II SA/Wa 1845/24
WyrokWSA w Warszawie2025-03-26
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Izabela Głowacka-Klimas, Dorota Kozub-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odmawiając udostępnienia informacji publicznej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, zamiast ustawy o dostępie do informacji publicznej, działał w granicach prawa?Ratio decidendi
Organ odmawiając udostępnienia informacji publicznej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, gdy wnioskodawca powołał się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, wyszedł poza ramy przedmiotowe postępowania. W takiej sytuacji organ powinien poinformować wnioskodawcę o istnieniu innego trybu dostępu do informacji, zamiast oceniać zasadność wniosku w oparciu o przepisy nie wskazane przez stronę.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o udostępnienie orzeczenia dyscyplinarnego wraz z uzasadnieniem oraz protokołów rozpraw dotyczących R.L. Organ zarządzeniem odmówił udostępnienia informacji, wskazując, że stanowią one część akt toczącego się postępowania dyscyplinarnego i powołując się na przepisy Kodeksu postępowania karnego oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i argumentując, że postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone wydaniem orzeczenia w pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję
M.W. (dalej jako skarżący) zwrócił się do Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej jako: organ) z wnioskiem
z [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, poprzez nadesłanie:
1) Orzeczenia Dyscyplinarnego wraz z uzasadnieniem z dnia [...] września 2024 r. dotyczącego dr hab. R.L. , prof. [...],
2) Protokołu obydwu rozpraw: z dnia [...] czerwca i [...] września dot. R.L.
Przewodnicząca Komisji Dyscyplinarnej Do Spraw Nauczycieli Akademickich Przy Radzie Głównej Nauki I Szkolnictwa Wyższego działając na podstawie art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. 2020, poz. 2176 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz na podstawie art. 156 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. 2024, poz. 37 ze zm.) w związku z art. 305 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 478) zarządzeniem z 14 października 2024 r. odmówiła udostępnieniu informacji żądanych przez pana M.W. we wniosku z dnia [...] października 2024 r. o udzielenie informacji publicznej. Organ w uzasadnieniu wskazał, że żądane we wniosku informacje stanowią część akt toczącego się postępowania dyscyplinarnego, albowiem orzeczenie merytoryczne wydane w dniu [...] września 2024 r. nie tylko nie kończy prawomocnie postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec obwinionego R.L., ale także w chwili złożenia wniosku nie stanowiło kompletnego orzeczenia Komisji bowiem nie miało sporządzonego uzasadnienia, które jest jego immanentną częścią (§ 41 ust. 2-4 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 czerwca 2022 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, Dz. U. 2022, poz. 1236, dalej jako "rozporządzenie").
Pismem z 21 października 2024 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zarządzenie Przewodniczącej Komisji Dyscyplinarnej Do Spraw Nauczycieli Akademickich Przy Radzie Głównej Nauki I Szkolnictwa Wyższego o odmowie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b i lit. c oraz art. 12 ust.2 Ustawy o Dostępie do Informacji Publicznej, a ponadto skarżący wniósł o zobowiązanie Przewodniczące do udostępnienia żądanych skanów: orzeczenia dyscyplinarnego (wraz z uzasadnieniem) oraz skanów protokołów rozpraw dyscyplinarnych) wydanego przez Komisję Dyscyplinarną RGNiSW w okresie 14 dni po uprawomocnieniu się wyroku.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że informacja, o która się zwrócił do Przewodniczącej Komisji Dyscyplinarnej RGNiSW ma charakter publiczny i w przeciwieństwie do tezy Organu, że postępowanie dyscyplinarne ,jest w toku" czyli nie zostało zakończone, skarżący uważa to za błędne i nieprawdziwe stwierdzenie. Zdaniem skarżącego W tym wypadku postępowanie dyscyplinarne przed Komisją Dyscyplinarną przy RGNiSW zostało zakończone wydaniem stosownego orzeczenia ("wyroku") w I instancji, natomiast ewentualne odwołanie się od tego orzeczenia przez Obwinionego, będzie się toczyło przed zupełnie inną Komisją Dyscyplinarną (przy Ministrze Nauki) i będzie to odrębne postępowanie. Skarżący ponadto wskazał, że zgodnie z Konstytucją ma prawo otrzymania żądanego orzeczenia dyscyplinarnego, z uwagi na to, że obecne postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone, aczkolwiek może nie być prawomocnym jeszcze przez długi czas ze względu na kolejne odwołania.
Skarżący ponadto wskazał, że w związku powyższym należy stwierdzić, że:
1) Żądany dokument w postaci skanu orzeczenia dyscyplinarnego wraz
z uzasadnieniem, wydanym przez skład orzekający Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest dokumentem urzędowym w rozumieniu Ustawy (Art.6, ust.2) jak również jest informacją mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2, tj. zawierającą aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Podobną informacją publiczną i dokumentem urzędowym są protokoły z rozpraw Komisji Dyscyplinarnej.
2) Adresatem żądania udzielenia informacji na zasadach ustawy, jest Przewodnicząca Komisji Dyscyplinarnej przy RGNiSW - Organ jednoosobowy który jest podmiotem obowiązanym do jej udzielenia.
3) Żądana informacja znajduje się w posiadaniu Przewodniczącej (podmiotu), do którego zwrócono się ojej udzielenie.
4) Orzeczenie dyscyplinarne nauczyciela akademickiego w związku z popełnionym deliktem dyscyplinarnym - naruszeniem prawa autorskich innych osób, dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną - naukowca i nauczyciela akademickiego. Czyn ten został popełniony w związku z wykonywanym zawodem nauczyciela akademickiego
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 ust 5a p.p.s.a., ewentualnie o jej oddalenie w całości.
Stowarzyszenie [...] – dopuszczone do udziału w sprawie w charakterze uczestnika przychyliło się do wniosków skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy w postępowaniu zainicjowanym w trybie dostępu do informacji publicznej organ mógł wydać decyzję opartą o inny akt prawny niż ustawa o dostępie do informacji publicznej.
W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi.
W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że wnioskodawca inicjując konkretne postępowanie przed organem, jest jego "gospodarzem". Oznacza to, iż do wyłącznej kompetencji wnioskodawcy należy określenie trybu ustawowego, w którego reżimie będzie musiał działać organ przy rozpoznawaniu sprawy. A contrario – oparcie rozstrzygnięcia o inną niż wskazana we wniosku podstawę prawną oznaczać będzie wyjście poza ramy przedmiotowe konkretnej sprawy.
Przenosząc powyższe na realia faktyczne sprawy uznać należało, iż adresat wniosku nie mógł wydać skarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o K.p.k. w sytuacji, gdy podstawy żądania strona upatrywała w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Poza wszelkim sporem pozostaje przecież to, że wnioskodawca nie domagał się prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy K.p.k. Stąd więc pytany podmiot odmawiając udostępnienia informacji publicznej w oparciu o K.p.k. wyszedł poza ramy przedmiotowe postępowania toczącego się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W sytuacji gdy organ doszedł do przekonania, ze udostępnienie spornej informacji w trybie u.d.i.p. nie jest możliwe, gdyż istnienie inny od u.d.i.p. tryb dostępu do niej, winien pismem poinformować o tym fakcie wnioskodawcę, by nie narazić się na zarzut bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Nie miał natomiast możliwości faktycznej ani prawnej do tego, aby w owym odrębnym od udip trybie oceniać zasadność żądania zawartego we wniosku.
Na marginesie wyjaśnić też należało, iż biorąc pod uwagę okoliczność,
że niniejsza sprawa nie toczy się w ramach skargi na bezczynność, tut. Sąd nie mógł wypowiadać się co do prawidłowości konkluzji organu o istnieniu odrębnego od u.d.i.p. trybu dostępu do żądanej informacji.
Dodatkowo wyjaśnić też należało, że tut. Sąd potraktował skarżony akt jako decyzję administracyjną. Akt ten zawierał bowiem niezbędne elementu decyzji wskazane w art.107 K.p.a.. W myśl zaś art.16 u.d.i.p. (który to przepis organ również uczynił podstawą rozstrzygania), odmowa udostępnienia informacji publicznej winna nastąpić w formie decyzji.
Tut. Sąd nie znalazł też przesłanek przemawiających za koniecznością odrzucenia skargi. Udostępnienie prasie informacji - która ma walor informacji publicznej w rozumieniu udip - odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie w trybie art. 4 prawa prasowego, a dziennikarz traktowany jest tak samo jak każdy inny obywatel składający wniosek o udostępnienie informacji publicznej. (Wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 maja 2016 r.II SAB/Kr 72/16).
W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz.935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło