II SA/Wa 1865/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-22
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Karolina Kisielewicz, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zakwalifikowania osoby na listę oczekujących na najem lokalu socjalnego, oparta jedynie na fakcie wcześniejszej eksmisji bez przyznania prawa do lokalu socjalnego i obecnym pobycie w zakładzie karnym, jest zgodna z przepisami ustawy o ochronie praw lokatorów oraz uchwały rady miasta w sprawie zasad wynajmowania lokali socjalnych?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała odmawiająca zakwalifikowania na listę osób oczekujących na najem lokalu socjalnego nie posiadała wystarczającego uzasadnienia prawnego. Organ nie ocenił przedstawionych okoliczności faktycznych (eksmisja bez prawa do lokalu socjalnego, pobyt w zakładzie karnym) z punktu widzenia kryteriów określonych w przepisach prawa, takich jak bezdomność, trudne warunki mieszkaniowe czy brak tytułu prawnego do lokalu. Sama eksmisja bez przyznania prawa do lokalu socjalnego nie pozbawia automatycznie osoby prawa do ubiegania się o taki lokal na zasadach ogólnych.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o najem lokalu socjalnego, który został odrzucony uchwałą Zarządu Dzielnicy, ponieważ organ uznał, że skarżący nie spełnia wymagań. Skarżący był eksmitowany z lokalu ojca bez prawa do lokalu socjalnego, wymeldowany, a w momencie składania wniosku przebywał w zakładzie karnym. Zarząd Dzielnicy uzasadnił odmowę 'dotychczasowym sposobem korzystania z lokalu' oraz faktem braku przyznania prawa do lokalu socjalnego w wyroku eksmisyjnym. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się zmiany decyzji na jego korzyść.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
J. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę nr [...] z [...] lipca 2018 r., którą Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania i umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...], ponieważ uznał, że nie spełnia on określonych prawem wymagań do zawarcia umowy najmu takiego lokalu.
Z wniosku J. D. z [...] listopada 2017 r. o najem lokalu socjalnego oraz dokumentów i jego wyjaśnień złożonych w toku postępowania wynika, że wnioskodawca jest bezrobotny, nie posiada majątku (mieszkania, nieruchomości). Sąd Rejonowy dla [...] w [...] Wydział [...] wyrokiem z [...] lipca 2011 r. [...] nakazał mu opuszczenie i opróżnienie lokalu należącego do jego ojca (W. D.) przy ul. [...] w W.(bez prawa do otrzymania lokalu socjalnego), natomiast Sąd Rejonowy dla [...] Wydział [...] postanowieniem z [...] maja 2012 r. [...] zakazał mu kontaktów z ojcem i przebywania w jego mieszkaniu.
Wnioskodawca dodał, że Prezydent [...] decyzją z [...] grudnia 2013 r. orzekł o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w W. Od lipca 2015 r. do października 2016 r. przebywał jednak w mieszkaniu ojca przy [...] w W. Od 3 października 2016 r. odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w S. (koniec kary [...] listopada 2019 r.).
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z [...] lipca 2018 r. (nr [...]) nie uwzględnił wniosku skarżącego z [...] listopada 2017 r. W uzasadnieniu organ przedstawił okoliczności faktyczne sprawy: podał, że J. D. w 2011 r. został eksmitowany z mieszkania przy ul. [...] w W., bez prawa do otrzymania lokalu socjalnego, w 2013 r. wymeldowany z pobytu stałego w tym lokalu (był sprawcą przemocy wobec ojca), obecnie przebywa w zakładzie karnym i nie osiąga żadnego dochodu. Zarząd Dzielnicy stwierdził, że "wniosek skarżącego został rozpatrzony na podstawie § 12 w zw. § 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca z 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy - dotychczasowy sposób korzystania z lokalu, brak uprawnienia do lokalu socjalnego".
J. D. w skardze do Sądu na uchwalę Zarządu Dzielnicy [...] z [...] lipca 2018 r. wniósł o "zmianę decyzji (...) na jego korzyść".
Zarząd Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Organ podał, że zaskarżona uchwała została podyktowana dotychczasowym sposobem korzystania przez skarżącego z lokalu przy ul. [...] oraz tym, że Sąd orzekając eksmisję skarżącego z tego lokalu nie przyznał mu prawa do lokalu socjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 23 ust. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm.), umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy. Z przepisu § 12 uchwały nr LXIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajdowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2009 r., poz. 3937 ze zm.), podjętej na podstawie delegacji zawartej w art. 21 ust.1 pkt 2 tej ustawy, wynika, że umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Zgodnie zaś z § 4 pkt 1 uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Z tych regulacji wynika, że umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą która nie posiada tytułu prawnego do lokalu, jest bezdomna lub pozostaje w trudnych warunkach mieszkaniowych oraz znajduje się w niedostatku.
W zaskarżonej uchwale organ stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanek do umieszczenia go na liście osób kwalifikujących się do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Zaskarżona uchwała nie posiada jednak żadnego prawnego uzasadnienia. W uchwale powołano się jedynie na pewne okoliczności faktyczne : podano, że skarżący został eksmitowany i wymeldowany z ostatniego miejsca zamieszkania, obecnie jest pozbawiony wolności. Przedstawione w niej okoliczności faktyczne nie zostały jednak ocenione z punktu widzenia art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów i § 12 w zw. z § 4 pkt 1 uchwały Rady Miasta [...]. Z lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy wynika, że została ona podyktowana "dotychczasowym sposobem korzystania z lokalu" oraz tym, że w wyroku orzekającym eksmisję skarżącego nie przyznano mu prawo do lokalu socjalnego. To uzasadnienie nie nawiązuje do treści wspomnianych przepisów prawnych. Nie jest również jasne. Nie wiadomo bowiem na czym według organu polega ten "dotychczasowy sposób korzystania z lokalu", i jaki ma związek odmową umieszczenia na liście kwalifikacyjnej. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że okoliczności, w których skarżący został wymeldowany z mieszkania jego ojca zdają się wykluczać możliwość jego powrotu do tego mieszkania.
Organ nie odniósł się do tego, czy skarżący który aktualnie przebywa w zakładzie karnym jest osobą bezdomną albo czy może być uznany za pozostającego w trudnych warunkach mieszkaniowych (§ 4 pkt 1 uchwały sprawie zasad wynajmowania lokali). Nie wyjaśnił również, czy skarżący posiada tytuł prawny do jakiegokolwiek lokalu (§ 12 uchwały). Należy dodać, że okoliczność, że Sąd Rejonowy [...] w [...] Wydział [...] wyrokiem z [...] lipca 2011 r. [...] nakazał mu opuszczenie i opróżnienie lokalu należącego do jego ojca i nie przyznał prawa do otrzymania lokalu socjalnego, podobnie jak "dotychczasowy sposób korzystania z lokalu", nie uzasadniają dostatecznie odmowy wyrażenia zgody na umieszczenie na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu miasta. Z przepisu § 14 ust. 1 pkt 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wynika, że jeżeli w wyroku orzekającym eksmisję sąd przyznał stronie uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego, to taka osoba ma pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na podstawie tego wyroku. W innym przypadku może ubiegać się o najem lokalu socjalnego na ogólnych, wyżej przedstawionych zasadach. Nie można zatem przyjąć, że orzeczona w 2011 r. eksmisja z lokalu bez prawa do lokalu socjalnego automatycznie pozbawia skarżącego prawa ubiegania się o lokal socjalny w 2017 r. poprzez umieszczenie na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu takiego lokalu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło