II SA/Wa 1860/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Maryla Wiśniewska, , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Polskiej Grupy [...] S. A. z siedzibą w [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Polskiej Grupy [...] S. A. z siedzibą w [...] na rzecz strony skarżącej K. B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. B. (dalej: Skarżący) przedmiotem swojej skargi uczynił decyzję nr [....] Polskiej Grupy [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: Spółka) z [...] sierpnia 2023 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskiem z [...] maja 2020 r. Skarżący zwrócił się do Spółki o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) Jakie koszty poniósł Organ w związku z nieudaną transakcją zakupu [...] linii [...] (dalej: [...])? 2) Jakie były koszty analiz finansowych, biznesowych, prawnych, środowiskowych i innych w związku z ww. transakcją? 3) Ilu doradców i za jaką kwotę (brutto) zostało wynajętych do przygotowania ww. transakcji? W odpowiedzi na wniosek Spółka poinformowała Skarżącego, że poniosła standardowe koszty doradztwa przy tego typu transakcji M&A z uwzględnienie faktu, że transakcja nie została zmaterializowana. Zapisy umów zwartych z doradcami, spółkami zależnymi wchodzącymi w skład Spółki oraz [...] nie pozwalają na ujawnienie wysokości wynagrodzenia doradców oraz zakresu prac objętych umowami ze względu na tajemnicę handlową i przedsiębiorstwa. Klauzule poufności zawarte w umowach stanowią podstawę do odmowy udzielenia odpowiedzi w trybie art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) skargę z [...] czerwca 2020 r. na bezczynność Spółki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd w wyroku z 25 czerwca 2021 r. (sygn. akt II SAB/Wa 801/20) stwierdził, że Spółka dopuściła się bezczynności niemającej miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok Sądu stał się prawomocny wskutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 3 marca 2023 r. (sygn. akt III OSK 7285/21) oddalającego skargę kasacyjną Spółki. Skarżący zwrócił się następnie do Spółki pismem z [...] maja 2023 r. o wykonanie ww. orzeczenia Sądu. W odpowiedzi na wniosek Spółka pismem z [...] maja 2023 r. poinformowała Skarżącego, że nie wykonywała każdoczasowo dokładnie takich zestawień, jakich dotyczy wniosek, a ich przygotowanie będzie wymagało szeregu czynności na posiadanych obecnie danych, uwzględniając zarówno liczbę zawartych umów, jak i wybiórczość żądanych informacji, co w konsekwencji wymaga szczególnego doboru i zestawienia, które to czynności w efekcie spowodują powstanie informacji publicznej przetworzonej w odpowiedzi na złożony wniosek. Spółka jednocześnie wezwała Skarżącego do podania w terminie 14 dni od otrzymania wezwania okoliczności wskazujących na istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie informacji przetworzonej we wnioskowanym zakresie pod rygorem wydania "stosownej" decyzji administracyjnej. Na ww. wezwanie Skarżący nie udzielił odpowiedzi. Spółka wydała [...] sierpnia 2023 r. decyzję nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu przyznała, że wskutek ww. orzeczeń sądów administracyjnych zrewidowała swoje stanowisko i uznała żądane przez Skarżącego dane za informację publiczną. Spółka jednakże uznała odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku za informację przetworzoną, ponieważ nie sporządzała na żadne własne potrzeby zestawień żądanych przez Skarżącego. Taka informacja nie została też wytworzona na ewentualny wniosek o udostępnienie informacji publicznej pochodzący od innego podmiotu. W celu przedstawienia pożądanych danych, Spółka musiałaby odszukać i przeanalizować wszystkie dokumenty z planowanej transakcji, tj. sprzed więcej niż trzech lat, następnie ustalić i zestawić jedynie poniesione koszty w nowym, utworzonym do tego celu dokumencie, zsumować ich ilość, a także wyodrębnić koszty związane z poszczególnymi analizami finansowymi, biznesowymi, prawnymi, środowiskowymi i innymi oraz koszty związane z doradztwem. Proces ten - dla swojej kompletności - wymagałby także ustalenia w archiwalnych zasobach księgowych Spółki w jakiej wysokości oraz ilości zostały wystawione i zapłacone faktury z tego tytułu. Należałoby również przeanalizować wszystkie umowy doradcze tak, aby wskazać ilość tych doradców. Przygotowanie wnioskowanych informacji wymagałoby zatem znacznego zaangażowania czasowego i osobowego po stronie Spółki, co musiałoby być uzasadnione istnieniem szczególnie istotnego interesu publicznego. Już samo przygotowanie dokumentów do analizy mogłoby okazać się czasochłonne, a ich skrupulatne badanie bardzo pracochłonne, w szczególności ze względu na konieczność wyodrębniania z nich poszczególnych informacji pożądanych przez wnioskodawcę, a także wielość umów i ewentualnych ich składowych (załączników etc.). Zestawienie danych wymagałoby również wykonania obliczeń matematycznych w celu przekazania dokładnej wysokości poszczególnych kosztów i ilości doradców. Wszystkie takie działania Spółki miałyby charakter przetwarzania informacji publicznej w rozumieniu przyjętym powyżej, nawet jeżeli część z przetwarzanych informacji miała wyjściowo charakter informacji prostej. Spółka wskazała ponadto, że Skarżący nie wykazał, aby za udostępnieniem żądanej informacji przemawiał szczególnie ważny interes publiczny, a i istnienie takiego interesu nie zostało ustalone przez Spółkę ex officio. W ocenie Spółki żądane informacje dla szerokiego kręgu odbiorców nie mają de facto znaczenia. Na marginesie Spółka wskazała, że informacje zawarte w poszczególnych umowach tego typu są zgodnie z procedurami przyjętymi przez Spółkę objęte tajemnicą przedsiębiorcy, niemniej jednak podstawę wydania niniejszej decyzji stanowi przetworzony charakter wnioskowanej informacji i brak szczególnie istotnego interesu publicznego w jej udzieleniu. Skarżący wniósł do Sądu pismem z [...] sierpnia 2023 r. skargę na ww. decyzję Spółki, zwracając się o jej uchylenie oraz zarzucając jej naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust.1 u.d.i.p. W uzasadnieniu podniósł, że żądane informacje mają charakter prosty, a uznanie ich za informację przetworzoną nie zostało przez Spółkę dostatecznie uzasadnione, co podważa sens prawa do informacji jako takiego. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych - także inne osoby. W myśl zatem oceny prawnej przedstawionej w ww. prawomocnych wyrokach wydanych w tej samej sprawie (acz ze skargi na bezczynność), informacja objęta wnioskiem Skarżącego jawiła się jako informacja publiczna, a Spółka co do zasady była podmiotem obowiązanym do jej udostępnienia. Istota sprawy na obecnym etapie postępowania, sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Ocenę ową należało oczywiście zacząć od kluczowej dla sprawy materii tj. kwestii tego, czy żądana informacja ma charakter przetworzony. Skoro zaś, pytany organ przyjął, że o przetworzonym charakterze żądanej informacji przesądza przede wszystkim znaczna pracochłonność przy wykonywaniu pracy związanej z jej udostępnieniem, to od zbadania tej przesłanki należało rozpocząć ocenę skarżonego aktu. Co się tyczy materii pracochłonności przy udzielaniu informacji to decyzja w której organ powołuje się na taką okoliczność powinna szczegółowo wskazywać na pełne ustalenia stanu faktycznego, z których powinno wynikać, jakie dokładnie czynności i obejmujące jaki zakres działań, oraz w odniesieniu do ilu dokumentów, konieczne są do podjęcia, aby udostępnić żądaną informację publiczną. Jeśli w ocenie organu dla wyszukania danych niezbędnych do udzielenia odpowiedzi konieczne będzie np. przejrzenie określonej liczby dokumentów czy akt spraw, należy wskazać, ile takich dokumentów czy akt spraw wymaga przejrzenia. Twierdzenie, że żądana we wniosku informacja publiczna stanowi informację przetworzoną wymaga dokonania przez organ pełnej oceny, która to ocena nie może być dowolna. Ewentualne ustalenie organu, że wykonanie zadania w postaci udostępnienia żądanych danych zakłóci jego funkcjonowanie, wymagać będzie wyczerpującego uzasadnienia z wykazaniem m.in. również tego, jaka liczba pracowników zostałaby przez organ skierowana do wykonania tego zadania i przez jaki czas. W ocenie tut. Sądu realia faktyczne niniejszej sprawy świadczą o tym , że organ nie podołał obowiązkowi wykazania powyższych okoliczności. Przede wszystkim adresat wniosku inicjującego przedmiotowe postępowanie nie udowodnił (ani nawet nie uprawdopodobnił) by udzielenie żądanej informacji musiało się wiązać z pracami na tyle czasochłonnymi, by destabilizowały pracę organu. Nie podał bowiem (nawet w przybliżeniu) tego, jaka jest objętość dokumentów dotyczących spornej transakcji, z ilu analiz finansowych, biznesowych, prawnych i środowiskowych korzystano przy przygotowywaniu owej transakcji, a nawet tego, jaka w przybliżeniu była liczba osób doradzających przy omawianym przedsięwzięciu. Organ nie podał też tego, w jakiej dokumentacji biurowej znajdują się dane niezbędne dla udzielenia żądanej informacji (czy jest to dokumentacja papierowa czy też sporne dane są zdigitalizowane i zgrupowane w systemie komputerowym o określonych cechach). Jest to zaś o tyle istotne w realiach niniejszej sprawy, że niektóre systemy informatyczne, umożliwiają łatwe wyodrębnienie konkretnych danych przy zastosowaniu odpowiednich filtrów (np. dotyczących nadawcy, odbiorcy czy przedmiotu). Bez przybliżenia przywołanych okoliczności niemożliwym było dokonanie rzetelnej oceny omawianej materii czasochłonności. To zaś autor decyzji musi wykazać, lub choćby uprawdopodobnić postawioną przez siebie tezę. Tylko wtedy Sąd administracyjny będzie posiadał konkretny materiał nadający się do oceny. Tego jednakże zabrakło w skarżonej decyzji. Jej uzasadnienie w omawianej części ma charakter wielce ogólnikowy i nie zawierający szczegółowego nawiązania do materii niniejszej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, uzasadnienie skarżonej decyzji jawiło się jako niespełniające choćby minimalnych wymogów opisanych w art.107 K.p.a. Zawierało bowiem w dużej mierze poglądy orzecznictwa i judykatury (z którymi co do zasady tut. Sąd się zgadza), ale których organ nie osadził szczegółowo w realiach faktycznych niniejszej sprawy. Z uwagi na powyżej stwierdzone braki, które uniemożliwiały Sądowi weryfikację twierdzenia o przetworzonym charakterze żądanej informacji, przedwczesnym było odnoszenie się do problematyki istnienia szczególnie istotnego interesu przemawiającego za udostępnieniem informacji przetworzonej. Do czasu bowiem skutecznego udowodnienia przez organ tezy, o posiadaniu przez żądane dane tego typu charakteru, nie zachodzi faktyczna konieczność wykazywania przez wnioskodawcę, że po jego stronie istnieje szczególnie istotny interes przemawiający za udostępnieniem informacji przetworzonej. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do szczegółowego i wnikliwego zbadania wniosku strony z uwzględnieniem uwag poczynionych w niniejszym uzasadnieniu.