II SA/Wa 1841/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. F. działającego przez przedstawiciela ustawowego M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów w sprawie ze skargi F. F. działającego przez przedstawiciela ustawowego M. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący F. F. działający przez przedstawiciela ustawowego M. Z. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie należy wyjaśnić, że strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsza sprawa dotyczy zwrotu świadczenia w drodze wyjąku i mieści się w powyższej kategorii spraw. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wskazać również należy, że o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji postanowienia.