II SA/Wa 1863/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-25
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wniosek taki zasługuje na uwzględnienie, gdy mimo posiadania pewnych aktywów, dochody strony pozwalają jedynie na bardzo skromne życie i nie umożliwiają poczynienia oszczędności na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący E. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący jest rolnikiem, który z powodu stanu zdrowia jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym i utrzymuje się z renty rolniczej oraz dochodów ze sprzedaży zboża. Posiada dom i 18 ha ziemi rolnej, ale jego sytuacja finansowa jest trudna, a bieżące dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Skarżący jest również zadłużony.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla skarżącego E. S. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącego E. S. radcę prawnego.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym w dniu [...] stycznia 2013 r. /data stempla pocztowego/ na urzędowym formularzu PPF) skarżący E. S. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Z oświadczeń zawartych w formularzu wniosku oraz dokumentów nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] stycznia 2013 r. wynika, że skarżący jest rolnikiem samodzielnie prowadzącym gospodarstwo rolne. Orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w [...] z dnia [...] marca 2012 r. skarżący został uznany za okresowo (do marca 2013 r.) całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. Jednocześnie za niecelowe uznano przekwalifikowanie zawodowe skarżącego (wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy [...]). Skarżący utrzymuje się z renty rolniczej w wysokości 360,61 zł netto (decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2012 r. o przeliczeniu renty rolniczej [...]) oraz dochodów ze sprzedaży zboża (w sierpniu dochód ten wyniósł 1.600 zł). Stan zdrowia zmusił skarżącego do ograniczenia produkcji rolnej i wynajęcia pracowników do prac w gospodarstwie.
Jako składniki majątku skarżący wskazał dom o powierzchni 60 m kw (z 1908 r., wymagający natychmiastowego remontu) oraz nieruchomość rolną o powierzchni 18 ha. Oświadczył, że ostatnią dopłatę do gruntów z funduszy Unii Europejskiej otrzymał w kwietniu 2011 r. w wysokości 21.000 zł.
Skarżący podał, że z bieżących rachunków uiszcza tylko opłatę za energię elektryczną (dowody wpłat kwot 83,33 zł i 136,26 zł [...]), a także doładowuje kartę telefoniczną; innych rachunków nie płaci z powodu braku środków. Skarżący przedstawił wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...] listopada 2012 r. do dnia [...] lutego 2013 r., na którym saldo końcowe wynosiło 0 zł (wyciąg z rachunku bankowego [...]).
Skarżący również podniósł, że jest zadłużony na łączną kwotę ok. 14.000 zł, na dowód czego przedłożył wezwania sądowe do zapłaty kierowane do niego jako do dłużnika z dnia [...] grudnia 2012 r., z dnia [...] października 2012 r. i z dnia [...] września 2012 r. oraz zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o zajęciu jego rachunku bankowego [...].
Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, na wstępie podnieść należy, że stosownie do treści przepisu art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy (zwrot podania w sprawie dotyczącej stosunku pracy skarżącego), wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych pozostaje bezprzedmiotowy. Zatem rozpoznaniu będzie podlegać wyłącznie żądanie dotyczące ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Oceniając przedmiotowy wniosek, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że pomimo dużego areału gruntów rolnych skarżący (z przyczyn zdrowotnych) nie jest w stanie prowadzić dochodowej produkcji rolnej i popadł w problemy finansowe. Aktualnie skarżący nie może poczynić jakichkolwiek oszczędności celem pokrycia wynagrodzenia wybranego pełnomocnika, gdyż osiągane dochody pozwalają mu jedynie na bardzo skromne życie.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło