II SA/Wa 1857/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Joanna Kube, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę II SA/Wa 1857/04 UZASADNIENIE Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 1996 r. nr [...], na podstawie art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przyznał B. K. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 kwietnia 1996 r. na okres nieprzekraczający 12 miesięcy. Decyzją z [...] kwietnia 1997 r. nr [...] Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy nr [...] w W. orzekł o utracie przez B. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 kwietnia 1997 r. z powodu upływu maksymalnego okresu pobierania tego świadczenia. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. decyzją z [...] kwietnia1997 r. nr [...] powyższą decyzję utrzymał w mocy.· Starosta Powiatu W. decyzją z [...] września 2001 r. przyznał B. K. dodatek szkoleniowy od dnia 15 września 2001 r., a po ukończeniu przez skarżącą kursu [...] decyzją z [...] grudnia 2001 r. nr [...] orzekł o utracie przez nią prawa do powyższego dodatku szkoleniowego. Prezydent W., zgodnie z umową z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], udzielił B. K. z Funduszu Pracy pożyczkę w kwocie 30.000 zł na zakup [...] przeznaczonego do prowadzenia działalności usługowej – [...]. Następnie z tym samym dniem w związku z udzieleniem powyższej pożyczki decyzją z [...] września 2003 r. nr [...] pozbawił B. K. statusu osoby bezrobotnej. Kolejną decyzją z [...] lutego 2004 r. nr [...], po wznowieniu z urzędu postępowania, Prezydent W. uchylił decyzję z dnia [...] września 2003 r. nr [...] i orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 10 sierpnia 2002 r. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2004 r. [...] uchylił decyzję z [...] lutego 2004 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Prezydent W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], na podstawie art. 145 i art. 151 § 1 kpa związku z art. 6 pkt 15 lit. a, b, c, art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałanie bezrobociu, uchylił decyzję z dnia [...] września 2003 r. nr [...] i z uwagi na prowadzenie przez B. K. działalności gospodarczej orzekł o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej od dnia 2 stycznia1999 r. Wojewoda [...] decyzja z [...] lipca 2004 r, nr [...] powyższą decyzję Prezydenta W. utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podał między innymi, że zgodnie do art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. W myśl tego ostatniego przepisu bezrobotnym jest osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący. B. K. prowadziła działalność gospodarczą, a więc nie spełnia określonych w powołanym art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy warunków niezbędnych do uznania jej za osobę bezrobotną. Fakt ten został ujawniony na podstawie pisma Ośrodka Szkolenia [...] "[...]", które wpłynęło do urzędu pracy dnia 5 lutego 2003 r. oraz z otrzymanego dnia 30 kwietnia 2004 r. pisma Biura Działalności Gospodarczej i Zezwoleń [...]. Z tego ostatniego pisma wynika, że B. K. dnia 2 stycznia 1999 r. rozpoczęła działalność gospodarczą polegającą na [...], a w dniu 1 czerwca 2002 r. drugą działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa [...]. W związku z tym Prezydent W., po wznowieniu postępowania, zasadnie uchylił decyzję o pozbawieniu B. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 23 czerwca 2003 r. i orzekł o utracie tego statusu od dnia 2 stycznia 1999 r. Zarzuty podnoszone przez skarżącą w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do uchylenia powyższego rozstrzygnięcia. Nie można bowiem podzielić jej stanowiska, iż nie wiedziała o konieczności wyrejestrowania działalności. Takie twierdzenia są sprzeczne z kartą rejestracji, w której podpisała oświadczenie bezrobotnego o przyjęciu warunków, jakie powinna spełniać osoba by zostać zarejestrowana jako bezrobotna, w tym dotyczących zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto dnia 9 kwietnia 2003 r. podpisała własnoręczne oświadczenie, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Należy zatem przyjąć, że skarżąca wiedziała o obowiązujących ją zakazach. Decyzję Wojewody [...] B. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podała, że w 1996 r. z przyczyn ekonomicznych została zwolniona z pracy. Od tego czasu była zarejestrowana jako bezrobotna. Samotnie wychowywała dwoje dzieci i aby zapewnić ich utrzymanie podejmowała się różnych prac dorywczych. Później postanowiła sama prowadzić działalność gospodarczą i w tym celu uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Z uwagi na brak własnych środków i możliwości uzyskania kredytu działalności w zakresie [...] jednak nie podjęła. Nadal szukała pracy. Po pewnym czasie znalazła pracę w Ośrodku Szkolenia [...] "[...]". Zatrudnienia tego, wykonywanego na podstawie umowy o dzieło, nie uważa za prowadzenie działalności gospodarczej. Było ono krótkotrwałe i miało na celu przygotowanie jej do prowadzenia własnego ośrodka [...]. Zdaje sobie sprawę, że nieznajomość prawa jej nie usprawiedliwia, zwłaszcza, że sama wykłada przepisy Prawa [...]. Przed otrzymaniem pożyczki podpisywała wiele dokumentów. Nie czytała ich. Nie wyklucza, zatem, że podpisała oświadczenie, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Działalność gospodarczą faktycznie rozpoczęła dopiero po otrzymaniu pożyczki i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku uchybień, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W sytuacji, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza w sposób istotny przepisów prawa materialnego lub procesowego, możliwość jego wzruszenia jest wykluczona, a skarga podlega oddaleniu. Analizując skargę w tym zakresie Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że B. K. uzyskała dwa wpisy do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miasta W. Biuro Działalności Gospodarczej i Zezwoleń Delegaturę w [...]. Pierwszy z nich dotyczy działalności gospodarczej w zakresie "[...]" z datą jej rozpoczęcia 2 styczeń 1999 r., natomiast drugi obejmuje pośrednictwo w [...] z datą rozpoczęcia tej działalności 1 czerwca 2002 r. Niesporne jest także, że B. K. powyższej działalności z ewidencji działalności gospodarczej nie wyrejestrowała. Obowiązująca w tym czasie ustawa z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu definicję bezrobotnego zawierała w art. 2 ust. 1 pkt 2. Przepis ten wiązał możliwość uzyskania (zachowania) statusu bezrobotnego nie tylko z występowaniem wielu przesłanek pozytywnych, ale także brakiem przesłanek negatywnych, w tym określonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f. Zgodnie z tym ostatnim przepisem statusu bezrobotnego nie mogła uzyskać osoba, która podjęła działalność gospodarczą od dnia wskazanego w zgłoszeniu do dnia wyrejestrowania tej działalności albo podlegała –na podstawie odrębnych przepisów –obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników lub zaopatrzenia emerytalnego. W przypadku osób, które podjęły pozarolniczą działalność gospodarczą nieistotna była ani skala, ani rodzaj, czy forma podjętej działalności, a ponadto to, czy działalność przynosiła dochody i w jakiej wysokości. Decydujące znaczenie miał jedynie fakt wpisania danej osoby do ewidencji podmiotów gospodarczych w okresie od dnia wskazanego jako dzień rozpoczęcia działalności do dnia jej wykreślenia. W związku z tym status bezrobotnego mogła uzyskać osoba, która wprawdzie figurowała w ewidencji działalności gospodarczej, ale nie nadszedł jeszcze dzień wskazany w zgłoszeniu jako dzień rozpoczęcia tej działalności. Takie stanowisko zgodne było z przepisami ustawy z 23 grudnia 1988 r., o działalności gospodarczej, która w art.18 nakładała na osobę uzyskującą wpis do ewidencji obowiązek zawiadamiania organu ewidencyjnego o przesunięciu terminu podjęcia działalności gospodarczej. Statusu bezrobotnego nie mogła uzyskać także osoba, która zgłosiła się do urzędu pracy po dacie wskazanej w ewidencji jako dzień podjęcia działalności i przed dniem jej wyrejestrowania. Dopiero po wyrejestrowaniu działalności gospodarczej, możliwe bowiem było uzyskanie statusu bezrobotnego. Podobne stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 6 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 5/96 (opubl. ONSA z. 2 z 1997 r., poz. 47). W uzasadnieniu tej uchwały Sąd przyjął, że samo sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f cytowanej ustawy z 14 grudnia 1994 r. wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także iż działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, że wykazanie tych okoliczności związane jest z wykreśleniem wpisu z ewidencji. Ciężar dowodu wykazania tych okoliczności spoczywa na osobie, która jest zainteresowana utrzymaniem uzyskanego wcześniej statusu bezrobotnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że jeżeli, z różnych przyczyn, organ zatrudnienia dopiero w późniejszym czasie uzyska dowody - będące podstawą wznowienia postępowania-że określona osoba uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, to w wyniku wznowienia postępowania (po uchyleniu decyzji wcześniejszych) może pozbawić statusu bezrobotnego osobę, która nie wykaże, że od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia jej wyrejestrowania działalności tej nie podjęła. B. K. w dniu rejestracji w urzędzie pracy została pouczona, jakie warunki musi spełniać osoba ubiegająca się o status bezrobotnego. Dowodem udzielenia jej takich informacji jest własnoręczny podpis skarżącej złożony w dniu 11 kwietnia 1996r na oświadczeniu bezrobotnego (lit. C karty rejestracyjnej ). O tym, że B. K. wiedziała o zakazie prowadzenia przez bezrobotnego działalności gospodarczej dodatkowo świadczy jej oświadczenie złożone w związku z ubieganiem się o pożyczkę z Funduszu Pracy. Pożyczka ta może być udzielona tylko bezrobotnemu (a zatem osobie spełniającej także przesłanki przewidziane w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy) i tylko na podjęcie (rozpoczęcie ) działalności gospodarczej .Tymczasem B. K. w oświadczeniu z dnia 9 kwietnia 2003 r. , po uprzedzeniu jej o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za fałszywe zeznania, podała, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i że działalność taką zarejestruje dopiero po otrzymaniu wspomnianej pożyczki. W związku z powyższym organ zatrudnienia miał pełne podstawy do wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt.5 kpa postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2003 r. i - po uchyleniu tego rozstrzygnięcia - do pozbawienia B. K. statusu bezrobotnej z dniem 2 stycznia 1999 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegł w powołanej decyzji oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. naruszeń prawa wpływających na wynik sprawy. Dlatego orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.