II SA/Wa 1835/23
WyrokWSA w Warszawie2024-04-23
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Maciejuk, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej o niezdolności kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie uzasadnienia i oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej, uznając, że oba orzeczenia naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak było jasności co do podstawy rozpoznania, przyporządkowania schorzeń do konkretnych paragrafów rozporządzenia oraz wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego.Stan faktyczny
Kandydat do służby w Państwowej Straży Pożarnej, D. K., został uznany za niezdolnego do służby przez Rejonową Komisję Lekarską (RKL) ze względu na zmiany w obrazie RTG kręgosłupa. Centralna Komisja Lekarska (CKL) utrzymała to orzeczenie w mocy. Kandydat wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytego uzasadnienia i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w S. z dnia [...] marca 2023 r. nr [...]
[...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] na podstawie skierowania wystawionego przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] orzeczeniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] uznała D. K. jako kandydata do służby - (część A orzeczenia) za niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej (kategoria N). W rozpoznaniu wskazała w punkcie 11.1 wskazała: zmiany w obrazie RTG kręgosłupa szyjnego pod postacią dyskopatii C5-C6 i C6-C7 - § 45 p. 1 kol. 7 lit N, 11.2 zmiany w obrazie RTG kręgosłupa L-S pod postacią niestabilności L-S i dyskopatii L4-L5 i L5-S1 - § 45 p. 1 kol. 7 lit. N. RKL powołała się na podstawę prawną rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej Państwowej Straży Pożarnej oraz Biura Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018r. poz. 2035) oraz ustawę z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398). W uzasadnieniu wskazano, że w przeprowadzonym z urzędu komisyjnym badaniem lekarskim na podstawie art. 5 punkt 1 ustęp 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 2020r. poz. 398 - tekst jednolity) uznano niezdolność kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej.
D. K. w odwołaniu wniósł o uchylenie wymienionego orzeczenia w całości i wydanie nowego orzeczenia ustalającego, że jest zdolny do służby w PSP, ewentualnie uchylenie orzeczenia i skierowanie na badania i wydanie nowego orzeczenia lub uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] stycznia 2023 r. przeprowadzone zostało badanie kręgosłupa poprzez wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. Wskazał, że od 8 lat pracuje na stanowisku [...] w Wojskowej Straży Pożarnej. Podał, że według RKL odwołujący się choruje na dyskopatię i niestabilność kręgosłupa w stopniu upośledzającym, a mimo to czynnie udziela się w akcjach ratowniczych w ochotniczej Straży Pożarnej, przeszedł wymagające testy kwalifikacyjne podczas naboru do PSP oraz pracuje nieprzerwanie w Wojskowej Straży Pożarnej od [...] sierpnia 2014 r.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398), utrzymała w mocy orzeczenie RKL z dnia [...] marca 2023 r.
CKL wskazała, że po przeprowadzonym badaniu RKL ustaliła rozpoznanie (w języku polskim według terminologii klinicznej z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie paragrafy i punkty z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o komisjach lekarskich (...): zmiany w obrazie RTG kręgosłupa L-S pod postacią niestabilności L-S i dyskopatii L4-L5 i L5-S1 - § 45 p. 1 kol. 7 lit. N. Uznano kandydata za niezdolnego. CKL wskazała, że orzekany odwołał się od orzeczenia RKL. CKL wskazała, że odwołujący się w piśmie polemizował z decyzją komisji rejonowej. Podała, że poinformowano pisemnie orzekanego o zaocznym rozpatrzeniu sprawy. CKL podniosła, że przeprowadziła wnikliwą analizę zebranej w toku procedowania dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej. Nieprawidłowy obraz radiologiczny kręgosłupa przeczy istnieniu pełnego zdrowia kandydata, tym samym czyni kandydata niezdolnym do służby w PSP. Na podstawie całości obrazu uznano, że odwołujący jest niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej . Kwalifikacja orzecznicza komisji rejonowej jest zasadna.
Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi D. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił: błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie norm prawa materialnego i postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący nie jest zdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej, w sytuacji, gdy należyta ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym zwłaszcza dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego, winna skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej i kolejno ustaleniem, iż skarżący jest zdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej, ewentualnie uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia,
- naruszenie art. 47 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o komisjach lekarskich (...) a to poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji, gdy należyta ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym zwłaszcza dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego, winna skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej i kolejno ustaleniem, iż skarżący jest zdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej, ewentualnie uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia,
- naruszenie art. 6 i art. 33 ust. 3 ustawy o komisjach lekarskich (...) poprzez: przyjęcie, za organem I instancji, błędnej kwalifikacji kategorii zdrowia skarżącego i ustalenie, że jest on niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej, podczas gdy ustalenie to jest niespójne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie
- naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich (...) poprzez błędną ocenę stanu zdrowia skarżącego, dokonaną nawet bez przeprowadzenia badania lekarskiego specjalisty z zakresu ortopedii - w kierunku prawidłowego określenia stanu zdrowia skarżącego, w sytuacji, gdy w świetle stanowiska organów jawiło się to jako niezbędne, zwłaszcza wobec składu opiniującej w sprawie komisji organu II instancji, wśród których brak było lekarzy rzeczonej specjalności, a jednocześnie z dokumentacji leczenia i diagnostyki skarżącego wynikają wnioski specjalistów z zakresu ortopedii, które potwierdzają zdolność do służby skarżącego w Państwowej Straży Pożarnej i tym samym potwierdzają niesłuszność konstatacji opiniujących w specjalistów, które legły u podstaw zaskarżonych postępowania orzeczeń.
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich (...) poprzez brak szczegółowego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji, gdy - w świetle powyższych zarzutów - uzasadnienie to winno bezwzględnie odnosić się do podniesionych okoliczności i treści dokumentacji skarżącego.
- ponadto naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji w oparciu o niekompletny i powierzchowny materiał dowodowy; art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego; art. 6 k.p.a. (zasada praworządności) poprzez prowadzenie postępowania i wydanie zaskarżonego orzeczenia z rażącym naruszeniem przepisów prawa, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dał podstaw do wydania takiego orzeczenia; art. 7 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej) poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia w oparciu o niekompletny, powierzchowny, wewnętrznie sprzeczny i niespójny materiał dowodowy; art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania do organów administracji) i art. 11 k.p.a. (zasada wyjaśniania zasadności przesłanek) poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia w oparciu i niekompletny, powierzchowny, wewnętrznie sprzeczny i niespójny materiał dowodowy, w sytuacji gdy konsekwencje wykonania orzeczenia mają ogromne znaczenie dla skarżącego; art. 10 § 1 kpa (zasada wysłuchania stron) poprzez uniemożliwienie stronie przed wydaniem orzeczenia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, w sytuacji gdy obowiązek taki został bezwzględnie nałożony na organ prowadzący postępowanie w trybie administracyjnym; art. 7 i 77 kpa - poprzez odstąpienia od wydania orzeczenia według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez organ orzeczenia;
art. 138 § 1 pkt. 2 kpa - poprzez nieuchylenie pierwotnego orzeczenia organu po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, pomimo tego, że jako obarczona wieloma naruszeniami, nie powinna się ostać.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i ustalenie, że skarżący jest zdolny do służby w PSP, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w celu ponownego przeprowadzenia postępowania i ustalenia, że jest zdolny do służby w PSP i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący przedłożył m.in. zaświadczenie lekarskie z [...] stycznia 2023 r., opis badania RTG z [...] kwietnia 2023 r., historię zdrowia i choroby nr kartoteki [...], orzeczenie lekarskie [...]. W uzasadnieniu skargi rozszerzył argumentację podniesionych zarzutów. Podniósł m.in., że CKL nie pochylił się nad treścią zgromadzonej dokumentacji, nie podjął dodatkowych czynności wyjaśniających. Podniósł, że jeśli nawet zmiany, na jakie wskazuje się w treści orzeczeń występują to jedynie jako niewielkie, bezobjawowe, niewymagające leczenia, czy rehabilitacji. Potwierdzają to specjaliści z zakresu ortopedii, którzy dokonywali diagnozy stanu zdrowia skarżącego. Skarżący powołał się na § 64 pkt 1 załącznika do rozporządzenia, podał, że w zaświadczeniu z [...] stycznia 2023 r. u skarżącego nie stwierdzono dolegliwości, nie potwierdzono niestabilności L/S, a co do pozostałych zmian w obrazie RTG uznano je za pozbawione znaczenia klinicznego, nieograniczające sprawności pacjenta. Powyższe potwierdza również opis badania RTG wykonany przez lekarza specjalistę radiologii i diagnostyki obrazowej z [...] kwietnia 2023 r. Skarżący podniósł, że ustalenia Komisji są dowolne i budzą wątpliwości, zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę, że odwołanie od decyzji komisji rejonowej rozpoznawali lekarze odmiennych niż ortopedia specjalności. Zdaniem skarżącego organy dowolnie a nie swobodnie dokonały ustaleń faktycznych. Skarżący wskazał, że uzasadnienie orzeczenia jest w sposób oczywisty sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Pełnomocnik podniósł m.in., że CKL wnikliwie przeanalizowała całość zgromadzonej dokumentacji, czemu dała wyraz dokonując szczegółowej analizy dokumentacji medyczno-orzeczniczej, w efekcie czego potwierdziła prawidłowość rozstrzygnięcia dokonanego przez RKL. Pełnomocnik wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Skarżący wezwany do odniesienia się do wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (pismo Sądu z dnia 12 października 2023 r.) nie żądał przeprowadzenia rozprawy.
Uczestnik postępowania Komendant PSP w [...] wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (pismo z dnia 20 października 2023 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2023 r., jak i orzeczenie RKL w przedmiocie zdolności skarżącego do służby w PSP, narusza prawo procesowe, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia jak również uzasadnienia RKL nie wynika jakie badanie dało podstawę do stwierdzonego rozpoznania w orzeczeniu RKL. RKL wskazało jedynie w uzasadnieniu na przeprowadzenie z urzędu komisyjnego badania lekarskiego. Z uzasadnienia orzeczenia RKL nie wynika dlaczego rozpoznanie : zmiany w obrazie RTG kręgosłupa szyjnego pod postacią dyskopatii C5-C6 i C6-C7 - i zmiany w obrazie RTG kręgosłupa L-S pod postacią niestabilności L-S i dyskopatii L4-L5 i L5-S1 – Komisja zakwalifikowała do chorób wewnętrznych (inne choroby wewnętrzne) i przyporządkowała do § 45 punkt 1 załącznika do rozporządzenia z dnia 11 października 2018 r., który stanowi "Inne nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych i/lub obrazowych wymagające dalszej diagnostyki". Brak jest powołania się w orzeczeniu I instancji na wyniki badań ze wskazaniem, że wymagają dalszej diagnostyki. Zauważyć należy przy tym, że inne § Działu IX załącznika do rozporządzenia pod tytułem "Inne choroby wewnętrzne" wyraźnie nawiązują do chorób wewnętrznych.
W orzeczeniu I i II instancji nie ma żadnych ustaleń stanu faktycznego związanych ze stanem zdrowia skarżącego (art. 7 k.p.a. - wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia strony są elementami stanu faktycznego niniejszej sprawy), a także należytego rozpatrzenia w tym kontekście całego zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), co prowadzi do stwierdzenia, że ocena dokonana przez Komisje narusza art. 80 k.p.a. (organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona). Potwierdzeniem powyższego są uzasadnienia orzeczeń obu Komisji, które w stopniu istotnym naruszają art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zaskarżone orzeczenie CKL i orzeczenie Komisji I instancji zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035)
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: (1) kategoria A - "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; (2) kategoria B - "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku; (3) kategoria C - "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.
Orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń: (1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby; (2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego; (3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; (4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; (5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby (art. 6 ust. 2 ustawy).
Stosownie do art. 33 ust. 1 ww. ustawy o komisjach lekarskich, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej (ust. 3).
Zgodnie z art. 38 ust. 1 ww. ustawy rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i 5 ustawy).
Zgodnie z art. 40 ust. 1 powołanej ustawy, rejonowe komisje lekarskie orzekają w składzie co najmniej dwuosobowym. Orzeczenie wydane przez komisję lekarską podpisują wszyscy członkowie komisji. Komisja podejmuje rozstrzygnięcie zwykłą większością głosów. W razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego składu.
Jak stanowi art. 45 i art. 46 ww. ustawy, Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie w składzie trzyosobowym w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów.
Zgodnie z art. 47 ww. ustawy, Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.
Podkreślenia wymaga, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich o zdolności do służby obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, w szczególności czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była zgodna z przepisami powołanej wyżej ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz rozporządzenia wykonawczego. Sąd administracyjny, kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej, nie ocenia natomiast kwestii medycznych (v. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17, z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14 orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania. Co za tym idzie, Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy.
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia CKL oraz orzeczenia RKL w zakresie ustalenia zdolności skarżącego do służby Sąd stwierdził, że w sprawie naruszone zostały powołane już wyżej przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poprzez niezasadne utrzymanie w mocy orzeczenia RKL, CKL naruszyła także art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich.
W sprawie tej RKL uznała skarżącego za niezdolnego do służby w PSP przyporządkowując dokonane rozpoznanie do § 45 punkt 1 załącznika do rozporządzenia. Z orzeczeń RKL i CKL nie wynika dlaczego dokonane rozpoznanie dyskopatii C5-C6 i C6-C7, niestabilności L-S i dyskopatii L4-L5 i L5-S1 przyporządkowane zostało do § 45 punkt 1 z działu Inne choroby wewnętrzne, nie stwierdzono też, że wymagana jest dalsza diagnostyka, jak stanowi ten § załącznika.
Powyższe budzi wątpliwości tym bardziej, że załącznik do rozporządzenia zawiera Dział XII "Choroby układu kostno-stawowego" w tym § 64, który wprost odnosi się do chorób zwyrodnieniowych kręgosłupa i innych chorób kręgosłupa, o czym w istocie jest mowa w dokonanym rozpoznaniu, skoro RKL rozpoznała dyskopatię. Skoro ani orzeczenie RKL ani orzeczenie CKL niczego nie wyjaśnia w uzasadnieniu, a orzeczenie CKL nie odnosi się nadto w ogóle do argumentacji odwołania, to nie sposób zweryfikować prawidłowość kwalifikacji dokonanej przez RKL i CKL wymienionego w orzeczeniu schorzenia do danego § załącznika do rozporządzenia.
Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślenia bowiem wymaga, że odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Zasadnie skarżący zarzucił naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organu władzy.
Centralna Komisja Lekarska, która utrzymała w mocy orzeczenie RKL, nie wyjaśniła w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, dlaczego uznała, że dokonana kwalifikacja rozpoznania została prawidłowo przyporządkowana do § 45 pkt 1 z Działu IX załącznika "Inne choroby wewnętrzne" i na jakie wyniki badań, przez kogo dokonane (lekarza jakiej specjalizacji) się powołuje.
Stosownie do art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. Brak pełnych ustaleń faktycznych i wyczerpującego uzasadnienia we wskazanym już wyżej zakresie należy kwalifikować jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle lakonicznych uzasadnień orzeczeń Komisji obu instancji brak jest możliwości dokonania pełnej oceny prawidłowości ustalonej przez Komisje zdolności skarżącego do służby.
Odnosząc się do pozostałych kwestii podniesionych w skardze podkreślenia wymaga, że jedynym organem uprawnionym do dokonania rozpoznania i kwalifikacji z punktu widzenia zdolności skarżącego do służby w PSP jest RKL i CKL, jako organ odwoławczy. W sprawie tej Sąd nie stwierdził, aby naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego, miało wpływ na wynik sprawy. Postępowanie orzecznicze przed Komisjami lekarskimi jest ściśle uregulowane przepisami prawa powołanymi już wyżej. RKL dokonuje oceny stanu zdrowia na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych, psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej. Subiektywne przekonanie badanego o swoim stanie zdrowia i zdolności do służby, jak i ewentualne dodatkowe wypowiedzenie się (ponad to, co zostało przedstawione w odwołaniu) na temat materiału dowodowego, nie ma znaczenia w procesie orzeczniczym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazania wymaga, że nie znajduje zastosowania w sprawie.
Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę poczynione wyżej wskazania, dokona wszechstronnej i pełnej oceny zdolności skarżącego do służby. Organ powinien uzasadnić orzeczenie w sposób, który nie będzie pozostawiał wątpliwości, co do przyczyn dokonanej kwalifikacji i podjętego rozstrzygnięcia. Orzeczenie powinno zawierać pełne uzasadnienie faktyczne z powołaniem się na konkretne wyniki badań, lekarza konkretnej specjalizacji, które dały podstawę do dokonania konkretnej kwalifikacji, jak i wyjaśniać podstawę prawną orzeczenia. Osoba, wobec której komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia pod kątem zdolności do służby nie może mieć wątpliwości dlaczego zapadło takie a nie inne orzeczenie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, albowiem skarżący w sprawie niniejszej nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. d powołanej ustawy).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło