II SA/Wa 1845/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Asesor WSA, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi R. R..- przedstawiciela ustawowego małoletniej J. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r., którą odmówiono małoletniej J.B. przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS wskazał, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity z 2004 r., Dz. U. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnił następujące warunki: ” jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, ” nie spełnia warunków do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, ” nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, ” nie ma niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak jednego z wymienionych warunków powoduje niemożność przyznania świadczenia. W ocenie organu, świadczenie nie mogło być przyznane, ponieważ matka dziecka uzyskuje z tytułu zatrudnienia i dodatkowo prowadzonej działalności gospodarczej dochód, który na osobę w rodzinie wynosi miesięcznie 1474 zł, co nie pozwala przyjąć, iż małoletnia pozbawiona była niezbędnych środków utrzymania. Przepis art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS uzależnia zaś przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od wykazania braku niezbędnych, a nie wystarczających środków utrzymania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedstawicielka ustawowa małoletniej, R. R., zarzuciła powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez błędną interpretację pojęcia niezbędnych środków utrzymania, a także naruszenia przepisu art. 107 § 3 kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie odmowy przyznania renty rodzinnej i nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazując na powyższe, skarżąca wnosiła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonego aktu z prawem obowiązującym w dacie jego wydania. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na wiek lub całkowitą niezdolność do pracy - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przedstawionych w ustawie. Małoletnia J. niewątpliwie jest osobą niezdolną do pracy ze względu na wiek, jednakże dochód uzyskiwany przez jej matkę i przypadający na osobę w rodzinie w wysokości 1474 zł miesięcznie nie pozwala przyjąć, że nie ma ona niezbędnych środków utrzymania. Wysokość tego dochodu nie jest kwestionowana, a jedynie skarżąca podnosi, iż nie wystarcza on na zaspokojenie wszystkich potrzeb. W związku z tym, stwierdzić należy, iż w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie jest mowa o braku środków materialnych na zaspokojenie wszystkich potrzeb, lecz braku środków niezbędnych. Ocena tej niezbędności, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA 815/00, musi być dokonana z uwzględnieniem potrzeb służących do zaspokojenia minimum egzystencji. Nie budzi wątpliwości, iż potrzeby skarżącej w tym zakresie są zaspokojone. Analizując przedmiotową sprawę, Sąd nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego przez organ, który w sposób wnikliwy rozpatrzył sporną kwestię i jej rozstrzygnięcie uzasadnił dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, jak tego wymaga przepis art. 107 § 3 kpa. Mając na względzie, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jak w wyroku.