II SA/Wa 1875/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-06
Skład orzekający: Joanna Kube, Anna Mierzejewska, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Więziennej, który posiada lokal mieszkalny o powierzchni zgodnej z przysługującymi mu normami, ma prawo do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Służby Więziennej, który posiada lokal mieszkalny o powierzchni zgodnej z przysługującymi mu normami, nie ma prawa do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo do świadczenia ekwiwalentnego, jakim jest pomoc finansowa, powstaje tylko w sytuacji, gdy prawo do przydziału lokalu mieszkalnego nie może być zrealizowane. Posiadanie lokalu zgodnego z normami oznacza zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, co wyklucza możliwość przyznania pomocy finansowej.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Służby Więziennej, otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w łącznej kwocie ponad 28 tys. zł. Następnie Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej stwierdził nieważność tych decyzji, argumentując, że skarżący posiadał już lokal mieszkalny o powierzchni zgodnej z przysługującymi mu normami, co oznaczało zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych. Dyrektor Generalny Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Andrzej Kołodziej, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę
Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. M. z dnia [...] września 2006 r., od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności trzech decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w C. nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. o przyznaniu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w wysokości 1050 zł, decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. o przyznaniu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w wysokości 2312 zł i decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. o przyznaniu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w wysokości 25470 zł, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że J. M. – funkcjonariusz Służby Więziennej Aresztu Śledczego w C., w dniu [...] czerwca 2003 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w związku z kupnem domu przy ulicy [...] w C.
W tym czasie zajmował mieszkanie kwaterunkowe położone przy ul. [...] w C. o powierzchni użytkowej 57,01 m2 i mieszkalnej 36,19 m2.
W dniu [...] grudnia 2003 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w C. decyzją nr [...] przyznał ww. pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w wysokości 1050 zł.
W dniu [...] grudnia 2004 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w C. decyzją nr [...] przyznał J. M. kolejną część pomocy finansowej w wysokości 2312 zł, a w dniu [...] czerwca 2005 r. decyzją [...] przyznał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w wysokości 25470 zł i jednocześnie stwierdził, że przyznana łącznie kwota finansowej pomocy mieszkaniowej w wysokości 28832 zł wyczerpuje uprawnienia, o których mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.).
W dniu [...] stycznia 2006 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S., w związku z wszczętym z urzędu postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionych wyżej decyzji, stwierdził ich nieważność. Decyzję swą uzasadnił tym, że J. M. posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, ponieważ zajmuje lokal mieszkalny położony przy ulicy [...] w C. o powierzchni mieszkalnej zgodnej z przysługującymi mu normami. Skoro zatem nie przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego, to tym samym nie przysługuje mu prawo do świadczenia ekwiwalentnego jakim jest pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Od decyzji J. M. złożył odwołanie.
Rozpatrując odwołanie Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu uchybień proceduralnych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w C., przyznających J. M. pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego z uwagi na rażące naruszenie prawa.
W uzasadnieniu decyzji podał, że prawo funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania wynika bezpośrednio z art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.
Dalej organ wskazał, że J. M. składając w dniu [...] czerwca 2003 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...] w C., był właścicielem innego lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...] w C. o powierzchni mieszkalnej 36,19 m2. Biorąc pod uwagę liczbę uprawnionych członków jego rodziny, przysługiwały mu 4 normy powierzchni mieszkalnej. Powierzchnia mieszkalna posiadanego lokalu mieszkalnego przypadająca na jedną normę, była zatem zgodna z jednostkową normą określoną w art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej.
Organ podkreślił, że J. M. miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i w związku z tym nie powstało jego prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Dyrektor Aresztu Śledczego w C., przyznając J. M., powołanymi decyzjami z dnia [...] grudnia 2003 r., [...] grudnia 2004 r. i [...] czerwca 2005 r. pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, rażąco naruszył przepisy prawa materialnego tj. art. 90 ust. 1 w związku z art. 85 ust. 1, art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej.
Z uwagi na rażące naruszenie prawa w sprawie przyznania J. M. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, należało stwierdzić nieważność przedmiotowych decyzji.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności podnosząc, że została ona wydana z naruszeniem prawa, oraz że wywołała niekorzystne dla niego skutki prawne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z e zm.) do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Wskazać należy, że prawo funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania wynika bezpośrednio z art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz wydanego na jego podstawie zarządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej i szczegółowych zasad jej przyznania. Powyższe zarządzenie można stosować wówczas, gdy na podstawie innych przepisów ustawy o Służbie Więziennej ustalono prawo funkcjonariusza do pomocy finansowej. Użyte w zarządzeniu pojęcie "należnej powierzchni użytkowej", czyli "powierzchni lokalu mieszkalnego ustalonej na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, z uwzględnieniem górnej granicy normy jednostkowej pomnożonej przez wskaźnik 1,66", należy stosować przy realizacji stwierdzonego już uprawnienia. Wskazany przepis nie jest uregulowaniem samodzielnym i nie może być interpretowany w oderwaniu od innych unormowań.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że biorąc liczbę członków rodziny skarżącego – 4 osoby – oraz brak uprawnień do dodatkowych norm mieszkalnych, powierzchnia mieszkalna przypadająca na jedną osobę wyniosła 9,05 m2, a więc była zgodna z jednostkową normą określoną w art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej.
Z cytowanych przepisów wynika, że jeżeli prawo funkcjonariusza nie może być zrealizowane przez przydział lokalu mieszkalnego, wówczas funkcjonariuszowi przysługują świadczenia ekwiwalentne w stosunku do prawa do lokalu mieszkalnego. Jednym z takich świadczeń jest między innymi pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wynikająca z art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Posiadanie prawa własności do lokalu mieszkalnego zgodnego z należną powierzchnią mieszkalną z tytułu norm (art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej) powoduje, że nie można przydzielić funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego – zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy – lecz także nie można mu przydzielić świadczenia ekwiwalentnego w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że J. M. posiadał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a tym samym nie powstało jego prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, a zatem również do przyznania mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Wobec poczynionych ustaleń Dyrektor Generalny Służby Więziennej słusznie stwierdził, że Dyrektor Aresztu Śledczego w C., przyznając skarżącemu decyzjami nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. i nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...] w C., rażąco naruszył przepisy prawa materialnego tj. art. 90 ust. 1 w związku z art. 85 ust. 1, art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej i zgodnie z obowiązującym prawem na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność przedmiotowych decyzji.
W takim stanie sprawy, wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło