II SA/Wa 1860/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-19

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia wynikającego z ustawy o Policji powinien zostać oddalony, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach ze stosunków służbowych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia wynikającego z ustawy o Policji podlega oddaleniu, ponieważ przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. d) przewidują ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach ze stosunków służbowych. W związku z tym, strona skarżąca nie musi uiszczać kosztów sądowych od momentu wniesienia skargi, a odrębne orzeczenie w tym zakresie nie jest potrzebne. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna skarżącej uniemożliwia jej poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
G. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o wygaśnięciu orzeczenia przyznającego prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Skarżąca wykazała swoje dochody i wydatki, które uniemożliwiają jej poniesienie kosztów postępowania i ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i postanowiono ustanowić dla G. M. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. z dnia 14 grudnia 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wygaśnięciu orzeczenia przyznającego prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla G. M. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. G. M. wnioskiem z dnia 14 grudnia 2009 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Z treści wniosku uzupełnionego dokumentami źródłowymi, złożonymi w wykonaniu wezwania z dnia 5 stycznia 2010 r., wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a osiągany w tym gospodarstwie dochód wynosi 1401, 23 zł netto. Na dochód ten składa się świadczenie rentowe skarżącej (kopia decyzji o waloryzacji policyjnej renty z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] – w aktach sprawy). Z kolei, w rubryce 5 formularza wniosku – jego uzasadnieniu - skarżąca zamieściła informację, iż kwota jej podstawowych wydatków wynosi co najmniej 510 zł miesięcznie. Nadto, skarżąca wyjaśniła, że wydatki te podlegają zwiększeniu o kwoty przeznaczane na lekarstwa, rehabilitację i pomoc medyczną udzielaną poza zakresem ubezpieczenia zdrowotnego. Podaną wysokość kosztów utrzymania skarżąca potwierdziła składając do akt dokumenty źródłowe w postaci rachunków: za telefon, czynsz, gaz, energię elektryczną, abonament RTV, telewizje kablową i ubezpieczenie. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi G. M., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego – świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw ze stosunków służbowych funkcjonariuszy Policji. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W tym zaś zakresie sytuacja materialna skarżącej, przy uwzględnieniu wysokości osiąganego przez niego dochodu w zestawieniu z wysokością wykazanych kosztów jej utrzymania, uniemożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło