II SA/Wa 1869/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-04

Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Stanisław Marek Pietras, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji, oparty na "utracie zaufania" przełożonego, może zostać wydany bez wykazania konkretnych, obiektywnych przyczyn tej utraty i bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji, oparty na "utracie zaufania", musi być uzasadniony konkretnymi, obiektywnymi przyczynami, które muszą wynikać z ustalonego stanu faktycznego i znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Samo stwierdzenie utraty zaufania bez wskazania rzeczywistych podstaw, zwłaszcza gdy postępowanie dyscyplinarne nie zostało jeszcze zakończone lub zostało wszczęte po wydaniu rozkazu, jest niewystarczające i może świadczyć o dowolności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący, D. M., został zwolniony ze zajmowanego stanowiska w Policji i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji, a następnie Komendant Główny Policji utrzymał w mocy ten rozkaz. Jako przyczynę wskazano utratę zaufania przełożonych w związku z sytuacją podczas szkolenia kadry kierowniczej oraz towarzyszącym temu wydźwiękiem medialnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewyjaśnienie stanu faktycznego i dowolność decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., a także zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi D. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. W. z dnia [...] czerwca 2018 r. 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego D. M. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Głównego Policji (zwany dalej organem/KGP) rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania Pana D. M. (zwanego dalej skarżącym) od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwanego dalej organem I instancji/KWP) z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. KWP, działając na podstawie art. 32 ust. 1 i 2, art. 37a pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm.) z dniem [...] czerwca 2018 r. zwolnił skarżącego z zajmowanego stanowiska, a z dniem [...] czerwca 2018 r. przeniósł do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], bez zmiany wysokości składników uposażenia. Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazał, że w związku z zaistniałą sytuacją mającą miejsce w dniach [...] i [...] czerwca 2018 r. w OSW CUL w [...], na szkoleniu kadry kierowniczej garnizonu [...] oraz towarzyszącym temu zdarzeniu wydźwiękiem medialnym, skutkującym utratą do skarżącego zaufania przez przełożonych, zachodzi konieczność zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienia go do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Organ I instancji podniósł, że skarżący pełniąc służbę na stanowisku kierowniczym powinien powstrzymać się od zachowań narażających Policję na utratę zaufania publicznego. Decyzji tej, na podstawie art. 108 § 1 Kpa. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższego rozkazu personalnego skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego szczegółowo opisanych w odwołaniu, tj. art. 61 § 4; art. 77 § 1-3; art. 80; art. 81; art. 10 § 1 Kpa.; art. 32 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 107 § 1 Kpa.; art. 32 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 7 Kpa.; art. 37a ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z art. 107 § 1 Kpa.; art. 37a ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z art. 7 Kpa.; art. 37a ust. 1 ustawy o Policji; art. 108 § 1 Kpa. poprzez nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, bez wskazania jakiejkolwiek rzeczywistej okoliczności, uzasadniającej występowanie w sprawie interesu społecznego – służby, który powodowałby konieczność nadania tego rygoru. Wniósł o przeprowadzenie dowodów w sprawie, tj. o przesłuchanie w charakterze świadka wszystkich uczestników szkolenia, na okoliczność jego przebiegu, odwołania szkolenia, niepoinformowania skarżącego o obowiązku stawienia się w dniu [...] czerwca 2018 r. na godz. [...]. Dowodów z grafiku służb kierownictwa Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] na czerwiec 2018 r., listy obecności i czasu pracy Sztabu Policji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], na miesiąc czerwiec 2018 r., karty pojazdu marki [...] pozostającego na stanie Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], ewidencji wejść i wyjść z Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], będącej w dyspozycji Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], listy obecności spotkania w dniu [...] czerwca 2018 r. w ramach przygotowania operacji policyjnej "[...]". Notatki służbowej sporządzonej przez podinsp. D. M. z dnia [...] czerwca 2018 r. w [...]. W uzasadnieniu odwołania skarżący rozwinął zarzuty. KGP zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2018 r. i stwierdził, że został wydany przez właściwy organ oraz uwzględnia obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne. Wskazał, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. KWP w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu o to, że w dniu [...] czerwca 2018 r. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że w trakcie odprawy służbowej (szkolenia) kierownictwa Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] i jednostek podległych odbywającej się w Domu Wypoczynkowym "[...]" w [...] nie wykonał polecenia służbowego i nie stawił się do służby w dniu [...] czerwca 2018 r. zgodnie z " Harmonogramem Szkolenia [...] czerwca 2018 r." zatwierdzonym przez [...] J. J., ówczesnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Organ wskazał, że przepis art. 1 ust. 1 ustawy o Policji uznaje, że Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednym z podstawowych warunków wykonania tych zadań jest niewątpliwie dyspozycyjność i zdyscyplinowanie jej funkcjonariuszy. Granice tej dyspozycyjności określa ustawa o Policji oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Jego zdaniem obowiązek policjanta podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wynika wprost z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. Osoba zgłaszająca się dobrowolnie do służby w Policji wyraża gotowość podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w tej formacji. Kandydat na policjanta świadomie poddaje się służbowej dyspozycji przełożonego, która polegać może także na określeniu przez niego miejsca pełnienia służby oraz stanowiska funkcjonariusza. Wskazał, że osoba decydująca się dobrowolnie na podjęcie służby w Policji rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy o Policji do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. KGP zwrócił uwagę, że wskazanym w powyższych przepisach prawa przełożonym przyznano uprawnienia do kształtowania polityki kadrowej, przy czym powinni kreować ją tak, by optymalnie wykorzystać posiadane zasoby ludzkie w celu realizacji ustawowych zadań Policji. Zauważył, że ustawa nie określa żadnych warunków zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji, nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi kierować się powinien organ dokonujący tej czynności. Wskazał, że decyzja podejmowana na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji nie musi wskazywać, w jakim celu dokonywane jest zwolnienie z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego, w szczególności nie musi określać, czy organ Policji zamierza dokonać powołania lub mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe albo zwolnienia go ze służby. W ocenie organu przepis art. 37a pkt 1 ustawy o Policji ani żaden inny powszechnie obowiązujący przepis prawa nie zobowiązuje bezpośredniego przełożonego do informowania policjanta o celowości dokonywanych zmian kadrowych, strukturalnych i organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej. Zdaniem organu prowadzi do to wniosku, że przełożony właściwy w sprawach osobowych uprawniony jest do jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego, w tym zwolnienia funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do jego dyspozycji bez jego zgody (z urzędu) i jest to decyzja uznaniowa. Ramy tego uznania wyznacza art. 7 Kpa.. Organ podkreślił, że ustawodawca nie uzależnił możliwości zwolnienia funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych od subiektywnego przekonania policjanta co do przydatności na dotychczas zajmowanym stanowisku. KGP wyjaśnił, że w sprawie konieczne było zbadanie, czy zwolnienie z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie policjanta do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych było prawnie dopuszczalne. Jego zdaniem argumentacja przedstawiona przez organ wskazuje, że podjęta decyzja mieściła się w granicach przyznanych przełożonemu kompetencji. Wskazał, że kompleksową wiedzę o potrzebach kadrowych jednostek i zasadności obsadzania poszczególnych stanowisk służbowych posiada wyłącznie kierownik danej jednostki organizacyjnej Policji, w tym przypadku Komendant Wojewódzki Policji w [...]. W ocenie organu odwoławczego decyzja przez niego podjęta została uargumentowana w sposób prawidłowy. Organ podniósł, że współpraca pomiędzy przełożonym, który jest kierownikiem jednostki organizacyjnej Policji a podwładnym, który jest kierownikiem komórki organizacyjnej Policji musi opierać się na wzajemnym zaufaniu. Jest to niesformalizowana więź umożliwiająca prawidłowe funkcjonowanie kanału komunikacyjnego pomiędzy tymi podmiotami usytuowanymi na odpowiednich szczeblach struktury organizacyjnej tej formacji. Struktura ta ma niewątpliwie charakter hierarchiczny, co wynika wprost z przepisów pragmatyki służbowej oraz przepisów o charakterze wewnętrznym. Sprawne działanie organizacji jaką jest Policja uzależnione jest od wielu czynników. Jednym z nich jest szybkie i zdecydowane wykonanie rozkazów i poleceń przez podwładnych, wydanych im służbowo przez przełożonego. Zdaniem KGP utrata zaufania jest tym czynnikiem, który może determinować przełożonego właściwego w sprawach osobowych do podjęcia decyzji o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu do jego dyspozycji. Istota zagadnienia zasadza się wyłącznie na ustaleniu przyczyny, która skutkowała jej utratą. Bezpośrednia przyczyna utraty zaufania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do skarżącego miała związek z sytuacją mającą miejsce w dniach [...] i [...] czerwca 2018 r. w OS W CUL w [...] na szkoleniu kadry kierowniczej garnizonu [...] oraz towarzyszącym temu zdarzeniu wydźwiękiem medialnym. Organ zaznaczył, że nie można postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji, sprowadzać do postępowania dyscyplinarnego, w ramach którego przełożony dyscyplinarny zobligowany jest do ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Okoliczności te są istotne jako dowód w postępowaniu dyscyplinarnym, bowiem wpływają na kwalifikację danego czynu, a przede wszystkim na ustalenie czy w danych okolicznościach można w ogóle mówić o przewinieniu dyscyplinarnym. W postępowaniu w sprawie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych nie mają natomiast aż tak istotnego znaczenia. Kluczowy jest sam fakt uczestnictwa w zdarzeniu policjanta znajdującego się pod wpływem alkoholu, a także niejasne relacje skarżącego co do okoliczności istotnych z punktu widzenia postępowania dyscyplinarnego i ustalenia osoby mającej ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną. Organ podniósł, że wersja odwołującego się budzi wątpliwości. Zdaniem organu w pełni zasadne jest twierdzenie, że może ona stanowić przykładu podejmowanych przez skarżącego "podstępnych" zabiegów, mających na celu utrudnienie lub uniemożliwienie prawidłowej oceny całokształtu zdarzenia, w kontekście ustalenia prawdy materialnej, na potrzeby prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Ponadto KGP wskazał, że w postępowaniu w sprawie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych organ administracyjny, w przeciwieństwie do postępowania dyscyplinarnego, nie dąży do ustalenia czy w istocie przewinienie dyscyplinarne miało miejsce, nie dokonuje oceny prawno-karnej dowodów stanowiących podstawę do wydania orzeczenia o uniewinnieniu, odstąpieniu od ukarania, ukaraniu, albo o umorzeniu postępowania, winy lub odpowiedzialności za popełniony czyn. Czynności te zastrzeżone są wyłącznie dla przełożonego dyscyplinarnego. Organ uznał, że porównywanie czynności wykonywanych w toku postępowania dyscyplinarnego lub decyzji tam zapadłych, albo polemika z dokonaną oceną faktów i dowodów, których zebranie jest konieczne w sprawie dyscyplinarnej, byłoby nieuprawnionym wkroczeniem w sferę kompetencji przełożonego dyscyplinarnego. Organ dodał, że zasada prawdy materialnej panująca w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych zorientowana jest w odmiennym kierunku, niż ma to miejsce w postępowaniu dyscyplinarnym. Celem w tym przypadku, jest wyłącznie ustalenie czy dane okoliczności, w których uczestniczył dany policjant albo które są z nim immanentnie związane, skutkują utratą do niego zaufania przez przełożonego, a tym samym zagrażają dobru jakim jest interes służby. Dobro służby stanowi bowiem granicę, w rozumieniu art. 7 Kpa., decyzji uznaniowych. Podjęte działania mające na celu ochronę tego dobra muszą mieć prymat przed partykularnym interesem policjanta. Okoliczności, o których mowa wyżej, nie muszą być dowiedzione na zasadach i w granicach określonych w postępowaniu dyscyplinarnym, bo nie powodują ukarania sprawcy, tj. nie skutkują wymierzeniem dla niego kary. Ustalenie prawdy materialnej w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 37a ustawy o Policji zmierza wyłącznie do zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Organ stwierdził, że słuszny interes skarżącego nie stoi w zasadniczej sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca przedmiotowy rozkaz personalny, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym). Komendant Główny Policji zaznaczył przy tym, że zobowiązany był do zbadania wyłącznie czy w tym przypadku przełożony działał w granicach przyznanych mu kompetencji oraz czy podjęta przez niego decyzja nie miała cech dowolności. W obu przypadkach, zdaniem organu, wykazano zgodność z prawem podjętych działań. Zatem działanie w granicach uznania administracyjnego, o którym mowa wyżej, nie naruszyło treści normy zawartej w art. 7 Kpa. Organ wskazał, że zarzut naruszenia art. 7 Kpa. i art. 77 § 1-3 Kpa., art. 80 Kpa. i art. 81 Kpa. jest niezasadny. Organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Reguły te polegały na tym, że: oparto się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten został poddany ocenie i ocena ta odniesiona została do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Zgromadzona w sprawie dokumentacja jest wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia, nie zmieniłyby przyjętej oceny, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji i wykonywanie innych czynności (w tym wnioskowanych przez stronę), powodowałoby przedłużenie tego postępowania. Jako niezasadny ocenił zarzut naruszenia art. 10 Kpa., poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Zdaniem Komendanta Głównego Policji ze zgromadzanych w sprawie materiałów wynika, że prawo to nie było ograniczone przez organ I instancji. Skarżący ani w chwili doręczenia mu rozkazu personalnego o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, ani w postępowaniu odwoławczym nie skorzystał z uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Twierdzenia, iż decyzja merytoryczna nie została wydana w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, albo że jest on niekompletny, jest, w ocenie organu, pozbawiona jakichkolwiek merytorycznych podstaw. Zdaniem organu uchybienie proceduralne związane z naruszeniem art. 61 § 4 Kpa., nie miało ono żadnego wpływu na wynik sprawy. Zdarzenie, w którym uczestniczył skarżący skutkowało utratą zaufania do niego przez przełożonego. Stąd też podjął on decyzję o zwolnieniu go z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji. Rozstrzygnięcia w tym zakresie nie zmieniłyby składane przez skarżącego wnioski dowodowe, bowiem, jak wykazano, nie miałyby one żadnego znaczenia dla podjętej w stosunku do niego decyzji merytorycznej. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając: 1) naruszenie prawa procesowego, tj.: - art. 61 § 4 Kpa. poprzez niezawiadomienie odwołującego o wszczęciu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 77 § 1-3 Kpa. w zw. z art. 140 Kpa. poprzez wydanie decyzji przed zebraniem w sprawie dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 80 Kpa. w zw. z art. 140 Kpa. poprzez uznanie, iż udowodnione zostało, że zachodzą podstawy do zwolnienia skarżącego ze stanowiska, pomimo iż nie został zebrany materiał dowodowy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 81 Kpa. w zw. z art. 140 Kpa., poprzez uznanie okoliczności za udowodnione, pomimo że skarżący nie mógł wypowiedzieć się w zakresie rzekomo przeprowadzonych dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 10 § 1 Kpa. w zw. z art. 140 Kpa. przez niezapewnienie skarżącemu czynnego udział w postępowaniu, oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do materiałów postępowania oraz złożenia wniosków dowodowych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 78 § 1 i 2 Kpa. w zw. z art. 140 Kpa. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego, mimo iż wnioski o przesłuchanie w charakterze świadków uczestników, dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. brak obowiązku stawienia się w dniu [...] czerwca 2018 r., o godzinie [...] na szkoleniu, a okoliczność ta nie wynikała z innych dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 107 § 1 Kpa. w zw. z art. 140 Kpa. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego co do zwolnienia odwołującego z zajmowanego stanowiska, w szczególności lakoniczne przedstawienie uzasadnienia faktycznego, nie odniesienie zarówno przez organ I, jak i II instancji do faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 107 § 1 Kpa. w zw. z art. 140 Kpa. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego co do przeniesienia odwołującego do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji, w szczególności lakoniczne przedstawienie uzasadnienia faktycznego, nie odniesienie się zarówno przez organ I jak i II instancji, co do faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. poprzez niezasadne zastosowanie przez organ II instancji tego przepisu i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy prawidłowe rozstrzygnięcie organu II instancji powinno polegać na zastosowaniu przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa., tj. na uchyleniu w całości rozkazu personalnego oraz decyzji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i orzeczeniu co do istoty sprawy o przywróceniu skarżącego na zajmowane stanowisko, ewentualnie na zastosowaniu przepisu art. 138 § 2 Kpa., tj. na uchyleniu w całości rozkazu personalnego oraz decyzji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i przekazaniu organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia. 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 32 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 7 Kpa. w zw. z art. 140 Kpa. poprzez przekroczenie granic uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonego rozkazu personalnego co do zwolnienia odwołującego z zajmowanego stanowiska, w szczególności niedokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, brak rozważenia interesu służby i słusznego interesu odwołującego; - art. 37a pkt ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art 7 Kpa. poprzez przekroczenie granic uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonego rozkazu personalnego co do przeniesienia odwołującego do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji, w szczególności niedokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, nie rozważenie interesu służby i słusznego interesu odwołującego. W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest rozkaz personalny organu z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny KWP z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie zwolnienia ze zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej ppsa), Sąd dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. W ocenie Sądu nie zostały wyjaśnione motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja nie jest wyczerpująca. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.; dalej ustawa o Policji). Z art. 32 ust. 1 ustawy wynika, że do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Ust. 2 wskazanego przepisu stanowi natomiast, że od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego. Z kolei zgodnie z art. 37a pkt 1 ustawy policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Zdaniem Sądu, zaskarżony rozkaz personalny, a także poprzedzający go rozkaz personalny organu I instancji, podlegają uchyleniu, gdyż zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 Kpa., art. 77 § 1 Kpa., art. 75 Kpa., art. 80 Kpa. i art. 107 § 3 Kpa. polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego, które to naruszenia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane przepisy oraz art. 8 Kpa. nakazują organom prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W toku postępowania organy stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes strony – art. 7 Kpa. Są też obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa.) i na tej podstawie ocenić czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa.). Ponadto wszystkie powyższe elementy mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest bowiem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa (art. 107 § 3 Kpa.). Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy dopuściły się takiego naruszenia. Analizując ustalony przez nie w obu rozkazach stan faktyczny zauważyć można, że jest on niepełny i nie odzwierciedla przebiegu zdarzeń, które legły u podstaw wydanych rozkazów, i szczególnie mocno akcentowanej utraty zaufania. Analiza powołanych przepisów ustawy o Policji prowadzi do wniosku, co zresztą zauważa organ w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, że rozkaz personalny w przypadku zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych jest podejmowany w ramach uznania administracyjnego. W tego rodzaju sprawie Sąd Administracyjny jest zobowiązany do zbadania, czy podjęcie rozkazu personalnego zostało dokonane przez właściwego przełożonego oraz czy przy wydaniu przedmiotowego rozkazu personalnego nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, że ma on prawie całkowitą swobodę w zakresie kształtowania polityki kadrowej. Właściwy przełożony wydając stosowny rozkaz personalny, jest związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów Policji i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 Kpa., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Uwzględniając przedstawioną regulację prawną stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotowy rozkaz personalny został podjęty przez właściwego przełożonego, którym był KWP, ale z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, co oznacza, że miał on charakter dowolny. Co do zasady Sąd zgadza się z KGP, że na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić z zajmowanego stanowiska i przenieść do dyspozycji, bowiem funkcjonariusz w czasie całej służby pozostaje w dyspozycji przełożonych, którzy w zależności od potrzeb mogą kształtować warunki służby, z tym zastrzeżeniem, że w sprawie muszą wystąpić rzeczywiste i konkretne zdarzenia przemawiające przeciwko pozostawieniu określonego funkcjonariusza na dotychczasowym stanowisku, a decyzji nie można przypisać cechy dowolności. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W bardzo obszernej decyzji, w której organ głównie dokonał analizy przesłanek jakimi należy się kierować przy zwolnieniu policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji, zabrakło uzasadnienia rzeczywistych i konkretnych przesłanek w odniesieniu do osoby skarżącego. W decyzji organu I instancji podano jedynie, "że w związku z zaistniałą sytuacją mającą miejsce w dniach [...] i [...] czerwca 2018 r. w OSW CUL w [...] na szkoleniu kadry kierowniczej garnizonu [...] oraz towarzyszącym temu zdarzeniu wydźwiękiem medialnym, skutkującym utratą do skarżącego zaufania przez przełożonych, zachodzi konieczność zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji". Wskazano też, że skarżący pełniąc służbę na stanowisku kierowniczym powinien powstrzymywać się od zachowań narażających Policję na utratę zaufania publicznego. W sprawie nie wykazano jaka sytuacja miała miejsce w trakcie przedmiotowego szkolenia, czy przywołany wydźwięk medialny spowodowany był zachowaniem bądź postawą skarżącego, a co najważniejsze od jakich zachowań skarżący powinien się powstrzymywać. Przedmiotowy rozkaz personalny w żaden sposób nie wskazuje dlaczego nastąpiła utrata zaufania przełożonych wobec skarżącego. Nie została wskazana ani jedna rzeczywista i konkretna przyczyna ją powodująca. Natomiast Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2018 r., utrzymującej w mocy rozkaz personalny wydany na podstawie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji wskazał, że [...] czerwca 2018 r. KWP wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne o to, że [...] czerwca 2018 r. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że w trakcie odprawy służbowej (szkolenia) kierownictwa Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] i jednostek podległych odbywającej się w Domu Wypoczynkowym [...] w [...] nie wykonał polecenia służbowego i nie stawił się do służby w dniu [...] czerwca 2018 r. zgodnie z "Harmonogramem Szkolenia [...].06.2018 r." zatwierdzonym przez [...] J. J., ówczesnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Wskazana została inna przyczyna utraty zaufania przełożonych wobec skarżącego niż w rozkazie personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], bowiem w dacie jej wydania postępowanie dyscyplinarne nie było wszczęte. Przyjmując nawet za prawidłowe stanowisko organu, że uprawniony był do rozszerzenia argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji, to w uzasadnieniu brak jest wykazania realnej i konkretnej przyczyny akcentowanej utraty zaufania. Kwestia wymaga wyjaśnienia zwłaszcza wobec stanowiska skarżącego wskazującego, że w związku z zaistniałą sytuacją dalsza część szkolenia została odwołana. Także w sytuacji nieprzeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów. Zdaniem Sądu, instytucja określona w przepisie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji służy rozwiązaniu sytuacji, w której brak podstaw, by policjanta przenieść na niższe stanowisko służbowe, brak jest stanowisk równorzędnych, a dobro służby wymaga zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska. Dyspozycja wskazanej normy nie zawiera przesłanki "utraty zaufania". Jednakże jeżeli organ uznaje, że taka sytuacja zachodzi w przypadku skarżącego, to musi to jasno wynikać z ustalonego przez organ stanu faktycznego i znaleźć konkretyzację w uzasadnieniu decyzji wydanej w tym postępowaniu. Nie może ona sprowadzać się do faktu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, które zostało wszczęte już po wydaniu rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2018 r. i co do zasady zmierza dopiero do wykazania, że zarzucane policjantowi przewinienie dyscyplinarne rzeczywiście miało miejsce. Takiej argumentacji zaskarżony rozkaz personalny nie zawiera. Nie do zaakceptowania jest stanowisko Komendanta Głównego Policji, że "bezpośrednia przyczyna utraty zaufania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] miała związek z sytuacją mającą miejsce w dniach [...] i [...] czerwca 2018 r. w OSW CUL w [...]". Sąd stwierdza, że dyspozycja art. 37a ust. 1 ustawy o Policji nie zawiera przesłanki wszczęcie postępowania dyscyplinarnego do zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Postępowania dyscyplinarne jest odrębnym postępowaniem i nie ma ono wpływu na postępowanie wszczęte z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji. Analizując ustalony przez organy w obu rozkazach stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on niepełny i nie odzwierciedla przebiegu zdarzeń, które legły u podstaw wydanych rozkazów. Organy w ogóle nie odniosły się do sytuacji jaka miała miejsce w dniach [...] czerwca 2018 r. na szkoleniu w [...] (co się tam wydarzyło), jaki udział miał w niej skarżący oraz jak jego zachowanie lub postawa przyczyniły się do utraty zaufania przez przełożonego, zatem do meritum sprawy. W ocenie Sądu, skarżący trafnie podnosił zarówno w odwołaniu jak i skardze, że obydwa rozkazy personalne wydane zostały przed zebraniem dowodów w sprawie, na co wskazuje data rozkazu personalnego organu I instancji i uznały, że zachodzą powody do zwolnienia z zajmowanego dotychczas stanowiska oraz, że uzasadnienia decyzji nie odpowiadają wymogom przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza, że organy muszą pamiętać, że pomimo iż w ich wyłącznej gestii pozostaje ocena przydatności danego funkcjonariusza do służby na określonym stanowisku i jeżeli zdaniem przełożonego dobro służby wymaga zwolnienia policjanta z konkretnego stanowiska w celu zapewnienia realizacji zadań przypisanych do tego stanowiska, organ może skorzystać z uprawnienia o jakim mowa w art. 37a pkt 1 ustawy o Policji (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1952/15), to jednak wskazane przyczyny zwolnienia muszą mieć przymiot obiektywnie istniejących i muszą być prawidłowo uzasadnione. I chociaż decyzja o zwolnieniu ma charakter uznaniowy, to nie może przybierać postaci dowolności, a w szczególności, jak w sprawie niniejszej, odrywać się od rzeczywistego stanu faktycznego. Oznacza to, że sprawa wymaga rozpoznania od początku i w pełnym zakresie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy stosując się do argumentów zawartych w niniejszym uzasadnieniu, zobowiązane są do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w szczególności w zakresie wykazania realnych i rzeczywistych podstaw utraty zaufania przez przełożonych wobec skarżącego przez pryzmat sytuacji zaistniałej na szkoleniu w dniach [...] czerwca 2018 r. w [...]. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło