II SA/Wa 188/11

WyrokWSA w Warszawie2011-04-15

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Ewa Pisula – Dąbrowska, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o zawieszeniu uprawnień uczelni do prowadzenia studiów pierwszego stopnia, oparta na negatywnej ocenie jakości kształcenia przez Państwową Komisję Akredytacyjną, może zostać wydana, jeśli ocena ta została dokonana przez zespół o wadliwym składzie, niezgodnym z wymogami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym?
Ratio decidendi
Decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o zawieszeniu uprawnień uczelni do prowadzenia studiów, oparta na negatywnej ocenie jakości kształcenia przez Państwową Komisję Akredytacyjną, jest wadliwa, jeśli ocena ta została dokonana przez zespół o składzie niezgodnym z wymogami art. 50 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Minister, choć nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli oceny PKA, ma obowiązek zbadać jej formalną poprawność, w tym skład organu dokonującego oceny. Wadliwa ocena nie może stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Wyższa Szkoła Umiejętności zaskarżyła decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o zawieszeniu uprawnień do prowadzenia studiów pierwszego stopnia. Decyzja ta została wydana w następstwie negatywnej oceny jakości kształcenia przez Państwową Komisję Akredytacyjną, która stwierdziła uchybienia dotyczące minimum kadrowego, planów studiów, bazy dydaktycznej, organizacji kształcenia oraz systemu jakości. Uczelnia zarzuciła wadliwość procedury oceny przez PKA, w tym niewłaściwy skład zespołu oceniającego oraz brak kontroli formalno-prawnej ze strony Ministra. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że ocena PKA była wadliwa z powodu niezgodnego z ustawą składu zespołu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska WSA Joanna Kube Protokolant ref.staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły Umiejętności im. [...] w [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 11 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 22 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] zawieszającą Wydziałowi [...] Wyższej Szkoły Umiejętności [...] uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] do dnia [...] września 2012 r. Z ustaleń Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wynika następujący stan sprawy: Państwowa Komisja Akredytacyjna, działając na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, przeprowadziła ocenę jakości kształcenia na kierunku [...] na poziomie studiów pierwszego stopnia, prowadzonym na Wydziale [...] Wyższej Szkoły Umiejętności [...] w Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej po zapoznaniu się z raportem Zespołu Oceniającego oraz stanowiskiem Uczelni, a także po zasięgnięciu opinii Zespołu Kierunków Studiów [...] w uchwale nr [...] z dnia [...] września 2009 r. wydało negatywną ocenę jakości kształcenia na kierunku [...] na poziomie studiów pierwszego stopnia. Negatywną ocenę jakości kształcenia uzasadniały, zdaniem Komisji, zarzuty dotyczące: minimum kadrowego, planów studiów i programów nauczania, bazy dydaktycznej, organizacji kształcenia oraz braku odpowiedniego i aktywnego wewnętrznego systemu jakości kształcenia. Rektor Uczelni wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oceny jakości kształcenia na kierunku [...] na poziomie studiów pierwszego stopnia, prowadzonym na Wydziale [...] Wyższej Szkoły [...]. Państwowa Komisja Akredytacyjna nie znalazła wystarczających argumentów, które uzasadniałyby zmianę negatywnej oceny wyrażonej w uchwale nr [...] z dnia [...] września 2009 r. Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Państwowa Komisja Akredytacyjna utrzymała negatywną ocenę jakości kształcenia na ww. kierunku studiów, podtrzymując zarzuty dotyczące: minimum kadrowego, bazy dydaktycznej koniecznej do realizacji wnioskowanego kierunku studiów oraz braku odpowiedniego i aktywnego wewnętrznego systemu jakości kształcenia. W dniu [...] stycznia 2010 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zawiadomiło o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia albo zawieszenia uprawnień na kierunku [...] prowadzonym na Wydziale [...] Wyższej Szkoły Umiejętności [...] w na poziomie studiów pierwszego stopnia. Po zapoznaniu się z całą dokumentacją w sprawie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał w dniu [...] lutego 2010 r. decyzję zawieszającą Wydziałowi [...] Wyższej Szkoły Umiejętności [...] w uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] do dnia [...] września 2012 r. W uzasadnieniu ww. decyzji organ podniósł, iż zgodnie z art. 11 ust. 6 - Prawo o szkolnictwie wyższym, w przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa lub zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia. Minister nie jest uprawniony do badania podstaw oceny ustalonej przez Komisję, albowiem ocena kształcenia należy wyłącznie do Państwowej Komisji Akredytacyjnej, działającej w odrębnym trybie, a autonomiczna ocena Komisji wiąże Ministra. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego ocenia wyłącznie uprawnienia uczelni do dalszego kształcenia na ocenionym negatywnie kierunku i takiej oceny Minister dokonał podejmując decyzję o zastosowaniu łagodniejszej sankcji. W dniu [...] lutego 2010 r. Uczelnia wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając rażące uchybienia i naruszenia obowiązującego prawa w stosowaniu przez Państwową Komisję Akredytacyjną procedur. Po analizie całości dokumentacji zebranej w sprawie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku odwoławczego i decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. oraz odniósł się do zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 52 ust. 1 - Prawo o szkolnictwie wyższym Minister podniósł, iż zawarte w uchwale Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej, dotyczącej oceny jakości kształcenia na kierunku [...], sformułowanie, iż jest ona podjęta ,,po zapoznaniu się z raportem Zespołu Oceniającego i stanowiskiem Uczelni", a nie jak podniosła strona "kierując się sprawozdaniem jednego z zespołów kierunków studiów", nie oznacza niekierowania się przez Prezydium sprawozdaniem, o którym mowa w art. 52 ust. 1 ww. ustawy. Prezydium w uchwale wskazało bowiem jako element procedury jakości kształcenia zasięgnięcie opinii zespołu kierunków studiów. Wskazuje to na poddanie sprawy procesowi opiniowania w trybie ustalonym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 53 ust. 1 powołanej ustawy, tj. w statucie PKA (§ 14-18). Odnosząc się do zarzutu, iż ocena jakości kształcenia została dokonana przez Zespół Oceniający Państwowej Komisji Akredytacyjnej, w składzie którego występował tylko jeden członek Komisji, a pozostali członkowie zespołu pełnili funkcje ekspertów, co stanowi naruszenie art. 50 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, organ stwierdził, iż wskazany przepis reguluje jedynie skład zespołów kierunków studiów. Przepis ten należy czytać łącznie z art. 50 ust. 4 ustawy, który wymienia nazwy zespołów kierunków studiów wchodzących w skład Komisji. W żadnym fragmencie art. 50 nie ma natomiast odniesienia do Zespołu Oceniającego. Zasady działania zespołu przeprowadzającego wizytację uczelni oraz jego skład określa statut PKA. Stosownie do jego postanowień oceny w sprawach jakości kształcenia, dokonywane są po przeprowadzeniu postępowania oceniającego przeprowadzanego przez Zespół Oceniający składający się z członków Komisji i ekspertów w składzie od 2 do 5. Stwierdzenie ewentualnych uchybień w tej kwestii nie ma znaczenia dla ważności późniejszych uchwał Prezydium Komisji w sprawie oceny jakości kształcenia. Nawiązując do zarzutu Uczelni, iż uzasadnienie uchwały Prezydium PKA z dnia [...] września 2009 r. oddelegowano do załącznika, który nie został przez nikogo podpisany, co oznacza, że nie wiadomo od jakiego organu pochodzi, organ wskazał, iż przedmiotowa uchwała w § 2 wyraźnie stwierdza, że uzasadnienie oceny jakości kształcenia zawiera załącznik do niniejszej uchwały. Podpisanie ww. uchwały przez Przewodniczącego oznacza wyrażenie zgody na umieszczenie jej uzasadnienia w załączniku, a w konsekwencji aprobatę jego treści. Ponadto Uczelnia zarzuciła, iż przedmiotowa ocena została przeprowadzona w oparciu o nieistniejące prawo, gdyż kryteria oceny oparto na uchwałach Prezydium PKA, a nie prawie powszechnie obowiązującym. Zdaniem Ministra ten zarzut nie jest trafny, albowiem na podstawie art. 53 ust. 1 - Prawo o szkolnictwie wyższym, Państwowa Komisja Akredytacyjna działa na podstawie statutu uchwalonego na posiedzeniu plenarnym, określającego organizację i tryb działania Komisji, szczegółowe kompetencje jej organów, tryb dokonywania ocen kształcenia oraz sposób wyznaczania recenzentów. Komisja ma zatem obowiązek określić w statucie szczegółowe kompetencje swoich organów, w granicach obowiązującego prawa. Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 2 statutu Komisji, do kompetencji Prezydium Komisji należy w szczególności ustalanie ogólnych kryteriów oceny jakości kształcenia. Kryteria te ustalane są na podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. Nr 144, poz. 1048, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także tryb tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. Nr 164, poz. 1166 ze zm.), a także rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków, jakie muszą być spełnione, aby zajęcia dydaktyczne na studiach mogły być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (Dz. U. Nr 188, poz. 1347 ze zm.). Z uwagi na fakt, iż ww. rozporządzenia nie określają szczegółowo kryteriów oceny dorobku naukowego lub artystycznego nauczycieli akademickich, wchodzących do minimum kadrowego, (...) a jednak zobowiązują do zapewnienia studentom wskazanych dla danego kierunku i poziomu kształcenia treści i efektów kształcenia i osiągnięcia wskazanych kwalifikacji, kompetencje w tym zakresie posiada Państwowa Komisja Akredytacyjna. Państwowa Komisja Akredytacyjna nie jest uprawniona do tworzenia dodatkowych, powszechnie obowiązujących wymagań, które prawnie będą warunkować ocenę jakości kształcenia, ale z racji ogólności przepisów prawnych podmiot ten jest zobowiązany do wykładania tych przepisów przy ocenie jakości kształcenia. Odnosząc się do uwag Uczelni dotyczących badania zgodności stosowanych przez Państwową Komisję Akredytacyjną procedur z obowiązującym prawem, Minister podniósł, iż nie jest uprawniony do badania podstaw oceny jakości kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną, co potwierdza chociażby wyrok NSA z dnia 15 października 2003 r. sygn. akt I SA 989/03. W kwestii zaś skorygowania przez Uczelnię większości uchybień formalnych oraz uzupełniania i doposażania bazy laboratoryjnej Minister stwierdził, iż wdrożenie programu naprawczego przez uczelnię, po dokonaniu przez Komisję oceny i sformułowaniu jej jako negatywnej, nie uchyla negatywnej oceny kształcenia, jednakże zgodnie z art. 11 ust. 8 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym uczelnia może, w każdym czasie, wystąpić o przywrócenie zawieszonego uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia na zasadach i w trybie obowiązujących przy przyznawaniu uprawnień. Organ zwrócić też uwagę, iż nie dokonuje on merytorycznej oceny dorobku naukowego osób stanowiących minimum kadrowe na danym kierunku studiów - kwestia ta znajduje się wyłącznie w kompetencji Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Zatem informacje, Uczelni o dokonaniu przez nią ewentualnych zmian w minimum kadrowym nie mogły zostać zweryfikowane, albowiem merytoryczna ocena dorobku naukowego osób wskazanych do minimum kadrowego na danym kierunku studiów dokonywana jest wyłącznie przez Państwową Komisję Akredytacyjną. W dniu [...]maja 2010 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem sprostował oczywistą omyłkę pisarską w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] maja 2010 r. Decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Wyższą Szkołę Umiejętności [...] w do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której strona przedstawiła zarzuty tożsame z zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji jej wydanie z naruszeniem prawa, tj. art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 i 7 k.p.a.: 1) poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia formalnie wadliwych uchwał Państwowej Komisji Akredytacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., a także bez ich merytorycznej i formalno-prawnej kontroli ze strony Ministra w aspekcie zgłoszonych przez skarżącą uczelnię zarzutów w toku postępowania opiniodawczego i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2) dokonanie i przyjęcie wykładni rozszerzającej normy prawnej kompetencyjnej zawartej w art. 53 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, co do jednostki uprawnionej do oceny i sporządzenia sprawozdania z procesu oceny jakości kształcenia na kierunku [...] prowadzonym na Wydziale [...] skarżącej Uczelni; 3) podjęcie zaskarżonej decyzji bez ważnej opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej w zakresie oceny jakości kształcenia na kierunku [...], tj. z naruszeniem art. 11 ust. 6 powołanej ustawy. Ponadto strona skarżąca podniosła zarzuty naruszenia: 1) art. 7, 77, 86 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 50 ust. 5 ww. ustawy, co polegało na rozstrzygnięciu sprawy bez dokładnego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego - przede wszystkim pominięciu wyjaśnień uczelni dotyczących uchybień w procesie kształcenia na kierunku [...], wad formalnych uchwały Państwowej Komisji Akredytacyjnej z dnia [...] września 2009 r., tj. braku podpisu pod uzasadnieniem stanowiącym załącznik do uchwały oraz niewłaściwego składu zespołu, ocen kierunków studiów Państwowej Komisji Akredytacyjnej, przeprowadzającego akredytację ocenianego kierunku, w składzie którego znajdowało się 5 osób, w tym tylko 1 członek Państwowej Komisji Akredytacyjnej jako przewodniczący zespołu, dwóch ekspertów Komisji, 1 ekspert ds. formalno-prawnych i przedstawiciel studentów, podczas gdy ustawa prawo o szkolnictwie wyższym w art. 50 i art. 53 ust. 1 i 5 nie przewiduje instytucji eksperta - członka zespołu; 2) art. 52 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 1, art. 11 pkt 6 ww. ustawy, poprzez wydanie decyzji w przedmiocie zawieszenia skarżącej Uczelni uprawnień do prowadzenia studiów w oparciu o opinie Państwowej Komisji Akredytacyjnej zawarte w jej uchwałach z dnia [...] września 2009 r. i z dnia [...] grudnia 2009 r. wydanych z naruszeniem powołanych przepisów, albowiem zostały one podjęte nie w oparciu o sprawozdanie, o którym mowa w art. 50 ust. 4 powyższej ustawy, lecz w oparciu o raport Zespołu Oceniającego i stanowisko uczelni oraz opinię Zespołu Kierunków Studiów, 3) art. 9 pkt 4 w zw. z art. 53 ust. 1 - Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez uznanie przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego jako zgodnej z obowiązującym prawem, dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną oceny jakości kształcenia opartej nie na prawie powszechnie obowiązującym lecz uchwałach Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Z podanych względów skarżącą Uczelnia wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2010 r. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której zawarł odpowiedź na zarzuty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w istocie tożsame z zarzutami skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, choć z nie wszystkimi jej zarzutami należy się zgodzić. Stosownie do art. 11 ust. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) w przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia. Zgodzić się należy z organem, że prawidłowo dokonana negatywna ocena prowadzi do wszczęcia przez ministra postępowania, którego przedmiotem nie jest ta ocena, lecz uprawnienia uczelni. Ocena kształcenia należy bowiem wyłącznie do państwowej Komisji Akredytacyjnej - działającej w odmiennym trybie, w którym uczelni przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - i przepis ten nie pozostawia wątpliwości, że ocena Komisji wiąże ministra. Minister, ani nie może odstąpić od oceny Komisji, ani dokonać własnej oceny kształcenia, i jest obowiązany, albo cofnąć, albo zawiesić uprawnienia (przykładowo wyrok NSA z dnia 15 października 2003 r. sygn. akt I SA 989/03 i WSA w Warszawie z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt I SA 2541/03). Do oceny ministra ustawodawca pozostawił jedynie ustalenie tego, czy rodzaj i zakres stwierdzonych przez Komisję naruszeń uzasadnia cofnięcie, czy też zawieszenie uprawnień do prowadzenia studiów wyższych. W rozpoznawanej sprawie Minister uznał, że rodzaj i zakres stwierdzonych przez Państwową Komisję Akredytacyjną naruszeń uzasadnia zastosowanie wobec Uczelni sankcji mniej dolegliwej, jaką jest zawieszenie uprawnień do prowadzenia studiów wyższych na tym kierunku. Merytoryczne stanowisko Komisji dotyczące oceny kształcenia Uczelni nie podlega badaniu przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a także przez sąd administracyjny. Jednakże nie oznacza to, iż Minister poza kontrolą może pozostawić aspekty formalne podjęcia uchwały negatywnie oceniającej poziom kształcenia na danym kierunki w uczelni wyższej. Norma prawna wyrażona w art. 11 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie Wyższym nakłada na właściwego ministra obowiązek cofnięcia lub zawieszenia uprawnień danej uczelni, do prowadzenia studiów na danym kierunku, w razie otrzymania od Państwowej Komisji Akredytacyjnej negatywnej oceny kształcenia na tym kierunku studiów. Elementem koniecznym stanu faktycznego, od zaistnienia którego uzależniony jest przedmiotowy obowiązek spoczywający na właściwym ministrze, jest otrzymanie od Państwowej Komisji Akredytacyjnej negatywnej oceny kształcenia na danym kierunku studiów. Ocena ta, aby wywoływać omawiany skutek, musi więc być dokonana w sposób skuteczny. Winna pochodzić od właściwego organu, jak również winna być dokonana w oparciu o właściwie (tj. zgodnie z ustawą) zebrany materiał dowodowy. Tylko bowiem taka ocena, która została dokonana w trybie oznaczonym w omawianej ustawie, zasługuje na miano "oceny", o jakiej mowa w art. 11 ust. 6 przedmiotowej ustawy. A contrario, oceny dokonane przez niewłaściwy organ, lub też w oparciu o dowody zgromadzone przez niewłaściwe, lub niewłaściwie obsadzone podmioty, nie mogą być w sposób skuteczny traktowane jako ocena, która nakłada na ministra obowiązek cofnięcia lub zawieszenia uprawnień uczelni do kształcenia na danym kierunku studiów. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż po stronie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie powstał obowiązek do podjęcia kroków o jakich mowa w art. 11 ust. 6 przedmiotowej ustawy. Ocena jaką otrzymał Minister od Państwowej Komisji Akredytacyjnej została bowiem dokonana w oparciu o materiały otrzymane od podmiotu obsadzonego niezgodnie z ustawą. Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej wyraża ocenę kształcenia na danym kierunku studiów, kierując się sprawozdaniem przedłożonym przez jeden spośród zespołów, o których mowa w art. 50 ust. 4 ustawy. Art. 50 ust. 5 omawianej ustawy określa zaś skład zespołu przygotowującego sprawozdanie dla Prezydium. W skład takiego zespołu winno wchodzić m. in. pięciu członków Komisji, będących przedstawicielami grupy kierunków studiów, w tym co najmniej trzech posiadających tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinach lub dyscyplinach naukowych związanych z daną grupą kierunków studiów. Powyższy przepis określa więc minimalne wymogi, jakim musi odpowiadać skład zespołu, aby sprawozdanie przygotowane przez taki zespół mogło wywoływać skutek. Wymogi te, jako oznaczone w ustawie, nie mogą zaś być zmieniane i obniżane aktami innej rangi niż ustawowe. Obniżanie wymogów ustawowych mocą aktów pozaustawowych nie wywołuje bowiem skutku wiążącego. Podkreślić należy, iż jakość sprawozdania zespołu kierunku studiów, w oparciu o które Państwowa Komisja Akredytacyjna podejmuje uchwałę dokonującą ocenę kształcenia na danym kierunku studiów, z uwagi na daleko idące skutki (art. 11 ust. 6 ustawy) ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowości podjęcia uchwały, o której mowa w art. 52 ust. 1 ww. ustawy. Gwarantem merytorycznej poprawności tego sprawozdania może być tylko zgodnie z ustawą powołany zespół kierunków studiów, dokonujący oceny spełnienia określonych wymagań. W niniejszej sprawie skład Zespołu Kierunków Studiów [...], który sporządził w maju 2009 r. "Raport Zespołu Oceniającego" nie może być uznany za zespół kierunku studiów prawidłowo opracowujący sprawozdanie dla Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjne. Zespół ten nie był bowiem obsadzony zgodnie z wymogami oznaczonymi w wyżej powołanym przepisie. W skład tego zespołu weszli: przewodniczący zespołu – dr inż. K.K. ([...]) członek PKA, członkowie zespołu – prof. dr hab. J.Z. ([...]) ekspert PKA, prof. dr hab. inż. K.B. ([...]) ekspert PKA, mgr S.W. ekspert ds. formalno-prawnych PKA i M.P. ekspert studencki PKA. W jego składzie było mniej niż pięciu członków Komisji, o których mowa w art. 50 ust. 5 ustawy, a przede wszystkim w jego składzie zabrakło jednego członka Komisji posiadającego tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego. W świetle powyższego, wobec wadliwości sprawozdania, w oparciu o które Prezydium podejmowało uchwałę, sama uchwała również obarczona jest wadą. Została bowiem podjęta na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez podmiot obsadzony niezgodnie z minimalnymi wymaganiami ustawowymi. Tym samym taka uchwała nie mogła wywołać skutku prawnego w postaci obowiązku Ministra do podjęcia działań, o których mowa w art. 11 ust. 6 ustawy. Wobec powyższych konkluzji stanowisko organu, iż nie posiada on uprawnień do tego, aby, działając w oparciu o normę art. 11 ust. 6 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym badać prawidłowość podejmowania uchwał przez Państwową Komisję Akredytacyjną, jest nie w pełni zasadne. Minister nie posiada takich uprawnień wyłącznie w odniesieniu do meritum uchwały PKA. Jednakże treść art. 11 ust. 6 ustawy nie wyłącza obowiązku Ministra zbadania uchwały pod względem formalnym. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, o istnieniu "oceny", o jakiej mowa w ww. przepisie, można mówić wyłącznie wtedy, gdy pochodzi ona od uprawnionego organu, i gdy została podjęta w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sposób oznaczony w ustawie. Uchwała która nie spełnia powyższych kryteriów, nie może zaś być skutecznie traktowana jako "ocena", o jakiej mowa w omawianym przepisie. Stąd, w sytuacji gdy Minister ustali, iż uchwała Prezydium PKA zawierająca ocenę kształcenia, obarczona jest wadą, nie będzie mógł podejmować działań wynikających z normy art. 11 ust. 6 ustawy. Wprawdzie ma rację Minister twierdząc, iż ustawa o szkolnictwie wyższym nie definiuje pojęcia sprawozdania. Dlatego też należy odnieść się do językowego znaczenia tego pojęcia. "Sprawozdanie" oznacza ustne lub pisemne przedstawienie przebiegu jakiejś działalności, opis wypadków, zdarzeń, relacja – Nowy Słownik Języka Polskiego, PWN 2003 r. Takie walory posiadałby "Raport Zespołu Oceniającego" z maja 2009 r., gdyby pochodził od prawidłowo obsadzonego składu zespołu kierunkowego studiów. Skoro jednak tak się nie stało, przedmiotowy dokument może stanowić jedynie materiał roboczy, stanowiący punkt wyjścia dla właściwego zespołu kierunku studiów do opracowania sprawozdania, o którym mowa w art. 52 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Stwierdzone powyżej naruszenia przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym obligują Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie zobowiązany do tego, aby przy podejmowaniu decyzji oprzeć się na wykładni przepisów prawa dokonanej przez Sąd w sprawie niniejszej. Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło