II SA/Wa 1862/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2019 r. W dniu [...] maja 2018 r. do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wpłynął meldunek nr [...] Komendanta Placówki SG w W. , dotyczący nieobecności w służbie [...]. SG K.K. oraz meldunek nr [...] Komendanta Placówki SG w L., dotyczący nierozliczenia się przez [...]. SG K.K. z dokumentacji i sprzętu oraz nieopuszczenia Placówki SG w L.. Postanowieniem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2018 r. zostało wszczęte wobec [...]. SG K.K. postępowanie dyscyplinarne nr [...] w którym zarzucono mu dopuszczenie się naruszenia dyscypliny służbowej, polegające na tym, że w dniach [...] i [...]maja 2018 r. ww. funkcjonariusz nie stawił się do miejsca pełnienia służby w Placówce SG w W., tj. o czyn określony w art. 135 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 147, z późn. zm.). S.. Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że [...]. SG K.K. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, określonego w art. 135 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 147 z późn. zm.). W związku z powyższym orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2018 r. [...]. SG K.K. został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i została mu wymierzona kara upomnienia. Obwiniony zaskarżył przedmiotowe orzeczenie, a Komendant Główny Straży Granicznej wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...], którym uchylił orzeczenie wydane w I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, celem uzupełnienia materiału dowodowego oraz zmiany treści zarzutu postawionego obwinionemu. Organ odwoławczy wskazał, że naruszeniem dyscypliny może być tylko nieusprawiedliwione niestawiennictwo do służby. Po dokonaniu analizy rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji oraz stosownie do jego zaleceń, w dniu [...] marca 2019 r. zostało wydane postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o zmianie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., w którym wskazano, że naruszenie dyscypliny służbowej przez [...]. SG K.K. polegało na tym, że w dniach [...] i [...]maja 2018 r. ww. funkcjonariusz nie stawił się do miejsca pełnienia służby w Placówce SG w W. bez usprawiedliwienia, tj. popełnił czyn określony w art. 135 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 147 z późn. zm.). Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej postanowieniem z [...]maja 2019 r. umorzył powyższe postępowanie dyscyplinarne, powołując się na normę art.137 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego zażalenia Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu przywołał okoliczności, które w jego mniemaniu świadczą o naruszeniu przez funkcjonariusza dyscypliny służbowej. Wyjaśnił też, iż z uwagi na upływ czasu nie może wymierzyć mu kary dyscyplinarnej. Skargę od powyższego postanowienia wywiódł do tut. Sądu K.K.wnosząc o jego uchylenie i uniewinnienie go od zarzucanego deliktu dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz.2167 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno ono zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy dopuszczalnym było wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, zakończonego skarżonym rozstrzygnięciem. Rozpatrując zaś w/w kwestię, należy brać pod uwagę fakt, ze przepisy dotyczące postępowania dyscyplinarnego, winny być stosowane i interpretowane w sposób ścisły i kazuistyczny. Wynika to bowiem wprost z charakteru owego postępowania, dla którego poprawności, konieczne jest bardzo dokładne i szczegółowe przestrzeganie procedur prawnych je regulujących. By móc udzielić odpowiedzi na w/postawione pytanie, w pierwszej kolejności należało przywołać przepis art. 137 ust.1 ustawy o Straży Granicznej stanowiący, że nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, po upływie 90 dni od otrzymania przez przełożonego, wiadomości o popełnieniu przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej. Powyższa regulacja wprowadziła zawity termin, w którym dopuszczalna jest wskazana reakcja przełożonego. Oznacza to, że dokonanie czynności w postaci wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie jest możliwe po upływie w/w terminu. W tym miejscu należało także wyjaśnić, iż w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, należy zawsze oznaczyć szczegółowo czyn, którego popełnienie zarzuca się stronie. Wszczęcie owego postępowania dotyczy bowiem zawsze tylko i wyłącznie czynu sprecyzowanego w postanowieniu o wszczęciu postępowania. To zaś prowadzi do konkluzji, iż wszelkiego rodzaju zmiany postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, polegające na zmianie opisu zarzucanego czynu, stanowią de facto nowe postanowienie o postawieniu innych zarzutów. Skoro bowiem w wyniku postępowania dyscyplinarnego, możliwym jest stwierdzenie popełnienia tylko zarzucanego funkcjonariuszowi naruszenia dyscypliny służbowej czy przewinienia, to oczywistym jest, że orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne – zwłaszcza w opisie czynu – musi w sposób dokładny korelować z treścią postanowienia o wszczęciu owego postępowania. Konsekwentnie więc, jeśli organ zamierza dokonywać jakichkolwiek zmian postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego w zakresie opisu zarzucanego czynu, musi mieć świadomość, że wydaje nowe postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego dotyczącego na nowo opisanego czynu. Przenosząc powyższe uwagi na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, iż skarżone postanowienie, jak też postanowienie utrzymane nim w mocy, nie powinny zostać wydane w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym zarzutu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa strony w dniach [...] maja 2018 r. do służby w Placówce S.G. W.. Postępowanie dyscyplinarne dotyczące w/w czynu, nie mogło bowiem zostać wszczęte wskutek upływu terminu opisanego w przepisie art.137 ust. 1 ustawy pragmatycznej. Postanowienie o postawieniu powyższego zarzutu zostało wydane dopiero w dniu [...] marca 2019 r. Przełożony o którym mowa w art.136b ust.1 omawianej regulacji prawnej, (tj. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej) otrzymał zaś od Komendanta Placówki S.G. w W. informację o w/w naruszeniu dyscypliny służbowej przez funkcjonariusza już w dniu [...] maja 2018r. (okoliczność przyznana przez organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia utrzymanego w mocy skarżonym rozstrzygnięciem). Okolicznością niesporną jest zaś to, że pomiędzy [...] maja 2018 r. a [...]marca 2019 r. upłynęło więcej niż 90 dni. Dla oceny powyższego, bez znaczenia pozostaje to, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej swoje postanowienie z [...] marca 2019 r. określił jako postanowienie o zmianie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Skoro bowiem w w/w postanowieniu, opisano zarzucany stronie czyn w odmienny sposób, niż uczyniono to w pierwotnym postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, to de facto postanowieniem z [...] marca 2019 r. wszczęto przeciwko stronie postępowanie dyscyplinarne dotyczące właśnie owego (na nowo opisanego) czynu. Z uwagi natomiast, na to, że powyższe uczyniono po upływie terminu z art. 137 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, działanie to uznać należało za niedopuszczalne. Stąd również skarżone rozstrzygnięcie jawiło się jako niedopuszczalne, bowiem zostało wydane w postępowaniu, które nie mogło zostać wszczęte. W związku z powyższym, uznając że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.). Na obecnym etapie postępowania organ winien więc podjąć stosowne kroki procesowe, w celu urzeczywistnienia konkluzji wynikających w wykładni prawa zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu.