II SA/Wa 1830/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-04
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych, należy badać przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarżący jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Niemniej jednak, należy zbadać zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, stosując odpowiednio przepisy PPSA dotyczące zastępstwa prawnego, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
H. A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa KRUS dotyczącą przyznania renty rolniczej. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, utrzymując się z emerytury męża i ponosząc znaczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz leków. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano H. A. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. A. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym w drodze wyjątku postanawia: przyznać H. A. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
H. A. wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem C. A. Podała, że oprócz mieszkania o powierzchni 50 m2 nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Oświadczyła, że wraz z mężem utrzymuje się z jego emerytury, w wysokości 1.076,88 zł. Podniosła, że na utrzymanie mieszkania wydaje około 100 zł za gaz, 15 zł za wodę, 150 zł za prąd, 60 zł - wywóz śmieci, a roczne koszty opału to kwota 1.500 zł. Ponadto wskazała, że opłaca telefon w kwocie 25 zł miesięcznie, kupuje leki za około 300 zł miesięcznie, a na przejazd do lekarza wynajmuje samochód za około 30 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest trudna.
H. A. pozostaje od wielu lat na utrzymaniu męża, nie posiada żadnego majątku. Emerytura C. A. wynosi 1.076,88 zł. Z tej kwoty są ponoszone koszty utrzymania domu, zakupu leków oraz codziennego utrzymania małżonków.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło