II SA/Wa 1864/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Janusz Walawski Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi B. P. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Wnioskiem z dnia 29 września 2010 r. B. P. zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości o udostępnienie informacji publicznej w postaci wydruku informacji zamieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Sprawiedliwości. Pismem z dnia [...] października 2010 r. nr [...], podpisanym przez Zastępcę Dyrektora Biura Ministra w Ministerstwie Sprawiedliwości, udzielona została odpowiedź na powyższy wniosek. W piśmie tym wyjaśniono, powołując się na art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), iż na wniosek udostępniane są tylko informacje, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej. Ponadto wskazano, że w przypadku informacji zamieszczonych w Biuletynie organ nie ma obowiązku wykonywania wydruków i doręczania ich wnioskodawcy. B. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane wyżej pismo z dnia [...] października 2010 r. nr [...]. W skardze podniósł, iż przedmiotowe pismo stanowi decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniósł, że jako osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, osadzona w zakładzie karnym, nie ma dostępu do publikatora teleinformatycznego za pomocą, którego mógłby realizować swoje prawo dostępu do informacji publicznej opublikowanej w Biuletynie Informacji Publicznej. Powołał się też na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich wyrażone w piśmie z dnia 7 września 2010 r., z którego wynika, że Służba Więzienna nie ma obowiązku zapewnienia osadzonym dostępu do internetu, a osadzeni mają możliwość zwrócenia się do organów władzy publicznej o udostępnienie informacji publicznej w formie papierowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że skarga dotyczy aktu spoza katalogu określonego w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podniósł, że zaskarżone pismo nie jest decyzją administracyjną, ani nie posiada istotnych cech takiej decyzji. Pismo to ma charakter czynności materialno-technicznej. Wskazał także, że powołana wyżej ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje jedynie dwie sytuacje, w których dochodzi do wydania decyzji administracyjnej: odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Organ podał także, że nawet gdyby przyjąć, że zaskarżone pismo jest decyzją administracyjną, to skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał przysługującego mu środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie procesowym z dnia 6 grudnia 2010 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, skarżący ponownie podniósł, iż pismo z dnia [...] października 2010 r. stanowi decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Stanowisko to podtrzymał również w piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2010 r. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2011 r. wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 193 Konstytucji RP i zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, czy art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim ogranicza dostęp do informacji publicznej osób pozbawionych dostępu do Internetu, w tym w szczególności osób pozbawionych wolności, jest zgodny z art. 61 Konstytucji. W piśmie tym pełnomocnik skarżącego wskazał także, że należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż zaskarżone pismo jest czynnością materialno-techniczną. Pełnomocnik skarżącego nie podzielił jednak poglądu organu, iż czynność taka, nie będąc decyzją, jest czynnością spoza katalogu określonego w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazał, że powyższa ustawa obejmuje swym zakresem nie tylko decyzje administracyjne, ale również akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pismo z dnia [...] października 2010 r. podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ stwierdza ono odmowę prawa skarżącego do dostępu do informacji publicznej. Podniósł także, że warunkiem dopuszczalności skargi nie jest również obowiązek wyczerpania przez skarżącego toku instancyjnego, albowiem ustawa o odstępie do informacji publicznej w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks ten stosuje się tylko do decyzji, nie ma natomiast zastosowania do czynności materialno-technicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w tych przypadkach. W ocenie Sądu pismo z dnia z dnia [...] października 2010 r. nr [...], będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, nie należy do aktów i czynności wymienionych w 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Słusznie organ zauważa w odpowiedzi na skargę, że art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) przewiduje wydanie decyzji administracyjnej wyłącznie w dwóch przypadkach: w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Zaskarżone w niniejszej sprawie pismo ma tymczasem wyłącznie charakter informacyjny. Treści zawartych w tym piśmie nie można poczytywać jako odmowy udostępnienia informacji publicznej. Zawiera ono wyłącznie wyjaśnienia dotyczące obowiązujących przepisów prawa z zakresu dostępu do informacji publicznej. Pismo to nie zawiera zatem podstawowego elementu decyzji administracyjnej jakim jest rozstrzygnięcie. Nie posiada ono więc cech indywidualnego rozstrzygnięcia w sprawie z zakresu administracji publicznej. Nie zawiera też podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji w imieniu Ministra Sprawiedliwości. Zaskarżonego pisma nie można również uznać za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Decyduje o tym przede wszystkim informacyjny charakter tego pisma, który nie pozwala rozpatrywać go w kategorii aktu lub czynności. Dany akt lub czynność aby mogły być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego powinny ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązku określonego przepisami prawa administracyjnego (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 61). Tymczasem zaskarżone pismo nie rozstrzyga w żaden sposób o uprawnieniach lub obowiązkach skarżącego wynikających z przepisów prawa. Z tego też względu skargę należało uznać za niedopuszczalną. Wyjaśnić również należy, że Sąd odrzucając skargę jako niedopuszczalną nie mógł uwzględnić wniosku pełnomocnika skarżącego o skierowanie pytania prawnego do Trybunał Konstytucyjnego dotyczącego zgodności art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z art. 61 Konstytucji w zakresie, w jakim ogranicza dostęp do informacji publicznej osób pozbawionych dostępu do Internetu, w tym w szczególności osób pozbawionych wolności. Ocena zgodności z Konstytucją powołanego wyżej przepisu pozostaje bowiem bez wpływu na treść orzeczenia Sądu w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji. Na podstawie art. 250 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 240 zł, powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu.