II SA/Wa 1835/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 4.260 zł brutto, posiada nieruchomość rolną o powierzchni 12 ha oraz dom o powierzchni 30 m2, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej odmawia się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy dochody gospodarstwa domowego, posiadany majątek oraz wysokość wydatków wskazują na możliwość poniesienia pełnych kosztów postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji dotyczącą cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Skarżący wykazał miesięczny dochód w gospodarstwie domowym w wysokości 4.260 zł brutto, posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni 12 ha oraz domu o powierzchni 30 m2. Sąd ocenił, że sytuacja majątkowa skarżącego i jego rodziny pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. z dnia 18 lipca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Wyjątek zaś od tej zasady ustawodawca przewidział w rozdziale 3 działu V powołanej ustawy – "Zwolnienie od kosztów sądowych"- a zwłaszcza w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243 – 263). Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ustawy, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z treści wniosku M. P. wynika, że miesięczny dochód w jego gospodarstwie domowym, obejmującym dwie osoby, wynosi łącznie 4.260 zł brutto. Na kwotę tą składa się dochód osiągany przez skarżącego z tytułu zatrudnienia oraz dochód osiągany przez jego żonę, którego źródłem jest umowa dzierżawy gruntów. W rubryce 7. formularza wniosku skarżący wśród składników swojego majątku wymienił nieruchomość rolną o pow. 12 ha oraz dom o pow. 30 m2 stanowiący część składową nieruchomości o pow. 666 m2. Jednocześnie wskazał, że jego żona – L. P. – jest współwłaścicielem tej ostatniej nieruchomości w udziale wynoszącym ½ części. Natomiast z treści dokumentów źródłowych, złożonych przez skarżącego w wykonaniu wezwania z dnia 31 sierpnia 2011 r., wynika, że średnie miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym skarżącego kształtują się na poziomie ok. 850 zł. Z kolei treść złożonych przez skarżącego zeznań podatkowych za rok 2009 i 2010 oraz treść wyciągu z posiadanego rachunku bankowego za okres od 1 czerwca 2011 r. do 8 września 2011 r. wskazują, że łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wyniósł odpowiednio: 55.143,91 zł (2009 r.) i 57.871,14 zł (2010 r.), a na koniec miesiąca sierpnia 2011 r. na koncie skarżącego pozostawała wolna do jego dyspozycji kwota pieniężna w wysokości 536,60 zł, mimo, iż wydatki w tym miesiącu przekroczyły poziom 2.400 zł. Oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania i wydatków związanych z ewentualnym ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego i jego rodziny, ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednakże ustalona w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa skarżącego oraz jego rodziny prowadzi do wniosku, że skarżący ma wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania. Należy bowiem zauważyć, że koszt postępowania na obecnym jego etapie ogranicza się do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193), a tym samym koszt ten w zestawieniu ze stałymi dochodami wnioskodawcy i jego żony oraz ich wysokością nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na aktualny stan majątkowy skarżącego i jego żony także i dalsze, potencjalne koszty postępowania w niniejszej sprawie nie spowodują jakiegokolwiek uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, a osiągane w gospodarstwie domowym dochody będą w dalszym ciągu stanowić ich wielokrotność. Również wykazana przez skarżącego wysokość wydatków obciążających jego gospodarstwo domowe, nawet przy założonym zwiększeniu tej kwoty o podstawowe koszty utrzymania skarżącego i jego żony (żywność, odzież), stanowi jedynie niewielką część osiąganego w jego gospodarstwie domowym dochodu, a tym samym nie uniemożliwia mu poniesienia pełnych kosztów postępowania. Z tych względów na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło