II SA/Wa 1865/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-14
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, co czyni postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów zbędnym i uzasadnia jego umorzenie. Jednocześnie, zgodnie z przepisami PPSA, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanym przypadku, ze względu na niskie dochody i znaczną niepełnosprawność skarżącego, sąd uznał, że przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostały spełnione.Stan faktyczny
Skarżący J. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący wskazał na brak dochodów, niskie świadczenie pielęgnacyjne, emeryturę żony oraz posiadanie jedynie domu i zabudowań gospodarczych, ponosząc jednocześnie koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać J. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. oddalił skargę J. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Skarżący, po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
We wniosku podał, że nie posiada żadnego dochodu, otrzymuje jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 150 zł, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, która otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 860 zł netto. Nadto oświadczył, że oprócz domu o powierzchni 46 m2 oraz stajni i stodoły nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Wskazał, że opłaty związane z utrzymaniem domu wynoszą 150 zł za energię elektryczną miesięcznie, 25 zł za wodę miesięcznie oraz 2.800 zł za węgiel rocznie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący nie ma żadnych dochodów, jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, osiągnął wiek emerytalny, posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, pozostaje na utrzymaniu żony, która otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 860 zł miesięcznie. Oznacza to, że średnio na osobę w rodzinie przypada po około 500 zł. W konsekwencji należy uznać, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło