II SA/Wa 1876/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. P. na orzeczenie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Orzeczeniem Nr [...] przełożonego dyscyplinarnego Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] czerwca 2013 r., wydanym na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (t. j. Dz. U. z 2012 r., Nr 621 z późń. zm.) po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko T. P., młodszemu agentowi w Wydziale [...] Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w R. obwinionemu o to, że: a) nie dopełnił obowiązków służbowych, poprzez niezłożenie w terminie oświadczenia o stanie majątkowym według stanu na dzień [...] grudnia 2012 r., co stanowi czyn określony w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym; b) nie dopełnił obowiązków służbowych, poprzez niezłożenie oświadczenia o stanie majątkowym w dniu opuszczenia stanowiska agenta w Departamencie [...] Centralnego Biura Antykorupcyjnego, tj. w dniu [...] stycznia 2013 r., co stanowi czyn określony w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym uznano T. P. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzono karę nagany. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż decyzją personalną Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Szef CBA odwołał T. P. z zajmowanego stanowiska agenta w Departamencie [...] i z dniem [...] stycznia 2013 r. przeniósł go do dyspozycji Szefa CBA. Funkcjonariusz pozostawał w dyspozycji Szefa CBA do dnia [...] maja 2013 r., z którym to dniem został przeniesiony na stanowisko służbowe [...] w Wydziale [...] Delegatury CBA w R. T. P. złożył w dniu [...] stycznia 2013 r. oświadczenie o stanie majątkowym według wzoru ustalonego rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2011 r. w sprawie określenia wzorów formularzy oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej i o stanie majątkowym (Dz. U. Nr 150, poz. 890). Na oświadczeniu tym, w nagłówku pierwszej strony, zamieścił odręczną adnotację o treści "oświadczenie wypełnione w związku z przeniesieniem do dyspozycji Szefa CBA z dniem [...] stycznia 2013 r.". T.P. złożył ponadto oświadczenie o stanie majątkowym w dniu [...] kwietnia 2013 r., na którym to oświadczeniu nie zamieścił żadnych adnotacji. Organ wskazał, iż stosownie do art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, w stosunku do funkcjonariuszy mają zastosowanie ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności przez osoby pełniące funkcje publiczne. Funkcjonariusze obowiązani są do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym na zasadach, w trybie i w terminach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl ust. 3 tego artykułu, funkcjonariusze CBA składają oświadczenia, o których mowa w ust. 2, Szefowi CBA. Zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, oświadczenie o którym mowa w ustępie 1, składa się kierownikowi (dyrektorowi generalnemu urzędu) przed objęciem stanowiska, a następnie co roku do dnia 31 marca według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego, a także w dniu opuszczenia stanowiska. W myśl art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Obwiniony nie dopełnił obowiązku złożenia w terminie oświadczenia o stanie majątkowym według stanu na dzień [...] grudnia 2012 r. Złożenie oświadczenia w dniu [...] kwietnia 2013 r. nie może stanowić wypełnienia obowiązku przez funkcjonariusza. Jeśli chodzi o drugie z zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, to organ stwierdził, że obwiniony pełnił służbę w Departamencie [...] CBA do dnia [...] stycznia 2013 r., zatem złożenie oświadczenia o stanie majątkowym w dniu [...] stycznia 2013 r. nie może być uznane za oświadczenie złożone w dniu opuszczenia stanowiska. Z powyższych ustaleń wynika, iż T. P. winny jest popełnienia zarzucanych mu czynów i mając na względzie konieczność kształtowania poszanowania przez funkcjonariuszy CBA podstawowych obowiązków w zakresie składania oświadczeń o stanie majątkowym, przełożony dyscyplinarny uznał za zasadne ukaranie obwinionego najłagodniejszą karą dyscyplinarną przewidzianą w art. 113 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. karą nagany. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. P. zarzucił powyższemu orzeczeniu: 1. błędne ustalenie, że nie złożył oświadczenia według stanu na dzień [...] grudnia 2012 r.; 2. naruszenie art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej, poprzez przyjęcie, że funkcjonariusz CBA ma obowiązek złożenia oświadczenia o stanie majątkowym w każdym przypadku, gdy zmienia stanowisko będąc w służbie CBA; 3. naruszenie art. 110 ustawy o CBA, poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Orzeczeniem Nr [...] Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] lipca 2013 r., wydanym na podstawie art. 133 ust. 4 pkt 1 ustawy o CBA, po rozpatrzeniu wniosku obwinionego T. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Zdaniem organu zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu orzeczenia organ podtrzymał argumentację przedstawioną w orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2013 r. Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi T. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu: ▪ naruszenie art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, polegające na jego błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu; ▪ naruszenie art. 119 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 5 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, polegające na jego błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu; ▪ naruszenie art. 111 ust. 2 w zw. z art. 110 ust. 2 ustawy o CBA, poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dniowego okresu przedawnienia. Podnosząc powyższe zarzuty T. P. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie orzeczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarż onym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według wymienionych wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego orzeczeniem dyscyplinarnym Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. uznał T. P. winnym niedopełnienia obowiązków służbowych, tj. czynów określonych w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, poprzez: 1. niezłożenie w terminie oświadczenia o stanie majątkowym według stanu na dzień [...] grudnia 2013 r.; 2. niezłożenie oświadczenia o stanie majątkowym w dniu opuszczenia stanowiska agenta w Departamencie [...] Centralnego Biura Antykorupcyjnego, tj. w dniu [...] stycznia 2013 r. Z mających potwierdzenie w materiale sprawy ustaleń organu wynika, że wymieniony funkcjonariusz złożył oświadczenie o stanie majątkowym w dniu [...] kwietnia 2013 r., podczas gdy obowiązany był złożyć oświadczenie według stanu na dzień [...] grudnia 2012 r., do dnia [...] marca 2013 r. Natomiast drugie z przypisanych przewinień dyscyplinarnych, dotyczy niezłożenia oświadczenia o stanie majątkowym w dniu opuszczenia stanowiska, tj. [...] stycznia 2013 r. (oświadczenie takie funkcjonariusz złożył w dniu [...] stycznia 2013 r.). W ocenie Sądu, ten ostatni zarzut został przypisany skarżącemu niezasadnie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 621 ze zm.), funkcjonariuszowi nie wolno pozostawać w stosunku pracy oraz podejmować innego zajęcia zarobkowego poza służbą. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu w stosunku do funkcjonariuszy mają zastosowanie ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, wynikające z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Zatem funkcjonariusze obowiązani są do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Ustawą, do której odsyła art. 72 ust. 2 ustawy o CBA, jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 216, poz. 1584 ze zm.), w tym do jej art. 10 ust. 4, zgodnie z którym oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się kierownikowi jednostki (dyrektorowi generalnemu urzędu), z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, przed objęciem stanowiska, a następne co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także w dniu opuszczenia stanowiska. Kierownik jednostki (dyrektor generalny urzędu) dokonuje analizy zawartych w oświadczeniu danych. W rozpoznawanej sprawie organ, wydając orzeczenie dyscyplinarne i uznając skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej, poprzez niezłożenie oświadczenia o stanie majątkowym w dniu opuszczenia stanowiska agenta w Departamencie [...] CBA, dokonał tego w oparciu o interpretację przepisu art. 72 ust. 2 ustawy o CBA w związku z art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, uznając, że funkcjonariusz CBA ma obowiązek składać takie oświadczenie przy każdej zmianie swojego stanowiska służbowego, wynikającego np. z decyzji o mianowaniu na stanowisko służbowe czy też powierzenia mu pełnienia stanowiska służbowego. Organ nie powołał przy tym żadnego przepisu z ustawy o CBA, który normowałby kwestie związane z objęciem stanowiska. Stwierdził natomiast, że całokształt problematyki służbowej wynikającej z ustawy kompetencyjnej pozwala wysnuć wyjątek, że do objęcia stanowiska dochodzi za każdym razem, kiedy to funkcjonariusz otrzymuje mianowanie na to stanowisko, poprzedzone odwołaniem z poprzednio zajmowanego stanowiska. Z taką interpretacją wskazanego wyżej art. 10 ust. 4 w związku z art. 72 ust. 2 ustawy o CBA nie można się zgodzić. Wskazać należy, że z przepisu art. 52 ust. 2 ustawy o CBA nie można wyprowadzić wniosku, że objęcie stanowiska, o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, związane jest z każdorazową zmianą statusu służbowego funkcjonariusza CBA. Podkreślić należy, że przepis art. 72 ust. 2 ustawy o CBA łączy obowiązek składania oświadczeń o stanie majątkowym w odpowiednio wskazanych terminach z faktem bycia funkcjonariuszem CBA. Oznacza to zatem, że "objęcie stanowiska", o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zestawieniu z art. 72 ust. 2 ustawy o CBA, należy interpretować jako mianowanie funkcjonariusza do służby w CBA. Na ten element zwrócił bowiem obowiązek ustawodawca, wskazując, że to funkcjonariusz ma obowiązek złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 4, który ma zastosowanie do wszystkich funkcjonariuszy CBA, ma on to uczynić przed objęciem stanowiska, a następnie co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień [...] grudnia roku poprzedniego, a także w dniu opuszczenia stanowiska. Oznacza to zatem, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz jest już w służbie (tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), to obowiązek złożenia oświadczenia o stanie majątkowym ma on co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień [...] grudnia roku poprzedniego, a także w dniu opuszczenia stanowiska, nie zaś przy każdej zmianie stanowiska w służbie. Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn.. akt I OSK 2886/12. W którym wskazano, iż stosunek służbowy funkcjonariuszy CBA powstaje w drodze mianowania lub powołania. Z tą datą (mianowania lub powołania) dana osoba staje się funkcjonariuszem, uzyskując uprawnienia przewidziane w rozdziale 3 ustawy oraz staje się odpowiedzialna za wypełnianie obowiązków określonych w jej rozdziale 6, a więc m. in. za składanie oświadczeń o swoim stanie majątkowym. Wszystkie obowiązki określone w rozdziale 6 ustawy o CBA zostają nałożone na funkcjonariusza w chwili nawiązania stosunku służbowego i spoczywają na nim aż do dnia rozwiązania stosunku służbowego. Związane są z faktem uzyskania statusu funkcjonariusza, a ich zakres i treść pozostaje bez zmian przez cały okres pełnienia służby. Są to obowiązki związane z pozostawaniem w służbie, niezależne od obowiązków związanych z danym stanowiskiem służbowym. Oznacza to, że jakiekolwiek zmiany w ramach stosunku służbowego, związane np. z przeniesieniem funkcjonariusza przez Szefa CBA na inne stanowisko służbowe, czy delegowaniem pozostają bez wpływu na treść obowiązków, których źródłem jest stosunek służbowy. Mając na uwadze powyższe rozważania, objęcie stanowiska w rozumieniu art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne następuje w dacie mianowania, czy powołania do służby, z tą bowiem datą (uzyskania statusu funkcjonariusza) powstają obowiązki i ograniczenia wynikające z ww. ustawy. Objęcie przez daną osobę stanowiska państwowego rodzi określone ograniczenia i póki stanowisko to będzie zajmowane, ograniczenia o jakich mowa w ustawie będą aktualne. Z powyższego wynika, że funkcjonariusz CBA ma obowiązek złożenia oświadczenia o stanie majątkowym tylko w trzech sytuacjach: przed objęciem stanowiska funkcjonariusza (data mianowania lub powołania do służby), do 31 marca według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego (dotyczy funkcjonariuszy pozostających w służbie), w dniu opuszczenia stanowiska funkcjonariusza CBA (dotyczy funkcjonariuszy zwalnianych ze służby w CBA). Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przez skarżącego obowiązków służbowych przez niezłożenie w terminie oświadczenia o stanie majątkowym w dniu opuszczenia stanowiska służbowego to niezasadne było przypisanie funkcjonariuszowi czynu opisanego pod lit. "b" orzeczenia i ukaranie za ten czyn w postępowaniu dyscyplinarnym. Organ ponownie rozpoznając sprawę, winien mieć powyższe na uwadze oraz uwzględnić wykładnię art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w związku z art. 72 ust. 2 ustawy o CBA, dokonaną w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 lit. "a" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w wyroku.