II SA/Wa 1849/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa po rozpoznaniu 10 grudnia 2024r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 lutego 2024r. sygn. akt II SA/Wa 210/24 - odmawiającego przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] listopada 2023r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w sprawie ze sprzeciwu T. W. od orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] z [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 lutego 2024r. odmówił T. W. (zwany dalej "Skarżącym") przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (zwana dalej "CWKL") z [...] listopada 2023r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 maja 2024r. sygn. akt III OZ 192/24 oddalił zażalenie na ww. postanowienie WSA w Warszawie. Skarżący w piśmie z 8 listopada 2024r. (data wpływu do WSA w Warszawie 14 listopada 2024r.) zwrócił się do WSA w Warszawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem WSA w Warszawie z 21 lutego 2024r., podnosząc, że Sąd powinien wystąpić do oddziału ZUS w [...] o akta sprawy na okoliczność ustalenia stanu zdrowia Skarżącego, celem zobrazowania odmiennej sytuacji i stanu faktycznego względem badań WKML [...] i CWKL a ZUS [...] (zwany dalej "ZUS"). Zdaniem Skarżącego są to nowe, istotne okoliczności, rzutujące na sprawę rzutujące na wznowienie postępowania, które nie były znane na dzień wydania orzeczenia kończącego postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 270 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, zwana dalej "P.p.s.a.") można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przesłanki wznowienia postępowania określono w przepisach: art. 271, art. 272 i art. 273 P.p.s.a. Zgodnie z art. 271 pkt 1 i 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia, ewentualnie gdy strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Ponadto, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 P.p.s.a.). Można również żądać wznowienia postępowania w sytuacji, gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) lub gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Podstawą wznowienia postępowania może być także późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 P.p.s.a.). Ostatnią podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania jest późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 279 P.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Sąd, w myśl art. 280 § 1 P.p.s.a., bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, zaś w braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Zatem jest to instytucja, która ma na celu obalenie prawomocnych orzeczeń sądowych, umożliwiająca ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, w celu zagwarantowania zgodności z prawem wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 23 lutego 2010r. sygn. akt IV SA/Wr 87/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ww. przepisów wynika, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap sprowadza się do badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie jest dopuszczalna, tj. czy postępowanie, którego wznowienia żąda strona, zakończone zostało prawomocnym orzeczeniem, czy skarga wniesiona została w terminie oraz czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. Sąd w braku jednego ze wskazanych wymagań odrzuci skargę, jeżeli zaś spełnione zostały wskazane wyżej wymogi, Sąd przystępując do drugiego etapu wyznacza rozprawę (por. wyrok NSA z 4 września 2013r. sygn. akt I FSK 1424/13, dostępny j.w.). Dopiero stwierdzenie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania otwiera Sądowi drogę do badania zasadności wskazanych w niej przesłanek wznowieniowych. Skarżący upatruje podstawy wznowienia w art. 273 § 2 P.p.s.a., postulując, żeby Sąd, który odmówił przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu od orzeczenia CWKL wystąpił do oddziału ZUS o akta sprawy na okoliczność ustalenia stanu zdrowia Skarżącego, celem zobrazowania odmiennej sytuacji i stanu faktycznego względem badań WKML i CWKL a ZUS. Sąd przystępując do badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego w pierwszej kolejności musi stwierdzić, czy wskazane przez Skarżącego orzeczenie – kończyło sprawę. W sprawie nie budzi bowiem wątpliwości, że postanowieniem WSA w Warszawie z 21 lutego 2024r. nabyło walor prawomocności, gdyż NSA postanowieniem z 17 maja 2024r. sygn. akt III OZ 192/24 oddalił zażalenie na ww. postanowienie WSA w Warszawie. Sąd w związku z tym stwierdza, że ww. postanowienie WSA w Warszawie z 21 lutego 2024r. o odmowie przywrócenia Skarżącemu terminu do złożenia sprzeciwu od orzeczenia CWKL nie spełnia przesłanek określonych w art. 270 P.p.s.a. - orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 22 czerwca 2006r. sygn. akt I GZ 2/06, dokonując wykładni art. 270 P.p.s.a., wskazał, że chodzi o zakończenie sprawy (...) sądowoadministracyjnej, a więc o prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Do takich orzeczeń należą wyroki, to jest takie orzeczenia, które rozstrzygają sprawę (art. 132 P.p.s.a.), a więc orzekają merytorycznie - co do istoty sprawy sądowoadministracyjnej, oraz postanowienia, które w inny sposób kończą postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (art. 160-165, art. 173 § 1 P.p.s.a.). Tym samym należy przyjąć, że art. 270 P.p.s.a. nie obejmuje możliwości wznowienia postępowania incydentalnego - wpadkowego, to jest zakończonego prawomocnym postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, za które uznać należy postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (podobnie NSA w postanowieniu z 22 listopada 2005r. sygn. akt I OZ 1051/05). Do wzruszenia prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania służy art. 165 P.p.s.a., według którego prawomocne postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Jednakże chodzi tu, po pierwsze, o zmianę podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia, po drugie, możliwość ta istnieje tylko w toku postępowania w sprawie sądowoadministacyjnej, dopóki nie zostanie ona prawomocnie zakończona. Po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej nie jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana na podstawie art. 165 P.p.s.a. postanowienia wydanego w toku tego postępowania. Sąd, odnosząc się do kwesti, czy skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu art. 280 § 1 p.p.s.a., wskazuje, że przesłanka ta zachodzi wówczas, gdy powołana w skardze podstawa wznowienia ma charakter rzeczywisty - zachodzi związek pomiędzy powołaną podstawą a treścią rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu powołane przez Skarżącego okoliczności nie wskazują na istnienie związku między powołaną podstawą a treścią rozstrzygnięcia. W takim przypadku należy uznać, że skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu art. 280 § 1 P.p.s.a. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 270 i art. 280 § 1 P.p.s.a., postanowił na posiedzeniu niejawnym, jak w sentencji postanowienia.