stanowi, że na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy (ust. 1). Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2). W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. W rozpatrywanej sprawie D. S. zwrócił się do organu Policji o przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w związku z jego pracą w gospodarstwie rolnym rodziców: A. i B. S., położonym w K. gm. G., od [...] sierpnia 1994 r. do [...] sierpnia 1997 r. Przedłożył stosowne dokumenty, w tym zeznania dwóch świadków: K. C. i Z. B., wobec zaistnienia przypadku opisanego w przepisie art. 3 ust. 3 ustawy o zaliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Świadkowie ci zeznali, że zamieszkiwali we wskazanym okresie w sąsiedztwie i widzieli osobiście jak skarżący pracował w gospodarstwie swoich rodziców, a nadto, że była to praca stała, wykonywana w pełnym wymiarze czasu po kilka godzin dziennie oraz w dni wolne i w wakacje. Bezsporna jest okoliczność, iż we wnioskowanym okresie od [...] sierpnia 1994 r. do [...] sierpnia 1997 r. skarżący miał ukończone 16 lat i był uczniem liceum ogólnokształcącego w G., do którego dojeżdżał codziennie (do [...] marca 1997 r.) z miejsca zamieszkania, tj. K. (ok. 6 km). Organ, badając zagadnienie łączenia przez skarżącego obowiązków ucznia liceum z pracą w gospodarstwie rolnym wykluczył, by mogła to być praca stała w pełnym wymiarze czasu pracy z uwagi na obciążenie obowiązkami szkolnymi. W jego ocenie była to jedynie doraźna pomoc świadczona tradycyjnie przez dzieci w gospodarstwie rolnym rodziców. Jednakże ocena powyższa winna uwzględnić zarówno wielkość i charakter gospodarstwa, jak też zakres niezbędnych prac, jakie się w nim wykonuje. Podkreślenia bowiem wymaga, że w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Domownik nie prowadzi zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz jedynie pomaga rolnikowi w prowadzeniu takiej działalności, a zatem nie musi pracować w takim samym wymiarze czasu, jak rolnik i w związku z tym może się jednocześnie kształcić. Na takie właśnie rozumienie charakteru pracy domownika wskazuje już sam fakt rozróżnienia przez ustawodawcę w przepisie art. 6 pkt 1 i pkt 2 ww. ustawy definicji rolnika i domownika. Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie nakładu pracy domownika i rolnika oraz ich wkładu w rozwój gospodarstwa rolnego, to niewątpliwie przedmiotowego rozróżnienia by nie wprowadził. Nie można zatem przyjmować, że skoro osoba, która faktycznie pomaga rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, jednocześnie pobiera naukę w szkole, nie posiada statusu domownika, gdyż jego praca w gospodarstwie nie ma charakteru stałego. Badanie charakteru pracy takiej osoby musi być każdorazowo dokonywane w odniesieniu do konkretnych okoliczności faktycznych. W wyroku z 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 321/11 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż obecnie w orzecznictwie bardziej liberalnie podchodzi się do przesłanki "stałej pracy" i przyjmuje się, że nie należy utożsamiać jej z koniecznością nieustannego, przez cały czas, wykonywania prac w gospodarstwie rolnym. W związku z tym ocena "stałości pracy w gospodarstwie rolnym" musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy. Powyższy pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Należy również zauważyć, że wykładni pojęcia "wykonywanie pracy o charakterze stałym w gospodarstwie rolnym" wielokrotnie podejmował się Sąd Najwyższy. W wyroku z 4 października 2006 r., sygn. akt II UK 42/06 (publ. OSNP 2007/9-20/292), wskazał na potrzebę odstąpienia od rozumienia "stałości pracy w gospodarstwie rolnym" jako nieustannego, przez cały czas, ciągłego wykonywania prac w gospodarstwie. Podkreślił też, iż mając na względzie cel i funkcje omawianej ustawy, ustanowienie obowiązku ubezpieczenia społecznego domownika dotyczy osób niebędących posiadaczami gospodarstwa rolnego, a powiązanych z gospodarstwem tylko szczególnym stosunkiem, cechującym domownika. Nieodzowne jest zatem sięgnięcie do specjalnego znaczenia jego roli w społeczno-gospodarczych stosunkach wiejskich, których specyfikę uwypukla porównanie określenia domownika w art. 6 pkt 2 i definicji rolnika sformułowanej w art. 6 pkt 1 ustawy. Zestawienie tych przepisów pokazuje, że istota działań domownika, który nie prowadzi zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, sprowadza się do pomocy rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa, czyli do wykonywani prac wskazanych mu przez prowadzącego gospodarstwo, leżących w zakresie jego decyzji gospodarczych. Mając to na względzie, należy zaaprobować stanowisko, że wystarczające dla uznania pracy domownika w gospodarstwie rolnym za stałą, jest wykonywanie w jej przebiegu wszystkich zabiegów agrotechnicznych związanych z prowadzoną produkcją w rozmiarze dyktowanym potrzebami i terminami tych prac oraz używaniem ułatwiającego te prace sprzętu. Stanowisko powyższe nawiązuje do wyroku Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 1998 r., sygn. akt II UKN 3/98 (niepubl.), w którym przyjął on, że praca domownika w gospodarstwie rolnym, wykonywana w wymiarze czasu stosownym do prawidłowego jego funkcjonowania, zgodnie z jego strukturą, przy uwzględnieniu jego obszaru oraz ilości przebywających w nim osób, jest pracą stałą. W tym duchu wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 8 marca 2011 r., sygn. akt II UK 305/10 (publ. Lex nr 852557), stwierdzając, iż o stałości pracy domownika w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, decyduje zachowanie - mimo prowadzenia działalności pozarolniczej - gotowości do świadczenia jej na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej w wymiarze czasu stosownym do zakładanego przez rolnika prawidłowego jego funkcjonowania z uzupełnieniem, że wymiar tego czasu powinien sięgać co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy. W świetle powyższych rozważań, jako błędne należy uznać twierdzenie organu, iż prawa skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru stałego, a stanowiła jedynie doraźną pomoc świadczoną tradycyjnie w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci, jako członków rodziny rolnika. Tym samym również argument organu, że skoro skarżący od [...] marca 1997 r. był zameldowany w miejscowości L., oddalonej ok. 4 km od gospodarstwa rolnego, to nie mógł świadczyć stałej pracy na jego rzecz, nie jest uprawniony. Ponadto, jak trafnie podniósł skarżący, samo zameldowanie nie oznacza wcale niemożności zamieszkiwania u rodziców, kiedy istniała potrzeba świadczenie pracy w gospodarstwie. Natomiast zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania, jakkolwiek miały miejsce w rozpoznawanej sprawie, to jednak nie miały istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien dokonać oceny pracy D. S. w gospodarstwie rolnym rodziców we wskazanym okresie z uwzględnieniem przedstawionej przez Sąd wykładni pojęcia "stałej pracy w gospodarstwie rolnym". Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.