II SA/Wa 1872/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-04
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy zwolniony z czynnej służby wojskowej, któremu wypłacono świadczenie pieniężne wraz z odsetkami, a następnie stwierdzono nieważność decyzji przyznającej to świadczenie, ma prawo do zwrotu potrąconych odsetek, które uznano za nienależne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ miał prawo dokonać korekty błędu rachunkowego i dochodzić zwrotu kwoty nienależnie wypłaconych odsetek. Skoro decyzja przyznająca świadczenie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a wypłacone odsetki były naliczone od daty wcześniejszej niż uprawomocnienie się postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego, to organ miał podstawę do ich potrącenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu potrąconych odsetek od świadczenia pieniężnego przysługującego żołnierzowi zawodowemu po zwolnieniu ze służby. Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a następnie po latach przywrócono mu uprawnienia. Wypłacono mu świadczenie pieniężne wraz z odsetkami. Jednakże, decyzja przyznająca świadczenie została następnie stwierdzona nieważnością, a organ uznał, że część wypłaconych odsetek była nienależna i dokonał ich potrącenia. Skarżący kwestionował to potrącenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu potrąconych odsetek od świadczenia pieniężnego przysługującego żołnierzom zawodowym przez okres roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej -oddala skargę-
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 96 ust. 7 i 9 w zw. z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. Nr 141, poz. 892 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku płk w st. spocz. E. F. z dnia [...] kwietnia 2009 r. o zwrot odsetek ustawowych w kwocie [...] zł. odmówił zwrotu odsetek, które następnie uznano za nienależne, od świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu wskazał na następujący stan faktyczny. Otóż rozkazem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 1975 r. nr [...], z dniem [...] grudnia 1975 r. skarżący został w trybie dyscyplinarnym usunięty z zawodowej służby wojskowej. Następnie Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2000 r. sygn. akt [...] uchylił powyższy rozkaz, zaś Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...], utrzymał w mocy zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej stwierdzając jednocześnie, że nabył on wszelkie uprawnienia przysługujące żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej. Wobec powyższego Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...], mając za podstawę art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn. z 1992 r. Dz. U. Nr 5, poz. 18 ze zm.), wypłacił skarżącemu jednorazowe uposażenie przysługujące przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w kwocie [...] zł oraz odsetki za okres od [...] lutego 1998 r. do [...] lipca 2001 r. w wysokości [...] zł (liczone 3 lata wstecz od daty złożenia wniosku, czyli za okres od [...] lutego 1998 r. do [...] lipca 2001 r.), zaś jako datę ustalenia uposażenia przyjęto dzień [...] stycznia 2001 r., tj. uprawomocnienia się wskazanego już wyżej postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. W wyniku odwołania, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję i jednocześnie nakazał organowi I instancji wypłatę przedmiotowego świadczenia z uwzględnieniem odpowiednich składników uposażenia przyjętych do podstawy wymiaru emerytury. W międzyczasie Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego nie czekając na uprawomocnienie się powyższej decyzji Ministra Obrony Narodowej, wypłacił skarżącemu wyrównanie uposażenia wraz z ustawowymi odsetkami, tj. ustalono uposażenie na kwotę [...] zł i mając na uwadze wypłaconą już wyżej kwotę [...] zł, wypłacono [...] zł brutto ([...] zł netto). Natomiast odsetki naliczono od powyższej kwoty tym razem za okres od [...] stycznia 2001 r. do dnia wypłaty należności, tj. do [...] lipca 2001 r. w wysokości [...] zł uznając, że w decyzji z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] odsetki winny być wypłacone za okres od dnia [...] stycznia 2001 r. do dnia [...] lipca 2001 r. w wysokości [...] zł. Stąd też zwrotowi winna podlegać kwota [...] zł (uprzednio wypłacona kwota odsetek w wysokości [...] zł minus [...] zł). Reasumując, skarżącemu należało wypłacić kwotę [...] zł. Z kolei wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1342/05, stwierdzono nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] wskazując, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. nie był organem właściwym do jej wydania. Po przekazaniu sprawy według właściwości do Sztabu Generalnego WP, wymieniony organ nie wydał jednakże żadnej decyzji w zakresie spornego uposażenia i odsetek, a następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] przekazał ją do rozpoznania w tym przedmiocie Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w W. W dalszej części uzasadnienia, odnosząc się do żądania skarżącego wskazano, że organ miał prawo dokonać korekty błędu rachunkowego i omyłkowe wypłacenie kwoty nienależnej, uzasadnia dochodzenie jej zwrotu, zaś decyzja z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] i na którą powołuje się skarżący, została wyeliminowana z obrotu prawnego. Reasumując, roszczenia skarżącego zostały już zaspokojone i tym samy brak jest podstaw do zwrotu odsetek.
W odwołaniu do Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2009 r. skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu i w obszernym uzasadnieniu podniósł m.in., że błąd rachunkowy – o czym wspomina się w decyzji – to pomyłka w mnożeniu lub dodawaniu, zaś Minister Obrony Narodowej przez 4 lata nie wydał decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...].
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu – powołując się na stan faktyczny oraz argumenty w niej zawarte i na stosowne regulacje prawne – podał, że żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby, uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, zaś w razie zwłoki w jego wypłacie, przysługują odsetki. Natomiast wypłaty należności dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego i na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego. W dalszej części uzasadnienia stwierdził, że skoro doszło do unieważnienia decyzji w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego, to zasadnym jest odmowa zwrotu spornych odsetek. Z tego mianowicie powodu, że decyzja "nieważnościowa" potwierdziła, iż prawo odmawia tym decyzjom skutków, jakie wywołałaby w sytuacji jest ważności. Ponadto z akt sprawy wynika, że wojskowy organ emerytalny zaspokoił świadczenie pieniężne dla skarżącego ponad normę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący E. F. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu – powołując się na zarzuty zawarte już w odwołaniu – opisał cały stan faktyczny sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
W pismach procesowych z dnia [...] listopada 2009 r., [...], [...] i [...] grudnia 2009 r., [...] stycznia 2010 r., [...], [...] [...] i [...] lutego 2010 r., skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu i powtórzył zarzuty ze skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja został wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 73 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierze zawodowi otrzymują m.in. należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, zaś w myśl art. 95 pkt 1 niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący nabył wszystkie prawa w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej i w dniu [...] maja 2005 r., jak wynika z notatek służbowych załączonych do akt sprawy, wypłacono mu z powyższego tytułu kwotę [...] zł netto. Na powyższe świadczenie składało się skumulowane dwunastomiesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami stałymi w kwocie [...] zł brutto (12 miesięcy X [...] zł) pomniejszone o wypłacone już w dniu [...] lipca 2001 r. świadczenie w kwocie [...] zł, co łącznie dało kwotę [...] zł brutto. Następnie od powyższej kwoty obliczono podatek zryczałtowany 20% w kwocie [...] zł oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne 8% w kwocie [...] zł, stąd też do wypłaty pozostało [...] zł. W dalszej części od powyższej kwoty naliczono odsetki za okres od dnia [...] stycznia 2001 r. do dnia wypłaty w wysokości [...] zł, co dało ogółem kwotę [...] zł potrącone o odsetki wypłacone w dniu [...] lipca 2001 r. za okres od [...] lutego 1998 r. do [...] lipca 2001 r. w wysokości [...] zł.
Wprawdzie decyzja z dnia [...] lipca 2001 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy cytowanego już w stanie faktycznym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/05, to jednak bezsporne jest i niekwestionowane przez skarżącego, że opisaną kwotę skarżący otrzymał w dniu [...] lipca 2001 r., podobnie jak opisaną powyżej w dniu [...] maja 2005 r. Stąd też spornym jest jedynie zwrot przez organ kwoty odsetek w wysokości [...] zł.
W tym miejscu zatem należy stwierdzić, że dniem ewentualnej wymagalności odsetek jest uprawomocnienie się postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w W., stąd też faktycznie niedopuszczalne było ich naliczanie od dnia [...] lutego 1998 r. Skoro zaś tak, to wypłacone mu odsetki w dniu [...] maja 2005 r. były naliczone prawidłowo i organ miał prawo wyrównać sporne świadczenie o kwotę nienależnie wypłaconych odsetek w wysokości [...] zł, bowiem ich charakter jest jednorazowy.
Należy skarżącemu wskazać, że Minister Obrony Narodowej nie mógł stwierdzić nieważności decyzji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], skoro jej nieważność została już stwierdzona powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1342/05
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło