II SA/Wa 1849/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi U. B. – przedstawiciela ustawowego małoletniej M. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmawiającą U. B. działającej w imieniu małoletniej M. B. (urodzonej w dniu [...] marca 1994 r.) przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym w dniu [...] stycznia 2010 r. J. B.– ojcu wyżej wymienionego dziecka. Decyzję organ uzasadniał brakiem przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, określonych w art. 83 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). W niniejszej sprawie ustalono, iż J. B. zmarł w wieku 45 lat, legitymował się okresem składkowym i nieskładkowym łącznie w rozmiarze 17 lat, 5 miesięcy i 12 dni. Na ostatnie dziesięciolecie, przed datą śmierci, został potwierdzony okres składkowy 3 lata, 4 miesiące i 21 dni. Ostatni udokumentowany okres opłaty składek ubezpieczeniowych to dzień 31 maja 2003 r., a więc na 6 lat przed śmiercią. Od tego też czasu, aż do śmierci nie odnotowano wpływu żadnej składki na ubezpieczenie J. B.. Odnotowano natomiast brak ubezpieczenia w latach 1984-1985, 1992-1994 i od 2003 r. do dnia śmierci. W tym stanie faktycznym organ nie dopatrzył się szczególnych okoliczności usprawiedliwiających niespełnianie przez ojca dziecka wymogów związanych z ubezpieczeniem. U. B. posiada dochody w wysokości 2.635 zł. Z tej kwoty musi utrzymać siebie i dwie córki – ww. M. i pełnoletnią A. (uczennicę Liceum Plastycznego). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, działająca w imieniu małoletniej córki wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazywała, że posiadane przez nią dochody uniemożliwiają zaspokojenie potrzeb jej i dwóch córek, a także podkreślała trudną sytuację finansową rodziny. Skarżąca w ogóle nie odnosiła się do okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać brak ze strony J. B. wywiązywania się z obowiązku ubezpieczenia społecznego. W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniach obu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. Analizując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, należy podzielić stanowisko organu w przedmiocie braku w niniejszej sprawie szczególnych okoliczności, które w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu umożliwiałyby przyznanie świadczenia. J. B. nie był osobą ubezpieczoną w chwili śmierci, zaś brak takiego ubezpieczenia nie był w żaden sposób usprawiedliwiony szczególnymi okolicznościami. Ojciec dziecka legitymował się stosunkowo krótkim stażem ubezpieczenia prawie 17 i pół roku, posiadał liczne i długotrwałe przerwy w zatrudnieniu. Na 6 lat przed śmiercią pozostawał poza ubezpieczeniem. Trafnie organ wskazał, na brak w sprawie jakichkolwiek argumentów mogących usprawiedliwiać te okoliczności. Podkreślenia wymaga to, iż ojciec dzieci był całkowicie zdolny do pracy. Podjęte w niniejszej sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku dla małoletniej M. B. są zatem zasadne. Rozstrzygając sprawę organ prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania. Trudna sytuacja materialna, którą dostrzega zarówno organ jak i Sąd nie może stanowić przesłanki do uwzględnienia żądania, gdy nie zostaną spełnione pozostałe przesłanki wymienione w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o czym wspomniano już wyżej. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa, które mogłoby stanowić o uchyleniu bądź stwierdzeniu nieważności zaskarżonych decyzji i dlatego na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.