II SA/Wa 1850/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-22
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Andrzej Wieczorek, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych, wydana na podstawie przepisów obowiązujących do 30 września 2011 r., została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że kontrola sądu administracyjnego w sprawach nadania tytułu profesora ogranicza się do badania zgodności postępowania z normami proceduralnymi, a nie do merytorycznej oceny dorobku naukowego. Decyzja Centralnej Komisji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami proceduralnymi i nie naruszała prawa, wobec czego skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący W. L. złożył wniosek o wszczęcie postępowania o nadanie tytułu profesora nauk humanistycznych. Rada Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu odmówiła wszczęcia postępowania, oceniając dorobek naukowy skarżącego negatywnie. Centralna Komisja utrzymała tę uchwałę w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Centralnej Komisji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych oddala skargę
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej: "Centralna Komisja") decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 w związku z art. 27 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.; dalej: "u.s.n.") w związku z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669; dalej: "przep. wprow."), utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu [...] w K. (dalej: "Rada Wydziału Humanistycznego[...]") z [...] września 2013 r. nr [...] odmawiającą dr hab. W. L. (dalej: "skarżący") wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych.
Do wydania decyzji Centralnej Komisji doszło w następujących okolicznościach sprawy.
Wnioskiem z [...] kwietnia 2013 r., skierowanym do Dziekana Wydziału Pedagogicznego i Artystycznego[...], skarżący wystąpił o przeprowadzenie postępowania o nadanie mu tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych. We wniosku tym wyraził wolę wszczęcia i prowadzenia tego postępowania w trybie przepisów, które "mogły być stosowane do 30 września 2013 r." Rada Wydziału Pedagogicznego i Artystycznego[...], nie posiadając w tym względzie uprawnień, pismem z 5 maja 2013 r. wystąpiła do Rady Wydziału Humanistycznego [...]o przeprowadzenie postępowania o nadanie skarżącemu tytułu profesora, a w dniu [...] maja 2013 r. podjęła uchwałę opiniującą pozytywnie wniosek skarżącego. Następnie skarżący pismem z 3 czerwca 2013 r. wyraził zgodę na wszczęcie postępowania na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 1 u.s.n., podtrzymując w tym względzie swój pierwotny wniosek z [...] kwietnia 2013 r.
Rada Wydziału Humanistycznego [...]powołała komisję ds. wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora w składzie pięciu samodzielnych nauczycieli akademickich. Komisja, po rozpatrzeniu i przedyskutowaniu wniosku na posiedzeniu w dniu [...] września 2013 r., oceniła go negatywnie, stwierdzając, że zaprezentowany przez skarżącego dorobek naukowy, dydaktyczny i organizacyjny nie daje podstaw do rekomendowania Radzie Wydziału Humanistycznego [...]uchwały o wszczęcie postępowania profesorskiego. Oceny tej dokonano w odniesieniu do spełnienia wymagań z art. 26 ust. 1 u.s.n. w brzmieniu na dzień 30 września 2011 r. Za wzorzec kontroli wniosku przyjęto nieostrą przesłankę "poważnych osiągnięć dydaktycznych" i w aspekcie tego kryterium oceniono dorobek dydaktyczny skarżącego. W tym kontekście podkreślono, że książka profesorka skarżącego pt. "[...]" 2008/2009, licząca 807 stron, nosi cechy zbioru różnorodnych dokumentów archiwalnych i drukowanych i tylko w niewielkim stopniu opracowanych pod kątem warsztatu historyka. Książka ta nie posiada recenzji wydawniczej. Trudno jest stwierdzić na ile przyczynia się do badań nad historią kultury XIX wieku. Natomiast w odniesieniu do - znajdujących się również w dorobku skarżącego – szesnastu artykułów wskazano, iż siedem z nich, liczących po jednej lub najwyżej po dwie – trzy strony, zamieszczono w "[...]" – gazecie wydawanej przez Towarzystwo [...]. Jeden z tych artykułów nosi tytuł "[...]" (dwie niepełne strony). Natomiast pozostałe artykuły opublikowane zostały w czasopismach niszowych, niepunktowanych.
Komisja nie była w stanie ocenić dokonań artystycznych skarżącego takich jak kierownictwo festiwali artystycznych czy wykonania na organach utworów muzyki poważnej, nagranych na CD (przy czym skarżący nie podał sposobu ich upowszechniania) lub wydanych przez "[...]".
Skarżący dotychczas wypromował jednego doktora, wskazując, iż "prywatnie" zgłaszają się do niego doktoranci, których "w swoim czasie zaprezentuje Radom Naukowym uczelni". Skarżący zaznaczył też, że w roku 2012/2013 wypromował wszystkie prace magisterskie w Instytucie Edukacji Muzycznej[...], a w poprzednim roku nie wypromował tylko jednej, jednakże nie wskazał o jaką liczbę prac magisterskich chodzi, zaś Komisja nie ma obowiązku dokonywania ustaleń w tym zakresie. To bowiem kandydat do tytułu profesora winien przedstawić stosowny wykaz potwierdzony przez dyrekcję Instytutu Edukacji Muzycznej[...].
W autoreferacie, ocenionym przez Komisję jako niespełniającym warunków formalnych, skarżący poświęcił najwięcej miejsca swojej rodzinie (podnosząc m.in., iż w rodzinie jego matki było wielu młynarzy, dlatego on zajął się zabytkami techniki) oraz przedstawił plany badawcze (pracuje nad trzytomową monografią [...], a także pisze dwutomową historię organów w guberni [...], ale – co istotne - nie sprecyzował czy chodzi o gubernię [...] sprzed 1867 r. czy po tej dacie). Skonkludował, że ma przed sobą wiele lat badań, a tytuł profesora jest jego wieloletnim marzeniem.
Skarżący wymienił również cztery instytucje (organizacje) krajowe oraz dwie zagraniczne, z którymi współpracuje, ale nie podał form ani zakresu tej współpracy.
Nadto skarżący nie złożył poświadczonych notarialnie odpisów dyplomu uzyskania stopnia doktora i doktora habilitowanego.
W głosowaniu tajnym nad wnioskiem skarżącego o nadanie tytułu profesora uczestniczyły 42 osoby obecne na posiedzeniu (spośród 59 uprawnionych), 1 głos był nieważny, a 41 głosów było ważnych - na "tak" głosowała jedna osoba, na "nie" głosowało 38 osób, zaś dwie osoby wstrzymały się od głosu.
Uchwałą z [...] września 2013 r., podjętą w oparciu o przepisy u.s.n. oraz art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca"), Rada Wydziału Humanistycznego [...]odmówiła wszczęcia postępowania o nadanie skarżącemu tytułu profesora.
W odwołaniu od ww. uchwały skarżący zarzucił naruszenie art. 27 ust. 3 u.s.n. w związku z art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej oraz art. 7, art. 8 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. Następnie odwołanie uzupełnił obszernym pismem z [...] stycznia 2013 r., akcentując brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w rozstrzygnięciu Rady Wydziału Humanistycznego[...].
Centralna Komisja decyzją z [...] lutego 215 r. utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału Humanistycznego [...]z [...] września 2013 r. Ww. decyzja Centralnej Komisji została wydana na podstawie znowelizowanych przepisów u.s.n., tj. w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2011 r. Decyzję tę skarżący uczynił przedmiotem skargi do tut. Sądu, który wyrokiem z 4 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1480/15, uchylił decyzję Centralnej Komisji z [...] lutego 2015 r. jako wydanej z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także zasady dwuinstancyjności postępowania zawartej w art. 15 k.p.a.
W uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że Centralna Komisja, wskutek błędnych ustaleń, rozpatrzyła wniosek o nadanie skarżącemu tytułu profesora na podstawie innego przepisu materialnoprawnego (a mianowicie art. 26 u.s.n. w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2011 r.) i na jego podstawie wydała zaskarżoną decyzję - odmiennie niż uczyniła to w Rada Wydziału Humanistycznego [...] w uchwale z [...] września 2013 r. Sprawa skarżącego została zatem oceniona w obu instancjach według odmiennych przesłanek wynikających z różnego brzmienia przepisu materialnego. Tym samym, Centralna Komisja naruszyła art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może bowiem orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. W konsekwencji sprawa skarżącego w znaczeniu materialnoprawnym (a nie formalnym), nie została dwukrotnie rozpatrzona.
Tutejszy Sąd nakazał Centralnej Komisji, aby ponownie rozpoznając sprawę, dokonała oceny legalności zaskarżonej uchwały w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora i przeprowadziła postępowanie odwoławcze na podstawie przepisów normujących postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora, obowiązujących do dnia 30 września 2011 r., a mających zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej. Centralna Komisja została zobowiązana do ponownego rozważenia i odniesienia się do argumentacji przedstawionej przez skarżącego.
Powyższe orzeczenie Sądu – wobec niezaskarżenia go przez żadną ze stron postępowania – stało się prawomocne.
W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji z [...] lutego 2019 r. Centralna Komisja podniosła, że po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie przepisów u.s.n. w kształcie obowiązującym do 30 września 2011 r. nie znalazła podstaw ani formalnych, ani merytorycznych do uwzględnienia odwołania skarżącego od uchwały Rady Wydziału Humanistycznego [...] z [...] września 2013 r.
Centralna Komisja podała, iż Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z odwołaniem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały Rady Wydziału Humanistycznego [...](wynik głosowania: za przyjęciem odwołania i uchyleniem uchwały - 1 głos, przeciw - 30 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Również Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, wypowiedziało się, w głosowaniu tajnym, przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu uchwały Rady Wydziału Humanistycznego [...](wynik głosowania: za przyjęciem odwołania uchyleniem decyzji: - 1 głos, przeciw - 10 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Centralna Komisja wskazała, że powołani przez nią recenzenci szczegółowo i wyczerpująco ocenili dorobek naukowy skarżącego oraz treść jego odwołania. Wedle jednomyślnej opinii recenzentów, osiągnięcia naukowe skarżącego nie spełniają wymagań określonych w art. 26 u.s.n. (w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawą z 2011 r.). Recenzenci potwierdzili, iż Rada Wydziału Humanistycznego [...]obradowała bez generalnych uchybień. Negatywnie oceniając dorobek naukowy skarżącego, recenzenci wskazali, że składa się on z książki profesorskiej oraz szesnastu innych publikacji. Dorobek ten pod względem ilościowym i jakościowym, w okresie po habilitacji, nie spełnia podstawowych warunków art. 26 ust.1 u.s.n., zgodnie z którym tytuł profesora może być nadany osobie, która uzyskała stopień doktora habilitowanego, ma osiągnięcia naukowe lub artystyczne znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym oraz posiada poważne osiągnięcia dydaktyczne, w tym w kształceniu kadry naukowej lub artystycznej. Pod względem liczebnym dorobek naukowy skarżącego w okresie po habilitacji, jest mniejszy od dorobku uzyskanego przed habilitacją.
Jednocześnie dostrzeżono, że skarżący otrzymał stopnie naukowe w zakresie dyscypliny nauki o sztuce, a Rada Wydziału Humanistycznego [...]posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie historia. Skarżący wyraził (w piśmie z 3 czerwca 2013 r.) zgodę na wszczęcie postępowania przez Radę Wydziału Humanistycznego[...], dlatego jego zarzut o braku właściwości ww. Rady Wydziału jest w tej sytuacji niezrozumiały. Z przedłożonego autoreferatu i wykazu publikacji skarżącego wynikało, że powodem negatywnej oceny Rady Wydziału Humanistycznego [...]mógł być fakt, iż skarżący czyni przedmiotem swoich badań naukowych problematykę bliską nauk o sztuce, a nie historii.
Centralna Komisja podkreśliła, że książka profesorska skarżącego nosi cechy zbioru różnorodnych dokumentów archiwalnych i drukowanych i tylko w niewielkim stopniu opracowanych zgodnie z metodologią badań historycznych. Książka ta nie posiadała recenzji wydawniczej. Kilkanaście artykułów skarżącego zostało opublikowanych w prasie ("[...]"), zatem nie są to rozprawy recenzowane o charakterze naukowym. Po habilitacji dorobek skarżącego jest też mniejszy niż przed jej uzyskaniem. Nadto w aktach sprawy brakuje informacji na temat dorobku dydaktycznego skarżącego, a jego autoreferat nie spełnia wymogów formalnych. W dokumentacji nie ma też informacji na temat zasług skarżącego na rzecz organizacji życia naukowego. Dokument stanowiący uzupełnienie odwołania pogłębia wątpliwości co do zasadności odwołania skarżącego; nie dostarcza nowych istotnych argumentów uzasadniających uchylenie uchwały Rady Wydziału Humanistycznego [...]z [...] września 2013 r., jak też nie odnosi się do meritum sprawy.
Zarzut braku uzasadnienia faktycznego i prawnego uchwały Rady Wydziału Humanistycznego [...]Centralna Komisja uznała za chybiony, akcentując specyfikę podejmowanych przez ten organ rozstrzygnięć. W tym kontekście podniosła, iż w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie odpowiednio (art. 29 ust. 1 u.s.n.). Dlatego uchwały Rad Wydziału w tych postępowaniach nie muszą zawierać wszystkich formalnych elementów decyzji, o których mówi art. 107 k.p.a., tym bardziej, że jest to głosowanie tajne organu kolegialnego.
Decyzja Centralnej Komisji z [...] lutego 2019 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając tę decyzję w całości skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 21 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 5 u.s.n., a także w związku z art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności niezasadne ponowne podtrzymanie uchwały nr [...] Rady Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu [...]z [...] września 2013 r.;
2) § 19, § 20 oraz § 22 ust. 3 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (załącznik do zarządzenia nr 47 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2012 r.; dalej: "Statut") poprzez powołanie niewłaściwych recenzentów, jak również niepowołanie dodatkowego recenzenta;
3) art. 10 § 1 k.p.a. w związku z § 21 i § 23 Statutu poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem zaskarżonej decyzji, przez co uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów;
4) art. 10 § 1 k.p.a. w związku z § 21 i § 23 Statutu poprzez niedołączenie do akt sprawy opinii recenzentów, co uniemożliwiło zapoznanie się i odniesienie w skardze do całości zgromadzonych dowodów i materiałów w sprawie;
5) art. 26 ust. 1 w związku z art. 16 u.s.n. z art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej i rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. nr 15, poz. 128 ze zm.; dalej: "rozporządzenie") poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu oceny w oparciu o wymagania nie mające podstawy prawnej;
6) art. 27 ust. 3 u.s.n. w związku z art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej oraz § 20 ust. 1 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. utrzymanie w mocy uchwały odmawiającej z przyczyn formalnych wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora, mimo iż wszelkie wymagane formalności zostały w tym zakresie spełnione;
7) art. 27 ust. 3 u.s.n. w związku § 20a ust. 1, § 21 ust. 1 oraz § 22 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie, tj. utrzymanie w mocy uchwały odmawiającej z przyczyn formalnych wszczęcia postępowania i nadanie tytułu profesora, mimo iż były podstawy do wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora;
8) art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
9) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienia do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu;
10) art. 21 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 5 u.s.n., a także w związku z art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez rażące przekroczenie sześciomiesięcznego terminu rozpoznania odwołania po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 4 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1480/15.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy uchwałę nr [...] Rady Wydziału Humanistycznego [...]z [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora; dołączenie sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1480/15 oraz zasądzenie od Centralnej Komicji na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 ustawy zmieniającej, przewody doktorskie i habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora, niezakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 1), zaś w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego albo tytułu profesora, mogą być prowadzone przewody doktorskie i habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów dotychczasowych albo przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 2). Natomiast w myśl art. 38 ustawy zmieniającej, ustawa ta wchodzi w życie z dniem 1 października 2011 r.
W niniejszej sprawie postępowanie zmierzające do nadania skarżącemu tytułu profesora zostało zainicjowane w trybie art. 27 ust. 2 pkt 1 u.s.n. w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2011 r.
Stosownie do art. 27 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 u.s.n. (w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2011 r.), postępowanie o nadanie tytułu profesora przeprowadzają rady jednostek organizacyjnych posiadających uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego w zakresie danej dziedziny nauki lub sztuki. Rada jednostki organizacyjnej, o której mowa w ust. 1, może wszcząć postępowanie o nadanie tytułu profesora z własnej inicjatywy, za zgodą zainteresowanego albo na wniosek: 1) rady jednostki organizacyjnej niespełniającej wymagań, o których mowa w ust. 1, zatrudniającej osobę ubiegającą się o nadanie tytułu, za jej zgodą; 2) zainteresowanego, poparty opiniami trzech osób posiadających tytuł profesora danej dziedziny nauki lub sztuki. Czynności postępowania w sprawach o nadanie tytułu profesora kończą się uchwałami rady w przedmiocie: 1) wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora; 2) wyznaczenia recenzentów; 3) poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora (ust. 3 powołanego art.).
Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Sąd nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu naukowego oraz tego, czy posiada ona osiągnięcia naukowe, znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie doszło do naruszenia norm postępowania, wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Dostrzec przy tym należy, iż w postępowaniu przed Centralną Komisją przepisy k.p.a. mają zastosowanie jedynie odpowiednio, a nie wprost (art. 29 ust. 1 u.s.n.). Zasady postępowania przed ww. organem powodują niejednokrotnie ograniczenia dla uprawnień strony, które to uprawnienia w procedurze administracyjnej są standardem. Z tego powodu przenoszenie poglądów wyrażonych w orzecznictwie, poświęconym respektowaniu praw strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym - w przypadku postępowania przed Centralną Komisją - musi następować w sposób ostrożny i wyważony.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, decyzje Komisji stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Dlatego też brak przedstawienia w sporządzanych protokołach szczegółowych motywów podjęcia konkretnej uchwały oraz stanowisk poszczególnych członków sekcji lub Prezydium - z uwagi na specyfikę tego rodzaju postępowania - nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi. Także Sąd Najwyższy w wyroku z 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95 (po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 1995 r., sygn. akt I SA 1163/94) wyraził pogląd, że decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione, bo niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował, bo właśnie tajność jest tu gwarancją wolności wyrażenia swego stanowiska i w takich wypadkach wszelka kontrola zewnętrzna (także sądowa) musi ograniczyć się do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne (publ. na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Trzeba mieć także na uwadze wzmiankowaną już okoliczność, że w postępowaniu dotyczącym uzyskania stopni naukowych lub tytułu naukowego osoba, której dotyczy wniosek, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Tym samym nie ma do niej zastosowania zasada czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, o której mowa w art. 10 § 1 k.p.a.
Przepis art. 26 ust. 1 u.s.n. (w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2011 r.) stanowi, iż tytuł profesora może być nadany osobie, która uzyskała stopień doktora habilitowanego, ma osiągnięcia naukowe lub artystyczne znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym oraz posiada poważne osiągnięcia dydaktyczne, w tym w kształceniu kadry naukowej lub artystycznej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Organy obu instancji wskazały, że książka profesorska skarżącego nosi cechy zbioru różnorodnych dokumentów archiwalnych i drukowanych i tylko w niewielkim stopniu opracowanych zgodnie z metodologią badań historycznych. Nadto nie posiada recenzji wydawniczej. Również kilkunastu artykułów skarżącego nie sposób zakwalifikować jako rozpraw naukowych. Skarżący nie przedstawił Radzie Wydziału Humanistycznego [...]osiągnięć w zakresie dydaktyki, mimo wezwania skarżącego do uzupełnienia braków w tym zakresie. Tymczasem Rada Wydziału Humanistycznego zwróciła też uwagę, że skarżący uczynił przedmiotem swoich badań naukowych problematykę bliską nauk o sztuce, a nie historii, zaś Rada ma uprawnienia do nadania tytułu naukowego jedynie w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie - historia.
Zdaniem tutejszego Sądu, Centralna Komisja rozpoznała sprawę na podstawie przepisów u.s.n. obowiązujących do 30 września 2011 r. z uwzględnieniem wskazań zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1480/15. Fakt, że skarżący nie zgadza się z oceną jego dorobku naukowego, nie stwarza mu możliwości toczenia dyskusji na ten temat w postępowaniu przed Centralną Komisją. Nie może to również prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeśli skarżący jest najgłębiej przekonany, iż są one nieumotywowane, niesłuszne lub krzywdzące. Z całą pewnością sąd administracyjny nie może wkraczać w merytoryczną ocenę dorobku naukowego kandydata, dokonaną w toku postępowania zarówno w recenzjach naukowych, jak i stanowisku sekcji Centralnej Komisji zawierającej propozycję rozstrzygnięcia sprawy dla Prezydium Centralnej Komisji, ze względu właśnie na wiadomości specjalistyczne.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie dokonuje oceny, czy w świetle zebranego materiału dowodowego skarżący spełnia wymogi do przedstawienia go do tytułu profesora, lecz bada czy postępowanie dotyczące nadania tytułu profesora zostało przeprowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w prawidłowy sposób powołano recenzentów, którzy przygotowali umotywowane opinie, zachowany został wymagany prawem tryb głosowania nad uchwałami, protokoły z posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego [...]oraz Prezydium Centralnej Komisji odzwierciedlają w sposób wystarczający przebieg posiedzeń i rezultaty głosowań, a wydane w ich wyniku rozstrzygnięcia zawierają niezbędne elementy, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a.
Nieskuteczny jest również zarzut przekroczenia terminu rozpoznania odwołania, mimo, iż jest uzasadniony. Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. z uchybieniem terminu ponownego rozpatrzenia sprawy przez Centralną Komisję nie wiąże bowiem żadnych skutków prawnych. Zarzut niezałatwienia sprawy w wyznaczonym terminie mógłby być rozważany w przypadku wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jednak skarżący takiej skargi nie wywiódł. Uchybienia tego rodzaju nie mają jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem przedmiotowe terminy mają charakter jedynie porządkowy, a ich przekroczenie nie wpływa na byt prawny wydanych w sprawie decyzji.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło