II SA/Wa 1832/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-17
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik migrujący, który przez okres kilku lat pracował i mieszkał w innym państwie członkowskim UE, ale zachował bliskie więzi z krajem pochodzenia (w tym posiadanie nieruchomości i zamiar powrotu), może być uznany za osobę powracającą do kraju zamieszkania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, uprawniającą do ubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych w kraju pochodzenia?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy skarżący, który pracował i mieszkał w innym państwie członkowskim UE, zachował w tym okresie miejsce zamieszkania w Polsce i bliskie więzi z krajem pochodzenia. Bez tych ustaleń nie można prawidłowo ocenić, czy skarżący spełnia przesłanki do zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, który stanowi wyjątek od zasady, że zasiłek dla bezrobotnych przysługuje w państwie ostatniego zatrudnienia.Stan faktyczny
Skarżący M. K. ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce, powołując się na okres zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE (od czerwca 2004 r. do marca 2009 r.) i stosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie spełniał przesłanek do zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, ponieważ jego centrum interesów życiowych znajdowało się w państwie zatrudnienia, a powrót do Polski miał charakter zmiany miejsca zamieszkania. Skarżący w skardze argumentował, że wyjazd miał charakter zarobkowy, a jego więzi z Polską pozostały silne (budowa domu, rodzina).Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska WSA Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Marszałek Województwa [...], na podstawie art. 8 ust 1 pkt 8c, art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 415 ze zm.), art. 67 ust. 3 i 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty (Dz. U. (WE) L 149 z dnia 5 lipca 1971 r. ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił przyznania M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 1 lipca 2009 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w R. za pośrednictwem Powiatowego Urzędu Pracy w K. wpłynęły dokumenty M. K. w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwzględnieniem okresu zatrudnienia u pracodawcy [...]. W aktach znajduje się zaświadczenie E 301 wydane przez [...] instytucje łącznikową, z którego wynika, że okres od [...] czerwca 2004 r. do [...] marca 2009 r. jest okresem ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia u pracodawcy [...] podlegającym zaliczeniu do świadczenia z tytułu bezrobocia na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej.
Dalej organ wskazał, że w dokumentach znajduje się decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. wydana przez Starostę K., orzekająca iż wyżej wymieniony jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. od dnia [...] kwietnia 2009 r., a także oświadczenia M. K. z dnia [...] czerwca 2009 r., świadczące iż nie jest osobą powracającą do kraju zamieszkania w rozumieniu przywołanych przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r.
Z przedłożonej dokumentacji wynika, że M. K. przez okres czterech ostatnich lat i 8 miesięcy posiadał miejsce zamieszkania w [...], przebywał tam z całą swoją najbliższą rodziną.
Dalej w uzasadnieniu decyzji, organ powołał się na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie i wskazał, iż zgodnie ze złożonymi oświadczeniami w okresie zatrudnienia za granicą M. K. posiadał swoje zwykłe miejsce zamieszkania w [...] i tam koncentrowały się jego najważniejsze interesy życiowe. Wobec powyższego powinien ubiegać się o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych w [...], gdzie był ostatnio zatrudniony i były opłacane składki na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia. Powrót wnioskodawcy do Polski w 2009 r. miał, w ocenie organu, charakter zmiany miejsca zamieszkania, dlatego nie może być objęty postanowieniami przepisu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia. Ponadto, zgodnie z art. 67 ust. 3 rozporządzenia, nie jest możliwe uwzględnienie okresów zatrudnienia i ubezpieczenia spełnionych na terenie [...] przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce z uwagi na fakt, iż nie spełnił on przesłanki ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. podniósł, że jego sprawy życiowe były cały czas związane z Polską, wyjechał za granicę, żeby zarobić pieniądze i wybudować dom w Polsce. W 2005 r. kupił z żoną dom wraz z fundamentami, aby jak najszybciej rozpocząć budowę domu jednorodzinnego. Corocznie przyjeżdżał do Polski na urlop i w tym czasie zajmował się budową domu. Pod jego nieobecność budowę domu nadzorowali teściowie. Obecnie mieszka w wybudowanym domu z żoną i nienarodzonym dzieckiem. Wniósł w związku z tym o ponowne rozpatrzenie jego sprawy i przyznanie mu prawa do zasiłku.
Rozpoznając powyższe odwołanie, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r., wydaną na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 67 ust. 3 i art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż organ I instancji działał w oparciu o przepisy rozporządzenia nr 1408/71 dotyczącego koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
M. K. ubiegał się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednak, że ostatnie okresy ubezpieczenia spełnił on na terytorium [...]. W związku z powyższym zgodnie z art. 67 ust. 3 ww. rozporządzenia, okresy te nie mogą być co do zasady uwzględnione przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 71 ust. 1 pkt b (ii) tego rozporządzenia, który stanowi, iż pracownik najemny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa, gdzie zamieszkuje, lub który powraca na to terytorium, korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń z tytułu bezrobocia w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia), musi jednak nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie w trakcie wykonywania pracy w innym państwie członkowskim. Kwestią kluczową dla interpretacji powyższego przepisu jest rozumienie słowa "powraca". Zgodnie zaś z orzeczeniem ETS w sprawie C-76/76 - di Paolo (ECR 1977/1/00315), pojęcie państwa, w którym pracownik zamieszkuje, pojawiające się w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Nr 1408/71, musi zostać ograniczone do państwa, gdzie pracownik, chociaż pracujący w innym państwie, w dalszym ciągu stale przebywa i gdzie mieści się także stałe centrum jego interesów. Dodanie słów "lub który powraca na to terytorium" oznacza natomiast jedynie, iż pojęcie zamieszkania w danym państwie niekoniecznie wyklucza czasowy pobyt w innym państwie.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w powołanym orzeczeniu ETS zdefiniował kryteria, na których należy się oprzeć przy ustalaniu, czy dana osoba może być uznana za pracownika powracającego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia, uznając za takie długość oraz ciągłość okresu zamieszkiwania przed wyjazdem zainteresowanej osoby, długość i cel jej nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie oraz zamiar osoby zainteresowanej w takiej postaci, jaka wynika ze wszystkich okoliczności sprawy.
Powołał się także na decyzję Komisji Administracyjnej Nr 160 z dnia 28 listopada 1995 r., dotyczącą zakresu stosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71 w sprawie prawa do zasiłku dla bezrobotnych dla pracowników, którzy nie są pracownikami przygranicznymi, którzy w trakcie swojego ostatniego okresu zatrudnienia mieszkali na stałe na obszarze państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (96/172/WE), podkreślając, iż zgodnie z ww. decyzją, art. 71 ust. 1 pkt b (ii) może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, np. sezonowych, pracowników transportu międzynarodowego i innych kategorii, które również utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia, ale pod warunkiem, że w trakcie wykonywania ostatniej pracy zamieszkiwali lub zachowali miejsce zamieszkania w państwie innym niż państwo miejsca zatrudnienia. Nie można natomiast zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania zakres stosowania art. 71 rozporządzenia nr 1408/71 rozszerzono na wszystkich pracowników migrujących, którzy mają w miarę stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i którzy pozostawili swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawca przebywał na terytorium [...] od czerwca 2004 roku do marca 2009 roku, tj. przez 4 lata i 9 miesięcy. Przebywał z najbliższą rodziną – żoną. Z treści złożonego przez niego oświadczenia z dnia [...] czerwca 2009 r. wynika, że w trakcie zatrudnienia za granicą posiadał miejsce zamieszkania w [...] i tam koncentrowały się jego najważniejsze interesy życiowe. Kontakty z Polska ograniczały się do telefonów raz w tygodniu, oraz przyjazdów na wakacje dwa razy do roku.
W ocenie organu odwoławczego, powyższe okoliczności wskazują, że centrum interesów życiowych wnioskodawcy podczas ostatniego okresu zatrudnienia była [...]. Tym samym nie może być on traktowany jako osoba powracająca do swojego miejsca zamieszkania i nie może skorzystać z uprawnień zawartych w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71. M. K., przyjeżdżając do Polski, w istocie zmienił bowiem miejsce zamieszkania.
Zgodnie natomiast z jedną z podstawowych zasad koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - wynikającą z art. 13 rozporządzenia nr 1408/71 zasadą lex loci laboris - obywatel wykonujący pracę najemną lub pracujący na własny rachunek na terytorium jednego z państw członkowskich UE, EOG lub Szwajcarii podlega wyłącznie ustawodawstwu tego państwa, w którym jest lub był ostatnio zatrudniony. W związku z powyższym M. K. powinien ubiegać się o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych w [...], gdyż tam był on ostatnio zatrudniony i tam opłacane były podatki oraz składki na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia.
Organ podniósł też, że zgodnie z art. 67 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/71, sumowanie okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia spełnionych pod ustawodawstwem innego państwa członkowskiego jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy ubiegający się o świadczenie pracownik spełnił ostatnie okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego występuje o przyznanie świadczenia. M. K. nie udokumentował natomiast ostatnich okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych w rozumieniu art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy na terytorium Polski, nie jest zatem możliwe przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W skardze na powyższą decyzję M. K. powołał się obszernie na orzecznictwo ETS dotyczące interpretacji art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71. Podkreślił, że miejsce zamieszkania jest pojęciem prawnym z zakresu prawa cywilnego. Zgodnie natomiast z art. 25 k.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dla przyjęcia zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości, konieczne jest zatem ustalenie występowania łącznie dwóch przesłanek, a mianowicie przebywania i zamiaru stałego pobytu. Wobec powyższego ustalona przez organ administracji okoliczność, iż skarżący przebywał w [...] w celu pracy, nie dawała podstaw do uznania, iż nastąpiło przeniesienie jego centrum życiowego i że jego zamiar przebywania za granicą ma charakter stały. Skarżący podkreślił, że wyjechał za granicę w 2004 r., z zamiarem podjęcia pracy, która pozwoli na wybudowanie domu w Polsce. W 2005 r. wspólnie z żoną kupili w Polsce działkę budowlaną, otrzymali pozwolenie na budowę, wszelkie oszczędności kierowali do Polski, gdzie rozpoczętą inwestycję prowadzili z pomocą teściów. W chwili obecnej budowa została zakończona i zamieszkali w wybudowanym domu.
Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż organy administracji obu instancji nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.).
Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku poprzedzać powinno więc dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie (stosownie do treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.).
Pamiętać przy tym należy, że treść uzasadnienia podjętej decyzji powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania w sprawie. Art. 107 k.p.a. stanowi, iż decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W niniejszej sprawie skarżący ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie poprzez zaliczenie okresu jego zatrudnienia w [...] od [...] czerwca 2004 r. do [...] marca 2009 r. do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce.
Zgodnie z art. 67 ww. rozporządzenia, bezrobotny, ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia, ma co do zasady prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych pod działaniem ustawodawstw państw członkowskich Unii Europejskiej (UE), pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub Konfederacji Szwajcarskiej (Szwajcarii), pod warunkiem, że ukończył ostatnio okresy zatrudnienia zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego występuje o przyznanie świadczenia.
Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 71 ust. 1 pkt b (ii) tego rozporządzenia, który stanowi, iż pracownik najemny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa, gdzie zamieszkuje lub który powraca na to terytorium korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Przeniesienie obowiązku wypłaty zasiłku dla bezrobotnych z państwa członkowskiego, będącego miejscem ostatniego zatrudnienia, do państwa członkowskiego, stanowiącego miejsce zamieszkania, jest w świetle tego przepisu uzasadnione dla tej kategorii pracowników, którzy zachowują bliską więź z krajem, w którym osiedlili się i zwykle mieszkają.
Skarżący ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o okresy zatrudnienia spełnione wyłącznie na terytorium [...], a zatem w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią było ustalenie, czy może być uznany w świetle art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia za osobę mającą w okresie tego zatrudnienia miejsce zamieszkania w Polsce lub powracającą na terytorium tego kraju.
W świetle orzecznictwa ETS wyrażenie "państwa członkowskiego w którym pracownik zamieszkuje" należy ograniczyć do państwa, w którym pracownik, choć jest zatrudniony w innym państwie członkowskim, zwykle mieszka i gdzie koncentrują się jego interesy życiowe. Oceniając zatem możliwość zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia należy wziąć pod uwagę długość i ciągłość zamieszkiwania, zanim dana osoba przeprowadziła się, czas trwania i cel nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie członkowskim, a także uwarunkowane tymi okolicznościami intencje danej osoby. Należy w tym kontekście uwzględniać sytuację rodzinną pracownika, powód dla którego pracownik przeprowadził się oraz charakter jego pracy (vide: wyrok ETS z dnia 17 lutego 1977 r. w sprawie di Paolo, C-76/76).
Organy administracji przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zobowiązane były zatem do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na powyższe okoliczności, aby móc odpowiedzieć na pytanie, czy w stosunku do skarżącego zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia. Jest to bowiem przepis szczególny dotyczący określenia ustawodawstwa właściwego w przedmiocie świadczeń z tytułu bezrobocia, co oznacza, że jeżeli przesłanki jego stosowania zostały spełnione, ustawodawstwem właściwym jest ustawodawstwo wskazane przez ten przepis.
W ocenie Sądu organy administracji w niniejszej sprawie nie wywiązały się z obowiązku przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego na okoliczność spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia.
Z treści wniosku strony oraz złożonych przez nią w toku postępowania administracyjnego oświadczeń organy wywiodły, iż w okresie zatrudnienia w [...] miejscem zamieszkania M. K., gdzie koncentrowały się jego interesy życiowe, było to państwo.
Organy nie wzięły jednak pod uwagę, iż zgodnie z oświadczeniem skarżącego zawartym we wniosku, jego wyjazd do [...] miał charakter zarobkowy. Nie podjęto próby wyjaśnienia, jaka była faktyczna intencja i cel tego wyjazdu, czy skarżący w okresie zatrudnienia w [...] utrzymywał bliskie związki z krajem swego pochodzenia oraz jaka była jego sytuacja rodzinna. Nie wyjaśniono tym samym, czy w trakcie wykonywania pracy w [...] skarżący zachował swoje miejsce zamieszkania w Polsce.
Skarżący w odwołaniu podniósł, że wyjazd do [...] miał charakter zarobkowy, w 2005 r. kupił działkę budowlaną i wszystkie oszczędności przesyłał do kraju, na budowę domu. Pod jego nieobecność budowę nadzorowali teściowie. Organ odwoławczy nie przeprowadził jednak żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego na powyższą okoliczność, poprzestając w swoich ustaleniach faktycznych na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem I instancji.
Należy zgodzić się z organem, który powołując się na orzecznictwo ETS oraz decyzję Komisji Administracyjnej Nr 160 z dnia 28 listopada 1995 r., podniósł, że nie byłoby uzasadnione, gdyby - z uwagi na zbyt szeroką interpretację terminu miejsca zamieszkania - doprowadzono do sytuacji, kiedy wszyscy pracownicy migrujący, zatrudnieni w jednym państwie członkowskim, których rodziny mieszkają na stałe w innym państwie członkowskim, zostali objęci wyjątkiem zawartym w art. 71 rozporządzenia nr 1408/71.
W ocenie Sądu, nie można jednak odmówić zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia w sytuacji, gdy pracownik wyjeżdża tylko na pewien czas z kraju swojego pochodzenia, w celach wyłącznie zarobkowych, zachowując w tym czasie swoje miejsce zamieszkania w państwie pochodzenia oraz bliskie więzi z tym krajem, gdzie zamieszkuje nadal jego najbliższa rodzina oraz koncentrują się jego interesy życiowe.
Mając powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, iż ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy i jego ocena dokonana przez organy obu instancji w niniejszej sprawie są niewystarczające, a w konsekwencji uniemożliwiają Sądowi dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny zgodności zaskarżonej decyzji pod względem materialnoprawnym. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.
Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło