II SA/Wa 1849/07

WyrokWSA w Warszawie2008-04-28

Skład orzekający: Adam Lipiński, Przemysław Szustakiewicz, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zameldowana i zamieszkująca w lokalu mieszkalnym, który był przydzielony jej zmarłemu krewnemu, ale nie posiada własnego tytułu prawnego do tego lokalu, może być zobowiązana do jego opróżnienia oraz uiszczenia opłat i odszkodowania na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?
Ratio decidendi
Osoba zajmująca lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, nawet jeśli jest zameldowana i ponosi koszty utrzymania, jest zobowiązana do jego opróżnienia oraz uiszczenia opłat i odszkodowania zgodnie z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Organ administracji ma obowiązek wydać decyzję w tej sprawie, jeśli przesłanki z art. 37a ust. 1 są spełnione. Obowiązek ten powstaje od daty wejścia w życie przepisu, tj. 1 lipca 2004 r.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym, który pierwotnie był przydzielony jego zmarłemu wujowi R. C. Skarżący zameldował się w lokalu w 1985 r. i mieszkał tam nieprzerwanie, ponosząc koszty utrzymania, po śmierci wuja i ciotki. Organ administracji wydał decyzję nakazującą opróżnienie lokalu oraz uiszczenie opłat i odszkodowania, powołując się na art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym skarżący zajmował lokal bez tytułu prawnego. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących prawa do lokalu oraz zasady niedziałania prawa wstecz w zakresie naliczania opłat od 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz uiszczenia należnych opłat i odszkodowania - oddala skargę - Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. w sprawie opróżnienia przez J. M. lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. [...] oraz ponoszenia przez ww. osobę od dnia [...] lipca 2004 r. opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz obowiązku zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż J. M. nie posiada tytułu prawnego do lokalu w O. przy ul. [...]. Lokal ten przydzielono w dniu [...] września 1963 r. na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] R. C. W przydziale tym uwzględniono również żonę H., córkę oraz matkę R. C. – W. Wnioskodawca, krewny R. C., został zameldowany w przedmiotowym lokalu w 1985 r. Po śmierci R. C. w 1989 r. i śmierci matki W. w 2000 r. J. M. sam zajmował przedmiotowy lokal i ponosił wszelkie opłaty i nakłady finansowe z tym związane. W dniu [...] czerwca 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. poinformował wnioskodawcę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia ww. lokalu, a następnie wydał decyzję w tym przedmiocie z dnia [...] lipca 2007 r. Prezes Agencji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podkreślił, iż w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP – tj. J. M. zajmował lokal bez tytułu prawnego. Jedyną zaś osobą, która taki tytuł posiadała był zmarły [...] R. C. Ponadto organ podkreślił, iż wspomniany art. 37a w razie zaistnienia wskazanych tam przesłanek, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji w treści określonej tym przepisem. Odpowiadając na zarzuty skarżącego dotyczące obciążenia skarżącego opłatami czynszowymi za okres trzech lat od 2004 r., organ wskazał, iż art. 37a cytowanej ustawy wszedł w życie w dniu 1 lipca 2004 r. i od tej daty po stronie wnioskodawcy powstał obowiązek wnoszenia określonych opłat i odszkodowania. Ponadto organ wyjaśnił, iż nie ma podstawy prawnej umożliwiającej przyznanie lokalu zastępczego wnioskodawcy zobowiązanemu do opróżnienia lokalu zajmowanego bez tytułu prawnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez przyjęcie, iż sytuacja, w której się znalazł, nie jest wyjątkowa oraz naruszenie zasady lex retro non agit poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji nakazującej skarżącemu zapłatę czynszu za trzy lata wstecz. W uzasadnieniu - powołując się na dotychczasowe argumenty - podał, że przydział na lokal, w którym zamieszkuje, otrzymał przydziałem osobnej kwatery stałej jego wujek [...] R. C. Skarżący zameldował się w przedmiotowym lokalu [...] czerwca 1985 r. i od tego czasu nieprzerwanie tam zamieszkuje. Wyjaśnił, iż po śmierci wuja i ciotki W. w 2000 r. mieszka sam i ponosi wszelkie opłaty czynszowe i inne konieczne nakłady. Ponadto zarzucił organowi, iż ten nigdy wcześniej, choć już 7 lat sam zajmuje lokal, nie informował go, iż nie ma prawa do ww. mieszkania i będzie musiał go opuścić. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, stąd też zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 29 cytowanej ustawy są bezzasadne, ponieważ organ w ogóle nie rozważał sytuacji skarżącego w oparciu o ten przepis prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.), zgodnie z którym osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (ustęp 1). Natomiast stosownie do ustępu 2 art. 37a cytowanej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowania lokalu położonego w O. przy ul. [...]. Tytuł ten posiadał krewny skarżącego zmarły [...] R. C. na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] września 1963 r. Samo zameldowanie skarżącego i nieprzerwane zamieszkanie w przedmiotowym lokalu, a nawet ponoszenie kosztów utrzymania tego mieszkania, nie czyni skarżącego osobą posiadającą prawo do tego lokalu. Z tego powodu organ był zobligowany treścią powyższego przepisu do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Rację ma organ stwierdzając, iż przepis art. 37a cytowanej ustawy nakłada na organ obowiązek wydania decyzji w treści określonej w ust. 2, o ile zaistnieją przesłanki określone w ust. 1 tego przepisu. Stąd też organ nie miał możliwości wydania rozstrzygnięcia innej treści. W tym miejscu wymaga wyjaśnienia, iż skarżący nie dostrzega różnicy między zaskarżoną decyzją wydaną w jego sprawie na podstawie art. 37a cytowanej ustawy, a ewentualną zgodą organu na wydanie decyzji o prawie zamieszkania w lokalu mieszkalnym w trybie art. 29 ustawy, dlatego też zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 29 cytowanej ustawy w niniejszej sprawie nie mogą być uwzględnione. Jak wynika z akt sprawy, decyzja w tej sprawie nie została wydana przez organ i co należy podkreślić, może to być przedmiot oddzielnej, a nie niniejszej sprawy administracyjnej. Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia zasady lex reto non agit, poprzez nakazanie zapłaty czynszu od 2004 r. należy stwierdzić, iż skarżący nie ma racji. Organ był zobligowany do naliczenia skarżącemu zwrotu czynszu za trzy lata wstecz, tj. od 2004 r., ponieważ, tak jak wskazał organ, art. 37a cytowanej ustawy, regulujący tą kwestię, wszedł w życie w dniu 1 lipca 2004 r. Skoro więc już w tym czasie skarżący zamieszkiwał w przedmiotowy lokalu sam bez tytułu prawnego, od tej daty należy przyjąć, iż po stronie skarżącego powstał obowiązek wnoszenia określonych opłat i odszkodowania. Bezzasadny jest też zarzut skarżącego, iż organ przez 7 lat, nie informował go, iż będzie musiał opuścić lokal. Skoro skarżący wiedział, zdawał sobie sprawę z tego, iż zajmuje przedmiotowy lokal bez jakiegokolwiek tytułu prawnego, winien sam wcześniej podjąć czynności w celu uregulowania sytuacji prawnej mieszkania. Natomiast z akt sprawy wynika, iż dopiero po wszczęciu postępowania przez organ, skarżący w dniu [...] lipca 2007 r. wystąpił o zawarcie z nim umowy najmu na przedmiotowy lokal. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przepisów prawa skutkujących uwzględnieniem skargi J. M. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło