II SA/Wa 1842/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej przez żołnierza zawodowego poza jednostką wojskową: - oddala skargę. [...] A. W., pełniący zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym [...] w Komendzie Głównej Żandarmerii Wojskowej w W., w dniu 16 marca 2007 r. wystąpił do Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z wnioskiem, o wyrażenie zgody na kontynuację pracy zarobkowej poza Żandarmerią. We wniosku podał, iż w okresie pozostawania poza czynną służbą wojskową (to jest w okresie od zwolnienia z zawodowej służby wojskowej do czasu reaktywacji tego stosunku służbowego) prowadził własną działalność gospodarczą w zakresie doradztwa finansowego. A. W. nadmienił, iż ukończył studia na Uniwersytecie Gdańskim na kierunku finansowo-bankowym a zatem posiada kwalifikacje do prowadzenia takiej działalności. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 roku, podjętą na podstawie art. 104 Kpa i art. 56 ust. 1-5 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 170 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i 2, § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 maja 2004 roku w sprawie wykonywania pracy zarobkowej przez żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 127, poz. 1324), nie zezwolił oficerowi na wykonywanie pracy zarobkowej poza jednostką wojskową w ramach własnej działalności gospodarczej prowadzonej jednoosobowo w sektorze doradztwa finansowego. Od przedmiotowej decyzji A. W. wniósł odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, który w wyniku merytorycznego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania oficera, decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 roku, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w jego ocenie działalność gospodarcza kontynuowana nadal przez żołnierza zawodowego koliduje z obowiązkami służby w Żandarmerii. Zadaniem [...] W. jest wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz wykonywanie czynności procesowych sprawach karnych. Wykonywanie przez niego czynności doradztwa finansowego, jakkolwiek nie narusza prestiżu żołnierza zawodowego, jednakże nie ma bezpośredniego wpływu na podnoszenie kwalifikacji zawodowych żołnierza na zajmowanym stanowisku służbowym i koliduje z wykonywaniem zadań służbowych. A. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie powyższej decyzji ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności. Decyzji zarzucał naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 Kpa poprzez brak wyjaśnienia i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy oraz naruszenie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa a także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 56 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie. W uzasadnieniu skargi, podnosił już wcześniej wskazywane okoliczności sprawy to jest okoliczność zaprzestania, od chwili przywrócenia go do służby zawierania nowych zleceń i ograniczenie swojej działalności gospodarczej jedynie do kontynuowania wcześniej zawartych umów pośrednictwa. Z działalności tej nadal wpływają na jego rzecz dywidendy, z których musi się rozliczać jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Gdyby tego zaprzestał poniósłby szkodę finansową. W jego ocenie prowadzone w takim ograniczonym zakresie doradztwo finansowe wpływa na podwyższenie jego kwalifikacji w służbie wojskowej. Zarzucał organowi, iż wyrażając przeciwne twierdzenie, nie uzasadnił go. W dalszej części skargi oficer polemizował z pojęciem "praca zarobkowa" zawartym przepisach pragmatycznych oraz podnosił, że przepisy te nie określają szczegółowo przyczyn warunkujących odmowę wykonywania pracy zarobkowej poza jednostką wojskową, zaś warunki zezwalające przyjmują formę klauzul generalnych i są pojęciami "niedookreślonymi". W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 56 ust. 3 ustawy pragmatycznej, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy zajmuje stanowisko służbowe, może zezwolić na wykonywanie pracy zarobkowej poza jednostką, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem zadań służbowych przez żołnierza oraz wpływa na podwyższenie jego kwalifikacji, a także nie narusza prestiżu żołnierza zawodowego. Przepis ten ustanawia wyjątek od zasady wyrażonej w art. 56 ust. 1 ustawy zgodnie, z którą żołnierzowi zawodowemu nie wolno podejmować pracy zarobkowej. Z uwagi na powyższe wskazać należy, iż Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej (a w II instancji Minister Obrony Narodowej) miał prawo w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - podjąć decyzję o udzieleniu bądź odmowie udzielenia zgody na podejmowanie przez zainteresowanego żołnierza pracy zarobkowej. Podnieść należy, iż cytowany przepis ma charakter fakultatywny i nie nakłada na właściwy organ wojskowy obowiązku udzielenia zgody nawet w przypadku kumulatywnego wystąpienia wszystkich przesłanek stanowiących warunek sine qua non dający organowi uprawnienie do ewentualnego podjęcia decyzji korzystnej dla strony. Decydujące jest tu dobro służby - interes społeczny. W przypadku gdy praca pozostaje w sprzeczności z interesem służby i jej zadaniami, wówczas dowódca jednostki wojskowej, zgodnie z treścią art. 53 ust. 3 ustawy i § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 maja 2004 roku w sprawie wykonywania pracy zarobkowej przez żołnierzy zawodowych, odmawia żołnierzowi zezwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej poza jednostka wojskowa. Z analizy powyższych przepisów wynikają dwa fundamentalne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienia. Pierwsza - to generalna zasada zabraniająca żołnierzowi zawodowemu podejmowania pracy zarobkowej. Przy czym pojęcie "wykonywanie pracy zarobkowej" należy tu rozumieć szeroko (wykładnia rozszerzająca). Druga - to ściśle określone trzy przesłanki, które muszą nastąpić łącznie, aby od powyższej, podstawowej zasady można było uczynić wyjątek: wykowywana przez żołnierza praca nie może kolidować z wykonywaniem zadań służbowych; ma ona wpływać na podwyższenie kwalifikacji żołnierza; praca ta nie narusza prestiżu żołnierza zawodowego. Wskazując na zasadę generalną (art. 56 ust. 1 ustawy pragmatycznej), stwierdzić należy, iż obowiązkiem żołnierza zawodowego było zaprzestanie działalności gospodarczej z chwilą przywrócenia go do służby wojskowej. Twierdzenie, iż "działalność gospodarcza" z uwagi na nieujęcie jej wprost z nazwy w brzmieniu przepisu jest generalnie dozwolona i można ją bez żadnych ograniczeń łączyć z zawodową służbą wojskową, prowadziło by do absurdu, a nadto dyskryminowało by tych żołnierzy zawodowych, którzy aby móc podejmować zwykłą dodatkową pracę najemną poza służbą wojskową zobowiązani są uzyskać na wykonywanie tej pracy zezwolenie. Podkreślenia wymaga tu, iż przystąpienie A. W. do służby po reaktywowaniu jego stosunku służbowego miało charakter dobrowolny i wybierając służbę wojskową powinien on bezwarunkowo zaprzestać prowadzonej w czasie pozostawania poza służbą działalności gospodarczej, albo skoro działalność ta nadal go interesowała - nie podejmować służby wojskowej. Twierdzenia skarżącego, iż wyrejestrowanie działalności gospodarczej spowodowało by utratę należnych mu prowizji z tytułu wcześniej wypracowanych kontraktów nie uzasadnia kontynuowania działalności gospodarczej przez żołnierza zawodowego bez posiadania stosownego zezwolenia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego treść przepisu art. 56 ust. 1 jest jasna i żołnierz powinien wybrać, albo służbę wojskową, albo działalność gospodarczą. Jedynie bezsporna miedzy stronami okoliczność, iż z chwilą przywrócenia do służby oficer zaprzestał zawierania nowych umów i skupił się wyłącznie na wygaszaniu działalności gospodarczej, usprawiedliwia w pewnej części dalsze tolerowanie tej działalności przez organ mimo nieposiadania przez A. W. stosownego zezwolenia. Przechodząc do zagadnienia zezwolenia na wykonywanie pracy zarobkowej przez żołnierza zawodowego, należy wskazać, iż najpierw należy uzyskać stosowne zezwolenie a dopiero później przystąpić do wykonywania danej pracy (działalności gospodarczej). W niniejszej sprawie kolejność ta została zakłócona. Z trzech kumulatywnych przesłanek umożliwiających uzyskanie stosownego zezwolenia A. W. spełnia jedynie trzecią przesłankę. Organ prawidłowo rozstrzyga sprawę, twierdząc, iż prowadzona działalność doradcza nie wpływa na podwyższenie kwalifikacji żołnierza. Wystarczy tu porównać zakres obowiązków skarżącego, o których wspominają w uzasadnieniach organy obu instancji, z przedmiotem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zadaniem [...] W. jest wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz wykonywanie czynności procesowych w sprawach karnych. Wojskowe sprawy kryminalne nie mają wiele wspólnego z tak specyficzną dziedziną jak doradztwo finansowe czy bankowe albo ubezpieczeniowe. Niespełnienie tej przesłanki przez skarżącego jest tu oczywiste. Trudno także polemizować z twierdzeniem organu, iż prowadzona przez skarżącego działalności gospodarcza koliduje z wykonywaniem przez niego zadań służbowych, albowiem stwierdzenie takie mieści się w zakresie uznania administracyjnego, a nadto uznania tego dokonują przełożeni skarżącego, którzy posiadają bezpośrednią wiedzę na temat zadań wykonywanych przez oficera i potrzeb służby. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu skargi naruszenia przepisów postępowania, dotyczących nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy, należy uznać taki zarzut za bezzasadny i nie zasługujący na uwzględnienie. Organy obu instancji należycie wyjaśniły i zapoznały się z wszystkimi okolicznościami sprawy czemu dały wyraz w wszechstronnym uzasadnieniu decyzji. Zarzut skargi dotyczący błędnej wykładni art. 56 ust. 2 cytowanej ustawy jest także chybiony. Przepis ten zawiera definicję "pracy zarobkowej" przyjętą przez ustawodawcę na potrzeby służby wojskowej. Przykładowo, obowiązujące od dnia 1 stycznia 2008 r. znowelizowane brzmienie art. 56 ustawy pragmatycznej wprost uwzględnia w treści przepisu obok pojęcia "podejmowanie pracy zarobkowej" także pojecie "prowadzenie działalności gospodarczej". Jednakże nie to jest istotne w sprawie. Bezpośrednią przesłanką odmowy udzielenia zgody był fakt nie zaistnienia kumulatywnie wszystkich przesłanek określonych w art. 56 ust. 3 dających podstawę do fakultatywnego udzielenia zgody wnioskodawcy (o czym wyżej), nie zaś jak błędnie wywodzi skarżący zakwalifikowanie bądź nie zakwalifikowanie działalności gospodarczej wykonywanej samodzielnie do pracy zarobkowej w myśl wojskowej ustawy pragmatycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, analizując przedmiotową sprawę, nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji w stopniu, który uzasadniał by jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.