II SA/Wa 1861/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-25
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu, bez względu na jego charakter i stopień szkodliwości, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, czy też organ administracji ma obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia indywidualnej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W związku z tym, organ Policji jest zobowiązany do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, a przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu wykazania tej obawy nie jest konieczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia A. P. pozwolenia na broń palną myśliwską. Decyzja została wydana po tym, jak A. P. został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu (oszustwo). Organ administracji uznał, że skazanie to stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia. Strona skarżąca kwestionowała tę interpretację, argumentując, że organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia indywidualnego zagrożenia, a nie opierać się wyłącznie na samym fakcie skazania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Adam Lipiński WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Asystent sędziego Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę -
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a Kpa oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] cofającą A. P. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny sprawy.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] cofnął A. P. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich w związku z ustaleniem, że wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...], został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 kk (przeciwko mieniu), na karę jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby oraz grzywnę w kwocie 2 tys. zł i zobowiązano go (wraz ze współoskarżonym) do naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego podmiotu ok. 6,8 tys. zł. (wskazany wyrok został utrzymany w mocy w dniu [...] stycznia 2010 r. przez Sąd Okręgowy w [...]).
Organ I instancji jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Uznał zatem, że w przypadku strony zachodzi uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Od decyzji organu I instancji pełnomocnik strony wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając rozstrzygnięciu obrazę prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, iż skazanie posiadacza broni za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, bez względu na jego charakter i stopień szkodliwości, stanowi obligatoryjną, a nie fakultatywną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Zdaniem pełnomocnika, organ błędnie ocenił stan faktyczny sprawy uznając, że w przypadku A. P. istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jak również naruszył przepisy prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez nierozpatrzenie i niezebranie wszystkich dostępnych dowodów, w tym odmowę przeprowadzenia dowodów z dokumentu oraz przesłuchania świadków na okoliczność, że A. P. nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. W efekcie, organ sprawę rozstrzygnął na podstawie niepełnego materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na jej wynik.
Komendant Główny Policji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, decyzją z dnia z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ wskazał, że w ten sposób sam ustawodawca bezpośrednio określił, że przedmiotowa obawa, wyłączająca możliwość posiadania pozwolenia na broń, w szczególności istnieje wobec osób skazanych za przestępstwo, m.in. przeciwko mieniu. Podał też, że ustawodawca nie przewidział przy tym żadnych wyjątków od tej reguły, w związku z czym, w tego rodzaju sytuacjach do cofnięcia (lub odmowy wydania) pozwolenia wystarczające jest jedynie ustalenie karalności za takie przestępstwo (bądź też postawienie zarzutu lub sporządzenie aktu oskarżenia przez uprawniony organ w postępowaniu karnym). Ponadto, organ powołał się na uchwalę 7 sędziów NSA z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 i wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonał interpretacji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazując, iż skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo określone w tym przepisie rodzi uzasadnioną obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a zatem jest to okoliczność wystarczająca do zastosowania sankcji administracyjnej, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, co oznacza, zdaniem organu, że nie musi on podejmować dodatkowych czynności wyjaśniających dla udowodnienia tej obawy. Organ uznał, że przesłanki tego przepisu prawa niewątpliwie zostały spełnione w stosunku do A. P. Został on bowiem skazany prawomocnym od dnia [...] stycznia 2010 r. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 kk - przeciwko mieniu, tj. za to, że w okresie od [...] kwietnia 2008 r. do [...] maja 2008 r. działając wspólnie i w porozumieniu z drugą osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji S.A. [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie ok. 6,8 tys. zł.
Organ podał też, że prawomocne wyroki stanowią potwierdzenie faktów udowodnionych w toku postępowania karnego w sposób prawem przewidziany i mają walor powagi rzeczy osądzonej, a tym samym wiążą organy Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Uznał zatem, że zastosowanie wobec strony określonej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy konsekwencji administracyjnej jest więc w pełni zasadne. Komendant Główny Policji wskazał też, że ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter tej normy związał organy Policji w sposobie rozstrzygnięcia sprawy, uznając, w takim przypadku, wyższość interesu społecznego, którego racją jest, aby broni posiadać nie mogły osoby, które wskutek swojego postępowania wzbudzają uzasadnioną obawę możliwości jej użycia w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Na sposób rozstrzygnięcia sprawy nie ma przy tym wpływu okoliczność, że popełnione przestępstwo nie wiąże się z użyciem broni, bowiem wymóg taki nie został przez ustawodawcę ustanowiony. Także pozytywne opinie w miejscu zamieszkania i w środowisku myśliwych nie dają podstaw do zachowania prawa do broni, bowiem nie eliminują lekceważącego stosunku do powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
Organ odwoławczy mając na względzie obszerną interpretację pełnomocnika strony regulacji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w kontekście wykładni językowo - celowościowej, kierując się zasadą przekonywania, wskazał, że podstawowego znaczenia nabiera prawidłowa wykładnia przepisu, do którego art. 18 ust. 1 pkt 2 odsyła, czyli art. 15 ust. 1 pkt 6. Pkt 6 tego przepisu, w ramach wskazanego odesłania z art. 18 ustawy, nakłada na organ obowiązek cofnięcia danej osobie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy w stosunku do niej istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności, gdy osoba taka została między innymi skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo, m.in. przeciwko mieniu.
Organ odniósł się również do postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., którym organ I instancji odmówił stronie uwzględnienia wniosku dowodowego jego pełnomocnika o przeprowadzenie dowodu z opinii z dnia 19 maja 2010 r., wydanej przez Zarząd Koła Łowieckiego [...] oraz przesłuchanie w charakterze świadków strony i wskazanych dwóch osób ze struktur kierowniczych wskazanego wyżej koła łowieckiego na okoliczność, że posiadanie przez stronę broni nie stanowi zagrożenia i wskazał, że jest ono zasadne. Jakkolwiek bowiem, zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, organ administracji publicznej zobligowany jest do dochodzenia prawdy materialnej, to jednak zgodnie z doktryną, to on jest "gospodarzem postępowania" i to on określa kierunek jego prowadzenia, a także określa, jakie dowody w danym postępowaniu są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. Konkludując, organ podniósł, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym organ I instancji zasadnie uznał, iż w sprawie nie ma aspektów wymagających przeprowadzenia dodatkowych dowodów.
Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2010 r. stała się przedmiotem skargi A. P., reprezentowanego przez adwokata M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji upoważnia organ do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń bez konieczności przeprowadzania postępowania dowodowego, celem ustalenia związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem jednego z przestępstw, wymienionych w tym przepisie, a stwarzaniem zagrożenia dla porządku prawnego i bezpieczeństwa obywateli. Zarzucił również rażącą obrazę art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa, poprzez wydanie decyzji w sposób dowolny bez należycie przeprowadzonego postępowania dowodowego i niewskazania w uzasadnieniu decyzji okoliczności uzasadniających obawę użycia broni przez skarżącego w sposób sprzeczny z przeznaczeniem. Pełnomocnik skarżącego wniósł, w związku z tym, o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik A. P. wskazał, że wbrew stanowisku organu, popełnienie przez skarżącego jednego z przestępstw należących do trzech kategorii wymienionych wprost w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie powoduje stanu związania administracyjnego w zakresie rozstrzygnięcia i nie daje podstaw do przyjmowania istnienia po stronie organu obligu w zakresie cofnięcia pozwolenia, a jedynie daje kompetencję do dokonania oceny, czy indywidualnie wyodrębniony przypadek uzasadnia zastosowanie normy z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy. Powołując się na wykładnię językowo-celowościową z uwzględnieniem racjonalności ustawodawcy wskazał, że należy sądzić, że intencją ustawodawcy było li tylko przykładowe wskazanie tych przestępstw celem wzmożenia czujności organu. Ponadto pełnomocnik zarzucił również, że taka wykładnia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jaką dokonał organ, doprowadziła do znacznego ograniczenia postępowania dowodowego, bowiem organ ograniczył się tylko do wskazania przesłanki popełnienia czynu zabronionego, uzasadniającej możliwość cofnięcia zezwolenia na broń palną do celów myśliwskich, pominąwszy całkowicie inne okoliczności i zgromadzone w sprawie dowody przemawiające na korzyść skarżącego, w tym opinii środowisk łowieckich, do których należał i jego dotychczasowej niekaralności.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2010 r., jak również utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu, poczynione przez organy tak pierwszej, jak i drugiej instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów ustawy, nie budzi zastrzeżeń.
Materialnoprawną przesłanką zaskarżonej decyzji był przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Oznacza to, iż właściwy organ Policji zobowiązany jest do odmowy wydania pozwolenia na broń w sytuacji zaistnienia "uzasadnionej obawy", o której mowa w powołanym przepisie.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 18 listopada 2009 r. uchwałę (sygn. akt II OPS 4/09, Lex nr 527545), w której stwierdził, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)".
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz przedstawioną w niej argumentację. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż A. P. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 kk (przeciwko mieniu), na karę jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby oraz grzywnę w kwocie 2 tys. zł i zobowiązano go (wraz ze współoskarżonym) do naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego podmiotu ok. 6,8 tys. zł.
Z tych względów, w świetle powołanej wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, A. P. jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a zatem spełniona została przesłanka określona w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do obligatoryjnego cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską.
W tej sytuacji zarzuty skargi, dotyczące braku nieprawidłowej interpretacji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dokonanej przez organ, czy też naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienia pozytywnych opinii o skarżącym, nie mają żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, skoro "uzasadniona obawa" wynika wprost z rodzaju przestępstw, których dopuścił się skarżący, a tym samym nie jest konieczne wykazywanie jej wystąpienia w drodze postępowania dowodowego.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło