II SA/Wa 1859/23
WyrokWSA w Warszawie2024-05-15
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Ewa Radziszewska-Krupa, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, jeśli posiadane dokumenty nie potwierdzają jednoznacznie spełnienia przesłanek określonych w przepisach, a jedynie wskazują na wykonywanie czynności o charakterze rozpoznawczym, a nie bezpośrednio związanym z zagrożeniem materiałami wybuchowymi?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli posiadane dokumenty nie potwierdzają jednoznacznie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonych ewidencji, rejestrów bądź innych danych. W przypadku żądania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, kluczowe jest wykazanie udziału w konkretnych czynnościach związanych z materiałami lub urządzeniami wybuchowymi, a nie jedynie czynności rozpoznawczych, zwłaszcza gdy nie ujawniono takich materiałów lub urządzeń. Samo rozpoznanie, bez ujawnienia materiałów wybuchowych lub ich atrap, nie może stanowić przesłanki do podwyższenia emerytury, gdyż przepisów przyznających szczególne przywileje nie należy interpretować rozszerzająco.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji, zwolniony ze służby, zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w latach 2018-2022 w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, zgodnie z § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach. Organ odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że zgromadzona dokumentacja nie potwierdza wystarczającej liczby dni służby w bezpośrednim charakterze sapera, minera-pirotechnika lub pirotechnika, a jedynie czynności rozpoznawcze, które nie wiązały się z ujawnieniem materiałów wybuchowych lub ich atrap. Po utrzymaniu w mocy postanowienia odmownego przez organ wyższego stopnia, funkcjonariusz wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię przepisów materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." – utrzymano w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] kwietnia 2023 r. o odmowie wydania zaświadczenia wobec żądania p. E. S., zwanego dalej "Funkcjonariuszem".
Uzasadniając orzeczenie przywołano następujące okoliczności faktyczne oraz prawne uwarunkowania sprawy:
- Funkcjonariusz - zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023 r. - raportem z [...] stycznia 2023 r., powołując się na § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 roku w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej" (Dz.U. z 2020 r. poz. 1611), zwanego dalej "rozporządzeniem o świadczeniach", zwrócił się o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego pełnienie przezeń służby w latach 2018-2022 w warunkach określonych tym przepisem,
- przed wydaniem zaświadczenia, przeprowasono w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające; ustalono, że - w okresie objętym żądaniem - Funkcjonariusz pełnił służbę w Wydziale [...] Policji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], zwanym dalej "Wydziałem",
- pismem z [...] stycznia 2023 r. wystąpiono do Naczelnika Wydziału z prośbą o przeprowadzenie analizy i oceny dokumentów, będących w dyspozycji tej komórki organizacyjnej, potwierdzających, że Funkcjonariusz - w latach 2018-2022 - wykonywał czynności, o których mowa w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach,
- w piśmie z [...] lutego 2023 r. Funkcjonariusz - nawiązując do wniosku z [...] stycznia 2023 r. - wskazał na znajdujące się w Wydziale dokumenty, potwierdzające podejmowanie przezeń m.in. "działań minersko-pirotechnicznych oraz negocjacji policyjnych za lata 2009-2023" - w postaci "książki działań minersko- pirotechnicznych, książek działań rozpoznania minersko-pirotechnicznego, zarejestrowanego wykazu negocjacji policyjnych prowadzonego przez Wojewódzkiego Koordynatora Negocjacji Policyjnych KWP w [...]",
- na podstawie kwerendy akt osobowych Funkcjonariusza ustalono, że – w związku z uczestnictwem w okresie [...] września do [...] października 2017 r. w kursie specjalistycznym w zakresie rozpoznania minersko-pirotechnicznego, otrzymał świadectwo ukończenia kursu specjalistycznego – [...] października 2017 r., wydane przez Komendanta Centrum Szkolenia Policji,
- z akt postępowania administracyjnego wynika też, że - w okresie [...] listopada 2017 r. do [...] lutego 2023 r. - Komendant Wojewódzki Policji w [...] wyznaczył Funkcjonariusza na Wojewódzkiego Koordynatora Nieetatowych Grup Rozpoznania Minersko Pirotechnicznego (dalej NGRM-P) na terenie garnizonu [...],
- z pismem z [...] marca 2023 r. Naczelnik Wydziału przesłał załącznik nr 1, sporządzony na podstawie posiadanej dokumentacji (m.in. książek rozpoznania minersko-pirotechnicznego, książki działań minersko-pirotechnicznych), wykaz czynności realizowanych przez Funkcjonariusza w okresie od [...] grudnia 2017 r. do [...] grudnia 2022 r w zakresie rozpoznania minersko-pirotechnicznego - zawierający daty, miejsce i opis czynności; wynika zań, że Funkcjonariusz w latach:
- 2018 - wykonywał 2 rozpoznania minersko-pirotechniczne w 2 różnych dniach - z żadnego z opisów nie wynika fakt ujawnienia materiałów wybuchowych, urządzeń wybuchowych w tym samodziałowych lub ich atrap;
- 2019 - wykonywał 9 rozpoznań minersko-pirotechnicznych w 9 różnych dniach - z żadnego z opisów nie wynika fakt ujawnienia materiałów wybuchowych, urządzeń wybuchowych w tym samodziałowych lub ich atrap;
- 2020 - wykonywał 3 sprawdzenia minersko-pirotechniczne w 3 różnych dniach - z żadnego z opisów nie wynika fakt ujawnienia materiałów wybuchowych, urządzeń wybuchowych w tym samodziałowych lub ich atrap;
- 2021 - wykonywał 30 rozpoznań minersko-pirotechnicznych w 23 różnych dniach w tym z 2 opisów (w 2 różnych dniach) wynika fakt ujawnienia "materiału wybuchowego" (1 przypadek) oraz "urządzenia" (1 przypadek), z 16 opisów nie wynika fakt ujawnienia materiałów wybuchowych, urządzeń wybuchowych w tym samodziałowych lub ich atrap, z 12 opisów wynika, że wykonywanie rozpoznań minersko-pirotechnicznych odbywało się w ramach lokalnego doskonalenia zawodowego (11 przypadków) oraz w ramach ćwiczeń (1 przypadek);
- 2022 - wykonywał 26 rozpoznań minersko-pirotechnicznych w 20 różnych dniach; w tym z 2 opisów (w 2 różnych dniach) wynika fakt ujawnienia materiałów wybuchowych, z 24 opisów nie wynika ujawnienie materiałów wybuchowych, urządzeń wybuchowych w tym samodziałowych lub ich atrap,
- zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Cełno-Skarbowej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 2373 ze. zm.), środkiem dowodowym, potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby, pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury - sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach - wystawione przez właściwe organy, w tym m.in. Policji; zaświadczenie to - w myśl § 14 ust. 2 cytowanego rozporządzenia - wydaje się na żądanie funkcjonariusza,
- zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 tego kodeksu - gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego - organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych znajdujących się w jego posiadaniu danych,
- stosownie do art. 218 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej – przed wydaniem zaświadczenia - może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające; ogranicza się ono jednak do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy pozostające już w posiadaniu organu odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają istnienie określonego stanu faktycznego lub też konkretny stan prawny, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i określenie ich dysponentów; zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy, a nie woli organu; choć do postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń mają zastosowanie ogólne zasady postępowania administracyjnego, to jest ono uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym; nie znajdują w nim zastosowania te same reguły, co w postępowaniu w sprawach indywidualnych - rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej,
- reasumując - organ nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o potwierdzeniu faktów, które nie wynikają z prowadzonych przezeń ewidencji, rejestrów bądź innych danych, znajdujących się w ich posiadaniu - jedynie np. wobec zeznań świadków, czy też danych, dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia (tak: wyroki NSA o sygn. akt II SA 944/00 oraz I OSK 872/10 i 997/13; a także WSA o akt II SA/Wa 1126/06; 846/10; 394/14; 782/14, II SA/Sz 572/15, i II SA/Rz 745/15, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); nie jest również uprawniony do potwierdzenia określonych faktów, tylko w oparciu o charakter i specyfikę komórki organizacyjnej, w której wnioskodawca pełnił służbę - na podstawie której można by założyć, że mógł on wykonywać określonego rodzaju czynności,
- w sytuacji braku potwierdzenia w aktach osobowych okresów służby - pełnionej w szczególnych warunkach, uzasadniających podwyższenie emerytury (rzeczywistego wykonywania określonych czynności, w pewnym wymiarze) - właściwy do wydania stosownego zaświadczenia organ ustalił podmiot, dysponujący brakującymi zasobami dokumentów - Naczelnika Wydziału (zgodnie ze wskazaniami Funkcjonariusza w piśmie z [...] lutego 2023 r.) i zwrócił się doń o analizę faktów, wynikających z prowadzonych rejestrów; Funkcjonariusz nie podniósł w zażaleniu istnienia żadnych innych ewidencji, rejestrów lub dokumentów, potwierdzających fakty lub stan prawny - mających wpływ na wydanie żądanego zaświadczenia; sformułowany w zażaleniu zarzut - braku ustaleń odnośnie ilości zdarzeń z udziałem Funkcjonariusza, w których wykonywał czynności w charakterze minera-pirotechnika - jest zatem za bezzasadny,
- problematykę pełnienia służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej reguluje art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Cełno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r. poz. 1626, ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową", oraz przepisy rozporządzenia o świadczeniach,
- w myśl § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach, emeryturę podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby, pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera, jeżeli funkcjonariusz brał udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap - co najmniej przez 12 dni w ciągu roku; za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności w charakterze minera- pirotechnika lub pirotechnika,
- do zrealizowania przesłanki ilości 12 dni w ciągu roku, wystarczające jest wykazanie wykonywania przez policjanta co najmniej jednej z czynności (w zakresie lokalizowania, rozpoznawania, transportu, niszczenia lub neutralizacji wymienionych w tym przepisie) w danym dniu - aby można było go uznać, jako spełniający kryterium do podwyższenia emerytury policyjnej; świadczy o tym użycie spójnika "lub", który kończy wyliczenie czynności; policjant, podejmujący w danym dniu wszystkie czynności - począwszy od lokalizacji lub rozpoznania materiału wybuchowego, a skończywszy na niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych (w tym samodziałowych, lub ich atrap) - spełnia zatem tak samo jak funkcjonariusz, który podejmował tylko niektóre z nich (lub tylko jedną czynność wskazaną tym przepisem), przesłanki do zaliczenia tego dnia jako jednego z 12 dni - wymaganych do nabycia emerytury policyjnej w zwiększonym wymiarze,
- treść przywołanego § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach należy rozumieć wprost; podwyższenie emerytury uzależniono bowiem od łącznego spełnienia określonych przesłanek i nadto w określonych wymiarach czasowych; sytuacje, wskazane tym przepisem zdarzenia lub czynności należy rozumieć dokładnie - zgodnie z jego brzmieniem; uprawnienia do zwiększenia wymiaru emerytury wynikają bowiem z opisanych w nim sytuacji, zdarzeń lub czynności - nie zaś z okoliczności podobnych; jakakolwiek interpretacja rozszerzająca zawartych w tym przepisie implikujących wzrost wymiaru emerytury przesłanek nie jest więc dopuszczalna (tak: wyrok WSA sygn. akt II SA/Wa 846/10 – dostępny w CBOSA),
- podstawowym kryterium uznania, że emerytura policjanta może być podwyższona, na podstawie § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach, jest wykazanie, że ma on uprawnienia sapera, minera-pirotechnika lub pirotechnika; wynika to wprost z zawartego w omawianym przepisie warunku pełnienia służby bezpośrednio w wymienionym charakterze; przy tym analiza dokumentacji - z której wynikać mają fakty, jakich potwierdzenia w zaświadczeniu żąda Funkcjonariusz - wskazuje, że jego czynności w okresie objętym żądaniem były związane z dziedziną minersko-pirotechniczną, nie zaś z czynnościami sapera lub pirotechnika,
- stosownie do § 2 pkt 7 zarządzenia nr 26 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie metod i form działania pododdziałów kontrterrorystycznych Policji (Dz.Urz. KGP z 2019 r. poz. 47, ze zm.), zwanego dalej "Zarządzeniem nr 26", oraz obowiązującego do 17 kwietnia 2019 r. (uchylonego Zarządzeniem nr 26) § 2 pkt 10 zarządzenia nr 19 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie metod i form działania pododdziałów antyterrorystycznych Policji oraz komórek minersko-pirotechnicznych Policji (Dz.Urz. KGP z 2015 r. poz. 52), zwanego dalej "Zarządzeniem nr 19" - działania minersko-pirotechniczne to rodzaj działań bojowych, realizowanych przez policjantów komórki minersko-pirotechnicznej Policji lub zespoły torujące, z wykorzystaniem specjalistycznego wyposażenia, posługujących się taktyką minersko-pirotechniczną; zgodnie z § 6 ust. 1 Zarządzenia nr 26 oraz uchylonego Zarządzenia nr 19, działania minersko-pirotechniczne polegają w szczególności na lokalizowaniu, rozpoznaniu, neutralizowaniu, usuwaniu, transportowaniu oraz niszczeniu materiałów lub urządzeń wybuchowych, wykonanych fabrycznie lub w sposób improwizowany (...); w myśl § 6 ust. 2 przywołanego obowiązującego oraz uchylonego przepisu, działania o których mowa w ust. 1, realizują policjanci posiadający uprawnienia do samodzielnego prowadzenia działań minersko-pirotechnicznych w Policji (...); zakres tych działań wpisuje się w katalog czynności, wymienionych w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach,
- odnosząc się do tego warunku, Funkcjonariusz nie ma uprawnień do samodzielnego prowadzenia działań minersko-pirotechnicznych w Policji; nie jest również saperem ani pirotechnikiem; z akt sprawy wynika, że Funkcjonariusz - na skutek ukończenia kursu (prowadzonego w okresie [...] września do [...] października 2017 r.) - ma umiejętności w zakresie rozpoznania minersko-pirotechnicznego; w związku z tym - od [...] listopada 2017 r. - wyznaczono go do składu nieetatowej grupy rozpoznania minersko- pirotechnicznego,
- w myśl § 2 pkt 2 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania nieetatowych grup rozpoznania minersko-pirotechnicznego (Dz.Urz. KGP z 2019 r. poz. 50), zwanego dalej "Zarządzeniem nr 30", rozpoznanie minersko-pirotechniczne, to zespół czynności realizowanych przez policjantów NGRM-P, mających na celu ustalenie lub stwierdzenie zagrożenia spowodowanego informacją o podłożeniu urządzenia wybuchowego, ujawnieniem przedmiotu, który może zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe albo zlokalizowanie materiału lub urządzenia wybuchowego; na podstawie pkt 1 wymienionego paragrafu, rozpoznanie minersko-pirotechniczne wykonuje nieetatowa grupa rozpoznania minersko-pirotechnicznego; zgodnie z § 3 Zarządzenia nr 30 jest ona powoływana do wykonywania zadań, polegających na rozpoznaniu obiektu lub terenu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie podłożenia materiału lub urządzenia wybuchowego (pkt 1), zabezpieczeniu miejsca ujawnienia przedmiotu, mogącego zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe albo zlokalizowanego materiału lub urządzenia wybuchowego (pkt 2) oraz rozpoznaniu i zabezpieczeniu miejsca wybuchu (pkt 3),
- zgodnie natomiast z § 2 pkt 2 - obowiązującego do 2 maja 2019 r. (uchylonego Zarządzeniem nr 30) - zarządzenia nr 20 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania nieetatowych grup rozpoznania minersko-pirotechnicznego (Dz.Urz. KGP z 2015 r. poz. 53), rozpoznanie minersko-pirotechniczne, to ustalenie lub stwierdzenie zagrożenia, spowodowanego informacją o podłożeniu urządzenia wybuchowego, ujawnieniem przedmiotu nieznanego pochodzenia, który może zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe, albo zlokalizowanie materiału lub urządzenia wybuchowego; na podstawie pkt 1 wymienionego paragrafu, rozpoznanie minersko-pirotechniczne wykonuje nieetatowa grupa rozpoznania minersko-pirotechnicznego, którą - zgodnie z § 3 przywołanego aktu prawnego – powołuje się do wykonywania zadań, polegających w szczególności na rozpoznaniu obiektu lub terenu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie podłożenia materiału lub urządzenia wybuchowego (pkt 1), zabezpieczeniu miejsca ujawnienia przedmiotu nieznanego pochodzenia, mogącego zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe albo zlokalizowanego materiału lub urządzenia wybuchowego - do czasu przyjazdu komórki minersko-pirotechnicznej Policji, zwanej dalej "KM-P" (pkt 2) oraz rozpoznaniu i zabezpieczeniu miejsca wybuchu do czasu przyjazdu KM-P (pkt 3),
- tym samym rozpoznanie minersko-pirotechniczne, w rozumieniu powołanych wyżej, dotyczących funkcjonowania NGRM-P przepisów, nie jest tożsame z działaniami minersko-pirotechnicznymi; realizują je policjanci, posiadający uprawnienia do samodzielnego prowadzenia działań minersko-pirotechnicznych w Policji; czynności wykonywane w ramach NGRM-P są m.in. czynnościami poprzedzającymi właściwe działania minersko-pirotechniczne - prowadzone przez uprawnionych policjantów; nie mogą być one traktowane jako służba bezpośrednio w charakterze sapera, minera-pirotechnika lub pirotechnika - w rozumieniu § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach,
- co również istotne, prawodawca skonstruował § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach w sposób wskazujący, że podwyższenie emerytury - związane z bezpośrednimi działaniami sapera (minera-pirotechnika lub pirotechnika) - musi pozostawać w związku z wykonywaniem co najmniej jednej z wymienionych czynności; ujęto je przy tym w dwóch odrębnych grupach; każda z tych grup odnosi się do różnych rodzajów przedmiotów, w stosunku do których wykonywane są dane czynności; pierwsza grupa czynności to udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu - co odniesiono do materiałów wybuchowych; druga grupa to udział w neutralizacji - co odniesiono do urządzeń wybuchowych (w tym samodziałowych), lub ich atrap; taka konstrukcja przepisu wskazuje, że intencją prawodawcy było powiązanie podwyższenia emerytury z istnieniem ryzyka, związanego z wystąpieniem w danym miejscu materiału wybuchowego lub co najmniej z czynnością neutralizacji przedmiotu, który może, ale nie musi zawierać materiał wybuchowy,
- potwierdzeniem, że podwyższenie emerytury, o którym mowa w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach, uzależniono od wykonywania przez określoną liczbę dni w roku przez uprawnioną osobę czynności, wiążących się z realnym zagrożeniem, jest także wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym przywołany § 3 pkt 5 cytowanego rozporządzenia, jako zawierający normę doprecyzowującą art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy zaopatrzeniowej, może obejmować tylko służbę pełnioną bezpośrednio w charakterze sapera oraz wyłącznie czynności, które polegały na rozminowywaniu, bądź oczyszczeniu terenu z przedmiotów wybuchowych; tylko bowiem takie czynności mieszczą się w upoważnieniu ustawowym, zawartym w art. 15 ust. 6 pkt 1 tej ustawy; jeżeli zatem funkcjonariusz, pełniąc służbę bezpośrednio w charakterze sapera, brał udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap - zaś czynności te można zakwalifikować jako rozminowanie, bądź oczyszczanie terenu z przedmiotów wybuchowych - i miało to miejsce co najmniej przez 12 dni w ciągu roku, przysługuje mu prawo do podwyższenia emerytury; do służby, pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera - podczas której funkcjonariusz dokonywał rozminowywania, bądź oczyszczania terenu z przedmiotów wybuchowych - nie można natomiast zaliczyć ani szkoleń z użyciem materiałów wybuchowych, ani tzw. rozpoznań prewencyjnych (tak: wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 1409/22 – dostępny w CBOSA),
- w okresie objętym żądaniem Funkcjonariusz w wyniku przeprowadzonego przez stronę rozpoznania minersko-pirotechnicznego w 2021 roku w 2 różnych dniach - ujawniono "materiał wybuchowy" (1 przypadek) oraz "urządzenie" (1 przypadek), natomiast w 2022 roku w 2 różnych dniach - ujawniono "materiały wybuchowe"; w pozostałych latach (2018 - 2020) nie stwierdzono przypadków ujawnienia materiałów wybuchowych, urządzeń wybuchowych w tym samodziałowych lub ich atrap; oznacza to niespełnienie kryterium ilości dni w ciągu roku, w których zainteresowany mógłby podjąć się czynności służbowych bezpośrednio w charakterze minera-pirotechnika (poprzedzonych wcześniej przeprowadzonym przez siebie rozpoznaniem minersko-pirotechnicznym) - nawet gdyby legitymował się uprawnieniami do samodzielnego prowadzenia takich działań, bądź też realizował je - pomimo braku stosownego przeszkolenia,
- nie jest zatem zasadny podniesiony w zażaleniu argument, wywodzenia określonych uprawnień strony wyłącznie z charakteru czynności służbowych, wykonywanych przez Funkcjonariusza w ramach NGRM-P, które powoływane są do wykonywania innych zadań, niż działania minersko-pirotechniczne,
- czynności, spełniające kryteria o których mowa w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach, muszą wykraczać poza działania prewencyjne - polegające na sprawdzeniu miejsc, obiektów, pojazdów, bagaży lub innych przedmiotów, pod kątem wykrycia materiałów lub urządzeń wybuchowych; tego rodzaju działania są bowiem wykonywane w celu zabezpieczenia przed zagrożeniem, które może zaistnieć jedynie potencjalnie, a nie realnym zagrożeniem - związanym z wystąpieniem w danym miejscu materiału wybuchowego lub koniecznością neutralizacji urządzenia wybuchowego, czy też jego atrapy,
- odnosząc się do zażalenia wskazano, że każde żądanie wydania zaświadczenia musi być rozpoznawane indywidualnie; wymaga bowiem potwierdzenia określonych faktów, w których uczestniczyła bądź nie- oznaczona osoba; ustalenie z kolei, czy dane zdarzenie (czynność służbowa) spełnia wymogi, umożliwiające podwyższenie emerytury policyjnej, należy do prowadzącego postępowanie wyjaśniające organu; żądane zaświadczenie można bowiem wydać wyłącznie w oparciu o treść analizowanej dokumentacji, a nie na podstawie własnych przekonań, czy doświadczeń o charakterze zawodowym; podstawa do wydania zaświadczenia o służbie, spełniającej kryteria określone w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach, zachodzi więc, gdy - pozostająca w dyspozycji organu - dokumentacja potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości konkretne, rzeczywiste sytuacje, zdarzenia i czynności - z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu – podczas, których policjant wykonywał czynności wskazane w § 3 pkt 5 - polegające na braniu udziału w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap - w wymiarze określonym tym przepisem - co najmniej przez 12 dni w roku,
- skoro dotycząca Funkcjonariusza dokumentacja nie zawiera informacji o jego uczestnictwie w czynnościach, spełniających wymagane kryteria, organ nie jest uprawniony do dowiedzenia przyczyn takiego stanu rzeczy; nie jest dopuszczalne tworzenie - dla potrzeb wydania danego zaświadczenia - nowych dokumentów, np. w drodze zeznań świadków; można się nimi bowiem posłużyć jedynie w celu ustalenia okoliczności istnienia bądź nie- w organie dokumentacji, potwierdzającej wykonywanie obowiązków służbowych w określonych warunkach - uzasadniających podwyższenie emerytury; tym samym wniosek strony - w zakresie przesłuchania świadków - jest całkowicie niezasadny,
- reasumując - przeprowadzone w niniejszej sprawie w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające oraz zgromadzone w nim materiały, uniemożliwiły wydanie Funkcjonariuszowi zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach, o których mowa w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach; brak podstaw do podważania ustaleń, dokonanych, w tym zakresie, przez organ I. instancji,
- uwzględniając powyższe oraz fakt, że organy Policji wyczerpały możliwości dowodowe w zakresie ustalenia dokumentów, pozwalających na wydanie żądanego zaświadczenia, o których mowa w art. 218 § 1 K.p.a., i dokonały analizy prowadzonych przez siebie ewidencji, rejestrów bądź innych znajdujących się w ich posiadaniu danych - utrzymano w mocy postanowienie odmowne.
W skardze zarzucono wydanie kwestionowanego postanowienia z naruszeniem przepisów:
- postępowania:
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy - w tym nie wyjaśniono wszystkich okoliczności, zmierzających do prawidłowej oceny, czy Funkcjonariusz wykonywał w latach 2018 - 2022 obowiązki służbowe w warunkach określonych w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach, a także dowolnie oceniono zgromadzony materiał dowodowy,
- art. 218 § 2 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a., poprzez uniemożliwienie Funkcjonariuszowi zapoznanie się z materiałem dowodowym (książkami rozpoznania minersko- pirotechnicznego, książkami działań minersko- pirotechnicznego) i wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów – tym samym kontrolę, które zdarzenia uznano za wypełniające warunki określone w rozporządzeniu o świadczeniach, a które w jego ocenie tych warunków nie wypełniają,
- materialnego - § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach, poprzez błędną wykładnię; uznano, że:
- dyspozycją rzeczonego przepisu objęte są wyłącznie czynności osób posiadających uprawnienia do samodzielnego prowadzenia działań minersko- pirotechnicznych; w konsekwencji uznano, że Funkcjonariusz nie pełnił służby i nie wykonywał w jej ramach czynności w charakterze minera- pirotechnika; przepis ten nie daje tym czasem podstaw do takiej, zawężającej interpretacji,
- nieujawnienie - w trakcie podejmowanych działań rozpoznania minersko- pirotechnicznego - materiałów wybuchowych, urządzeń wybuchowych w tym samodziałowych lub ich atrap oznacza, że czynności nie są zaliczane przy ocenie kryterium ilości dni w ciągu roku określonych rzeczoną normą prawną.
W szerszym uzasadnieniu rozwinięto te zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejszą argumentację.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje:
Skarga oddalono, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem prawa.
Zasadnie skonstatował organ, że w sprawie nie zachodziły przesłanki dla wydania zaświadczenia o żądanej treści – wystąpiły więc przesłanki do wydania postanowienia, w myśl art. 219 K.p.a. Trafnie scharakteryzowano stan faktyczny, jak i przywołano treść stosownych regulacji normatywnych, w tym stanowisko judykatury. Wobec uprzedniego, szczegółowego zreferowanie argumentacji organu, jej ponowne przytaczanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną z uwzględnieniem dalej zamieszczonej uwagi - w kwestii oceny kwalifikacji Funkcjonariusza.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy jedynie dodać, co następuje.
Trafnie podkreśla organ, że stosowne regulacje normatywne - przepisy K.p.a. - przewidują wydawanie zaświadczeń jedynie, gdy potwierdzone nimi fakty, wynikają z prowadzonych przezeń czy dostępnych dla organu ewidencji, rejestrów albo innych danych (art. 218 § 1 wobec art. 217 § 2 pkt 2 Kodeksu).
W rozpatrywanym stanie faktycznym organ odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści konstatując, że nie dysponuję dokumentami, które pozwalałyby potwierdzić fakt pełnienia przez Funkcjonariusza służby w warunkach opisanych w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach.
Wbrew wywodom skargi, organ prawidłowo interpretował zakres prawa do podwyższenia uposażenia w kontekście ram materialnoprawnych zakreślonych wskazanym § 3 pkt 5.
Spełnienie danego warunku oceniać należy w kontekście konkretnych zdarzeń, w jakich uczestniczył Funkcjonariusz.
W rozpoznawanej sprawie trafnie skonstatował organ, że - w myśl powołanej regulacji szczególnej - warunkiem uzyskania dodatkowego przywileju - podwyższenia emerytury - jest udział w skali roku w określonej ilości działań o poszczególnym charakterze (12). Chodzi mianowicie o lokalizowanie, rozpoznawanie transport i niszczenie materiałów wybuchowych lub neutralizacja urządzeń wybuchowych w tym samodziałowych lub ich atrap. Zdarzenia pozostają więc w bezpośrednim związku z ostatecznym ujawnieniem - w ramach prowadzonych działań - materiałów lub urządzeń wybuchowych w tym atrap tych ostatnich. Samo rozpoznawanie, gdzie nie ujawniono ani materiałów ani też urządzeń wybuchowych (choćby ich atrap), nie może stanowić przesłanki uzyskania dodatkowych świadczeń. Danego przepisu – jako stanowiący ramy szczególnego przywileju - nie można bowiem wykładać rozszerzająco. Wprawdzie – z woli prawodawcy - przypadkami, gdy udział w zdarzeniu powiązano ze szczególnymi uprawnieniami, jest także niszczenie atrap urządzeń wybuchowych. Nie sposób jednak stąd wywodzić, aby jego wolą było zrównanie przywilejów osób faktycznie uczestniczących w unieszkodliwianiu materiałów i urządzeń wybuchowych (co generalnie wiąże się z realnym zagrożeniem życia), z sytuacją funkcjonariuszy którzy zajmują się rozpoznaniem, czy określone zagrożenia istnieją. Pewne ryzyko pozostaje bowiem w naturalnym związku ze specyfiką służby w formacji mundurowej - na co trafnie zwraca uwagę organ w uzasadnieniu oskarżonego aktu
W tym tekście, nie ma kluczowego znaczenia, czy w danym przypadku Funkcjonariusz dysponował stosownymi kwalifikacjami do prowadzenia działań, przewidzianych w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach. W razie ujawnienia materiałów bądź urządzeń wybuchowych - opisano tam faktycznie znaczny zakres czynności, w których udział uznano za przesłankę uzyskania szczególnych uprawnień (in principio). Szeroko zdefiniowano też pojęcie służby sapera (in fine). W realiach rozpoznawanej sprawy - gdzie Funkcjonariusz nie brał w ciągu roku udziału w zdarzeniach, gdzie ujawniono materiały bądź urządzenia wybuchowe (choćby ich atrapy) w minimalnej, wymaganej ilości - szersze rozważenie tej kwestii byłoby bezcelowe.
Odnosząc się do zarzutów skargi, wobec zakreślonych normatywnie granic przywileju - należy wskazać, że są one bezzasadne z następujących powodów:
- w istocie, w dotyczących wydawania zaświadczeń przepisach (w K.p.a. ani w rozporządzeniu o trybie postępowania), nie zawarto generalnie regulacji szczególnych, które mogłyby stanowić instrument dla weryfikacji przez wnioskodawców - czy badającego potem legalność orzeczenia sądu administracyjnego - ustaleń organów w kwestii zamieszczenia w jego zasobach informacje o określonej treści; podstawą oceny może być tu wyłącznie oświadczenia osób upoważnionych, będących funkcjonariuszami publicznymi; sytuacja ta nie rodzi jednak po stronie osoby zainteresowanej uprawnienia do kwestionowania twierdzeń organu, co do zawartości dokumentacji – np. wobec przekonania, że inne wnioski mogą wynikać z analizy zasobów organu; w realiach rozpoznawanej sprawy Funkcjonariusz nie uprawdopodobnił nawet, aby ustalenia organu - co do zdarzeń z jego udziałem i ich ilości - były błędne; argumentację koncentrował na próbie wykazania, że ustalone przypadki mylnie pominięto, jako spełniające warunek określony w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach; w sprawie nie uchybiono więc powinności zapewnienia stronie stosownego udziału w postępowaniu,
- Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że organ pominął istotne dokumenty, czy zasoby archiwalne, gdzie znajdować by się mogły informacje o udziale Funkcjonariusza w innych zdarzeniach, opisanych w § 3 pkt 5 rozporządzenia o oświadczeniach, niż wymienione w uzasadnieniu skarżonego aktu; chybione są więc zarzuty, jakoby nie podjęto wszelkich służących wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy czynności; jej przedmiotem nie było w istocie ustalenie, czy Funkcjonariusz spełnia warunki, określone w § 3 pkt 5 rozporządzenia o świadczeniach, lecz czy w archiwach znajdują się dokumenty, które to potwierdzają; w tym kontekście organ przekonywująco wywiódł, że nie dysponuję dokumentacją, z której wynikałby udział Funkcjonariusze w innych zdarzeniach, gdzie zagrożone było jego życia lub zdrowia przy określonej ilości incydentów w okresie roku; bezzasadne są więc zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie powinności właściwego wyjaśnienia sprawy.
Należy na końcu podkreślić, że brak w ewidencjach, rejestrach - bądź w innych znajdujących się w posiadaniu organu danych - zapisów o udziale Funkcjonariusza w zdarzeniach o określonych cechach, zamyka wprawdzie drogę do otrzymania żądanego zaświadczenia od danego organu - w trybie przepisów K.p.a. Nie wyklucza to jednak uzyskania uprawnień emerytalnych z danego tytułu w ramach stosownego postępowania przed sądem powszechnym (tak samo: wyrok NSA o sygn. akt I OSK 2554/16 – dostępny w CBOSA).
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia. Nie uchybiono ani przepisom postępowania w zakresie powinności właściwego wyjaśnienia sprawy - w kontekście jej ram prawnych - jak i przepisom prawa materialnego, determinującym warunki, gdy stosowne zaświadczenie można wydać.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło