II SA/Wa 1836/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-12

Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Ewa Grochowska - Jung, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wzrostu uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień służbowy, wykroczył poza granice wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności i prawo strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz wysokości dodatku za stopień służbowy, wykroczył poza granice wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy jedynie w zakresie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Organ odwoławczy, rozpatrując również kwestię dodatku za stopień służbowy, naruszył zasadę dwuinstancyjności oraz art. 127 § 1 Kpa, co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji w tej części na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Stan faktyczny
Skarżąca M. E. została zwolniona ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego. Wniosła o ponowne rozpatrzenie rozkazu personalnego w części dotyczącej wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, wskazując na niezaliczenie okresu studiów. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego decyzją z dnia [...] września 2016 r. uchylił rozkaz w części dotyczącej wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz wysokości dodatku za stopień służbowy, orzekając nowy wzrost uposażenia i obniżając dodatek za stopień. Skarżąca zaskarżyła tę decyzję, zarzucając przedwczesne wydanie w części dotyczącej obniżenia dodatku za stopień służbowy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wysokości dodatku za stopień służbowy oraz zasądził od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.), Stanisław Marek Pietras, , Protokolant spec. Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. E. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i wysokości dodatku za stopień służbowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wysokości dodatku za stopień służbowy, 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącej M. E. kwotę 497 złotych (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., wydanym na podstawie art. 9 ust. 1 i ust. 3, art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1106 ze zm.) zwolnił M. E. z dniem [...] września 2016 r. ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego ze stanowiska służbowego: Dyspozycja Grupa Dyspozycyjna Szefa SKW, Biuro Kadr i Szkolenia SKW, zaszeregowaną według parametrów: • stopień etatowy – [...] • grupa uposażenia – 23 • wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat – 11% • dodatek za stopień służbowy – 880 zł • dodatek służbowy w wysokości 75% uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. W uzasadnieniu organ wskazał, iż M. E. w dniu [...] marca 2016 r. wystąpiła z raportem do Szefa SKW o zwolnienie ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego w ustawowym terminie. Na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1106 ze zm.) funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 6 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Mając powyższe na uwadze postanowiono jak w sentencji rozkazu. Od powyższego rozkazu personalnego M. E. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na błędne wyliczenie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, prosząc o sprostowanie części przedmiotowego rozkazu w zakresie "wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat – 11%". Wskazała, iż nie zaliczono jej okresu studiów do wysługi lat. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 Kpa uchylił rozkaz personalny Nr [...] Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w części dotyczącej wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i wysokości dodatku za stopień służbowy i w tym zakresie orzekł: wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i wysokości dodatku za stopień służbowy i w tym zakresie orzekł: wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat – 13%, dodatek za stopień służbowy 650 zł, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu wskazał, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. zaliczono funkcjonariuszce do wysługi lat kolejne okresy, co skutkowało zmianą tego składnika uposażenia. W dniu [...] września 2016 r. stało się prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, na mocy którego funkcjonariuszka została ukarana karą obniżenia stopnia, czego konsekwencją było wydanie rozkazu personalnego o utracie posiadanego stopnia i powrocie do stopnia bezpośrednio niższego, tj. stopnia [...]. Z uwagi na powyższe należało również zmienić rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w zakresie wysokości dodatku za stopień. Zmiana ta nie jest objęta zakazem zmiany decyzji na niekorzyść odwołującego się, gdyż oznaczenie składników uposażenia w rozkazie o zwolnieniu ze służby ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Wysokość dodatku za stopień jest uzależniona od posiadanego przez funkcjonariusza stopnia służbowego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. E. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia wysokości dodatku za stopień służbowy w kwocie 650 zł. Przedmiotowej decyzji zarzuciła przedwczesne jej wydanie w części dotyczącej obniżenia dodatku za stopień służbowy w przypadku braku wydania jeszcze ostatecznego orzeczenia dyscyplinarnego Szefa SKW z prawomocną karą w postaci obniżenia stopnia z [...] do [...]. W konkluzji wniosła o uchylenie w części zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na kontroli legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjnym, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisy prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit a – c ww. ustawy). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kpa (art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy). Stosownie do art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego w decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2016 r., wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 Kpa naruszył zasadę dwuinstancyjności. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i następne; P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 65 i 66 oraz wyrok NSA z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt OSK 595/13). Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się zatem do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Granice rozpoznania sprawy w drugiej instancji wyznacza rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji. Wykroczenie poza te granice bezspornie stanowi o naruszeniu przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności. Jest to naruszenie prawa o charakterze rażącym, jako że odbiera prawo strony do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcie jej sprawy. Zdaniem Sądu postępowanie odwoławcze w postępowaniu administracyjnym oparte jest na zasadzie skargowości co oznacza, że organ choć uprawniony i zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy nie może działać z urzędu. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego w swej decyzji z dnia [...] września 2016 r. wyszedł poza granice rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Bezspornym jest bowiem co wynika z wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2016 r., iż zaskarżyła ona rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. tylko w zakresie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat – 11 %, wskazując, iż nie zaliczono jej do wysługi lat okresu studiów. Organ był więc ograniczony zakresem zaskarżenia rozkazu personalnego organu I instancji wyznaczonym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i nie miał uprawnień do weryfikacji decyzji w innym zakresie nieobjętych zaskarżeniem. Tymczasem Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego rozstrzygnął sprawę wykraczając poza zakres wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylając rozkaz personalny organu I instancji w części dotyczącej wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz wysokości dodatku za stopień służbowy, (który to dodatek został obniżony z kwoty 880 zł do kwoty 650 zł). Zakres zmian wprowadzonych przez organ II instancji zdecydowanie wykroczył poza granice wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto wskazać należy, iż organ w ogóle nie miał podstaw do obniżenia tego dodatku w prawidłowej decyzji. Wskazać bowiem należy, iż rozkazem personalnym z dnia [...] września 2016 r. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego orzekł o utracie przez M. E. posiadanego stopnia i powrocie do stopnia bezpośrednio niższego – stopnia [...]. Decyzja ta nosi numer [...] jest więc, wydana w tym samym dniu [...] czerwca 2016 r. co decyzja o uchyleniu rozkazu personalnego nr [...]. Jednakże już z samego porównania numerów decyzji wynika, iż decyzja o utracie posiadanego stopnia jest decyzją późniejszą (nr [...]). Mając powyższe na uwadze należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję bowiem organ rozpoznał sprawę bez wniesionego w tej części wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem w niezaskarżonej części procedował z urzędu z naruszeniem art. 127 § 1 Kpa, co oznacza, że dopuścił się rażącego naruszenia prawa określonego w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Z powyższych przyczyn należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wysokości dodatku za stopień służbowy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło