II SA/Wa 1872/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski Andrzej Góraj (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 29 w zw. z art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: kpa, po rozpoznaniu wniosku J.S. z dnia [...] stycznia 2010 r., odmówił ww. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. J.S. wniósł do Prezesa WAM odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1367), decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu ww. decyzji Prezes WAM wyjaśnił, że Wicedyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w W. w dniu [...] lipca 1996 r. zawarł z J.S. umowę najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W. na czas zatrudnienia ww. na stanowisku dozorcy budynku. Z dniem [...] lutego 2003 r. został rozwiązany z J.S. stosunek pracy w Zespole Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w W. na stanowisku dozorcy budynku ul. [...]. W dniu [...] stycznia 2004 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w W. wniósł w stosunku do J.S., J.S. oraz małoletniego K.S. pozew o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W. Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. sygn. [...] umorzył postępowanie o eksmisję w stosunku do J.S. i J.S. Natomiast wyrokiem z [...] grudnia 2004 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] nakazał K.S. opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. oraz orzekł, że K.S. przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego i do czasu złożenia przez [...] W. oferty najmu lokalu socjalnego wstrzymał wykonanie wobec pozwanego obowiązku opuszczenia i opróżnienia lokalu. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] marca 2005 r. zobowiązał J.S. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami do opróżnienia lokalu mieszkalnego w W. przy ul. [...] m. [...] oraz do zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu począwszy od [...] lutego 2005 r. aż do dnia zwolnienia lokalu. Wymieniona decyzja została utrzymana w mocy przez Prezesa WAM decyzją z dnia [...] maja 2005 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1324/05 oddalił skargę J.S. na ww. decyzję. J.S. w dniu [...] lutego 2010 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej, za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W., o zgodę na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w zajmowanym lokalu mieszkalnym przy ul. [...] m. [...] w W., do czasu wynajmu lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych [...] W., na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał decyzję o odmowie wydania J.S. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] m. [...] w W. J.S. od wymienionej decyzji odwołał się do Prezesa WAM. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania podniósł, że zgodnie z treścią art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), w sytuacji wyjątkowej, dyrektor oddziału regionalnego WAM, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Prezes WAM wyjaśnił, że w dniu 01 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 28 zmieniła dotychczasowy przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jednak, zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Prezes WAM wyjaśnił, że w związku z tym, że sprawa J.S. została wszczęta przed dniem 01 lipca 2010 r. podlega ona rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w tym art. 29 w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji. Z treści ww. przepisu wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku osoby innej niż żołnierz służby stałej jest dyrektor oddziału regionalnego Agencji. Podniósł, że warunkiem prawnej dopuszczalności przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym jest spełnienie dwóch akceptowanych przez ustawodawcę przesłanek: wyjątkowości sytuacji oraz zgody Ministra Obrony Narodowej. Organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca nie sprecyzował co należy rozumieć pod pojęciem "wyjątkowej sytuacji", że oceny wyjątkowości sytuacji dokonuje organ rozstrzygający sprawę, zaś ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowych spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji. Podkreślił, że wyjątkowość w rozumieniu powołanego przepisu powinna wiązać się ze szczególną sytuacją, w której znalazł się wnioskodawca, a zaistnienie wyjątkowości sytuacji, o którym mowa w tym przepisie, daje jedynie wyłącznie potencjalną możliwość przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, a nie obowiązek przyznania takiego prawa. Możliwość przyznania lokalu mieszkalnego osobom innym niż żołnierz zawodowy, określona w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jest wyjątkiem od reguły, zgodnie z którą lokale pozostające w dyspozycji Agencji przyznawane są na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych. W ocenie organu II instancji sytuacja J.S. nie jest wyjątkowa. Organ odwoławczy podniósł, że wymieniony upatruje wyjątkowości sytuacji głównie w trudnej sytuacji finansowej oraz dolegliwościach związanych z [...], na który leczy się od około 10 lat. Wskazał, że z wyjaśnień strony wynika, że leczy się również w poradni [...], natomiast z wyjaśnień jego żony, że pacjentem poradni [...] jest J.S., zaś J.S. leczy się w poradni [...]. W ocenie Prezesa WAM, nie sposób jednak uznać ww. za ciężką chorobę lub kalectwo. J.S. (lat [...]) i jego żona J.S. (lat [...]) są sprawnymi osobami w wieku produkcyjnym i ze względów zdrowotnych nie znajdują się w sytuacji wyjątkowej. Organ II instancji podniósł, że do pozostałych okoliczności podanych przez J.S. należą problemy finansowe i brak innego lokalu mieszkalnego, a także oczekiwanie na przyznanie lokalu socjalnego, do którego, zgodnie z wyrokiem eksmisyjnym, uprawniony jest jego małoletni syn K.S. J. i J.S. wyjaśnili, że wystąpili do gminy o przydział lokalu komunalnego. Urząd Dzielnicy [...] W. Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. wyjaśnił ww., że zgodnie z uchwałą Rady [...] W. Rada nie zakwalifikowała zainteresowanych do przydziału lokalu na czas nieokreślony (lokalu komunalnego), zajął natomiast stanowisko pozytywne do przydziału lokalu socjalnego dla czteroosobowej rodziny zainteresowanych w ramach wykonania wyroku Sądu Rejonowego [...] sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz, że zostali oni umieszczeni na liście oczekujących na pozycji [...]. W ocenie organu odwoławczego, fakt nieposiadania tytułu prawnego do innego lokalu nie można uznać za sytuację wyjątkową, bowiem nie jest to sytuacja niezwykła, rzadko spotykana. Celem art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie było ustanowienie podstawy do pomocy o charakterze wyłącznie socjalnym dla tych osób, które nie mają prawa do żadnego lokalu czy domu. Również brak wystarczających środków na zakupienie własnego mieszkania nie jest sytuacją wyjątkową. Zdaniem Prezesa WAM, również z faktu zamieszkiwania od wielu lat w lokalu nie można wywieść istnienia wyjątkowości sytuacji. Wnioskodawca zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, w związku z czym powinien mieć świadomość konieczności opuszczenia tego lokalu, a w przeciwnym razie umieszczania wysokiego odszkodowania z tytułu zajmowania lokalu bez tytułu prawnego. Dodatkowo organ II instancji zwrócił uwagę na fakt, że w W. i miejscowościach pobliskich występują niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych uprawnionych do otrzymania decyzji przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. W przypadku istnienia dużych niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych żołnierzy uprawnionych do otrzymania decyzji przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego, nie jest uzasadnione przyznanie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym innej osobie, niż żołnierz zawodowy. Ustawowym obowiązkiem WAM jest bowiem realizacja uprawnień do zakwaterowania żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Istniejące niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych w W. i miejscowościach pobliskich nie dają organowi możliwości przyznania w ww. okolicznościach prawa zamieszkiwania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Natomiast żadem przepis prawa nie obliguje organów Agencji do przyznania prawa zamieszkiwania osobom, które terminowo wywiązują się z uiszczania opłat za korzystanie z lokalu i opłat pośrednich. W związku z powyższym, wobec braku możliwości przydziału stronie lokalu w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, odmówiono J.S. przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] m. [...] w W. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. J.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa WAM z dnia [...] czerwca 2011 r., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji wadliwą ocenę materiału dowodowego w zakresie ustalenia, że ww. oraz jego rodzina nie znajdują się w sytuacji wyjątkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę uznać należy za niezasadną. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. W pierwszej kolejności należało wskazać, iż organ w sposób prawidłowy procedował w niniejszej sprawie w oparciu o przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu sprzed nowelizacji tej ustawy przeprowadzonej w dniu 22 stycznia 2010 r. Zgodnie z treścią wyżej powołanej normy prawnej, w sytuacji wyjątkowej Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Przywołany przepis nie wprowadza więc ścisłych przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa do zamieszkiwania. To zaś oznacza, iż organ orzekając w oparciu o taką regulację prawną, porusza się w granicach uznania administracyjnego. Sąd Administracyjny badając decyzję wydaną w omawianym stanie prawnym, jest więc zobligowany do tego, aby ustalić, czy organ w sposób jasny zaprezentował swoje stanowisko odnośnie wniosku strony oraz, czy w sposób pełny i przejrzysty uzasadnił swój pogląd wyrażony w skarżonej decyzji. W ocenie tutejszego Sądu organ rozstrzygając w przedmiocie wniosku strony, nie naruszył norm prawnych. W sposób wyczerpujący wyjaśnił powody, dla których nie wyraził zgody na zamieszkiwanie skarżącego w spornym lokalu. Przede wszystkim organ prawidłowo uwypuklił cel, dla jakiego powołana została Wojskowa Agencja Mieszkaniowa i który Agencja ta ma realizować. Jest nim zaś zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych w miejscowości, w której pełnią oni służbę wojskową. Stąd, przyznanie prawa zamieszkiwania osobom spoza kręgu żołnierzy zawodowych, zwłaszcza w sytuacji istnienia zawodowej służby wojskowej, jawi się jako odstępstwo od realizacji głównego celu działania Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Powyższe sprawia zaś, że użytego w przepisie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych zwrotu "sytuacja wyjątkowa", nie należy interpretować w sposób rozszerzający, ograniczając jego stosowanie do sytuacji szczególnych. Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, iż organ w sposób poprawny ocenił stan faktyczny sprawy i nie dopatrzył się po stronie skarżącego istnienia sytuacji wyjątkowej, uzasadniającej przedłożenie interesu skarżącego nad realizację celu utworzenia Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Zasadnie organ wskazał, iż o wyjątkowości sytuacji skarżącego nie może świadczyć fakt, że nie posiada zasobów finansowych umożliwiających zakup innego mieszkania. Jak bowiem wynika z akt sprawy skarżący nie należy do kategorii osób trwale niezdolnych do pracy. Pracę posiada i osiąga z tego tytułu dochody. Jedynym sposobem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych nie jest zaś tylko i wyłączne kupno mieszkania. Stąd ocena wyjątkowości sytuacji, w jakiej się znajduje skarżący, przez pryzmat wyżej podniesionej okoliczności nie prowadzi do konkluzji zbieżnych z wnioskami skargi. O znajdowaniu się strony w wyjątkowej sytuacji nie świadczy również fakt, iż skarżący leczy się w poradni [...], a jego żona w przychodni [...]. Nie wyklucza to bowiem tych osób z grona ludzi czynnych zawodowo. Skarżący nie wykazał zaś, aby leczenie to wpływało na pogorszenie jego atrakcyjności na rynku pracy. Trafnie także wywodzi organ w odpowiedzi na skargę, iż w postępowaniu administracyjnym nie znajdują zastosowania zasady współżycia społecznego. W myśl art. 7 kpa organy administracji winny kierować się jedynie interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Nadto, nawet przyjmując argumentację skargi, to zasady współżycia społecznego nie mogą zniwelować zasad ustawowych. Nie mogą więc doprowadzić do skutku polegającego na tym, iż organ administracji nie będzie realizował celu, do którego został powołany, a więc nie będzie zabezpieczać żołnierzom zawodowym możliwości zamieszkania w lokalu służbowym. Realizacja ustawowego celu, w jakim powołano Wojskową Agencję Mieszkaniową, jest zaś o tyle istotne w niniejszej sprawie, iż jak wywiódł organ, w W. na wydanie decyzji o przydziale kwatery lub innego lokalu mieszkalnego oczekuje 984 żołnierzy zawodowych posiadających rodzinę o uprawnieniach do trzech norm i 403 żołnierzy zawodowych posiadających rodzinę o uprawnieniach do czterech norm mieszkaniowych. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrując się w skarżonej decyzji uchybień przepisów prawa orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). ----------------------- 7