II SA/Wa 1850/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-12-12

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
T. Cz. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca przedstawiła trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny i konieczność ponoszenia wydatków na leczenie i utrzymanie. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo jego treść.
Rozstrzygnięcie
Przyznano T. Cz. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Cz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. Cz. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać T. Cz. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 5 grudnia 2007 r. (data stempla pocztowego) T. Cz. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. We wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą chorą, wymagającą stałej opieki. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem T. Cz. oraz z niepełnosprawnym synem – M. Cz., który również wymaga całodobowej opieki. Na miesięczny dochód rodziny - w wysokości 1.558 zł netto – składa się dodatek pielęgnacyjny z opieki społecznej dla skarżącej oraz syna, w łącznej kwocie 306 zł, zasiłek dla bezrobotnych, który pobiera mąż – 540 zł miesięcznie, renta socjalna, która została przyznana synowi - w kwocie 447 zł, dodatek na leki z opieki społecznej w kwocie 186 zł oraz dodatek mieszkaniowy – 79 zł miesięcznie. Skarżąca podała również, że dodatek na leki został jej przyznany do końca 2007 r., a dodatek mieszkaniowy otrzymywała do 30 listopada 2007 r. Jednocześnie mąż będzie pobierał zasiłek dla bezrobotnych do końca lutego 2008 r. Skarżąca wskazała też, że poza mieszkaniem własnościowym o wielkości 54,70 m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przede wszystkim trzeba wskazać, że w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na skarżącej T. Cz. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi T. Cz. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie przyznania jej świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne. Stosownie do art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego należy uznać, że zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że w chwili obecnej jej sytuacja materialna jest niezwykle trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca otrzymuje jedynie dodatek pielęgnacyjny oraz dodatek na leki, który został jej przyznany do końca 2007 r. Łączny dochód rodziny w grudniu zmniejszył się o dodatek mieszkaniowy, który był wypłacany do 30 listopada 2007 r. Oznacza to, że miesięczny dochód rodziny, który wynosił 1.558 zł, zmniejszył się o 79 zł i wynosi obecnie - średnio na jednego członka rodziny - około 490 zł. Kwota ta nie wystarcza nawet na podstawowe potrzeby - konieczne leczenie, utrzymanie mieszkania oraz jedzenie. Skarżąca wskazała też, że jedyne, co posiada wraz z mężem, to mieszkanie własnościowe, które jest spłacane na raty, w kwocie 27,30 zł miesięcznie. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika, a wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata jest zasadny. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło