II SA/Wa 1883/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi Komendanta Głównego Straży Granicznej na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oddala skargę. [...] Rejonowa Komisji Lekarskiej w [...], zwanej dalej [...], orzeczeniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] uznała [...] A. M. za trwale niezdolną do służby w Straży Granicznej, zdolną do pracy. Orzeczenie zawiera rozpoznanie: "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne". [...]. Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Centralna Komisja Lekarska podległa Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 481), uchyliła w całości ww. orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] i jednocześnie zdecydowała o wydaniu niniejszego orzeczenia własnego. Centralna Komisja Lekarska po zapoznaniu się z odwołaniem od orzeczenia [...] oraz zgromadzoną dokumentacją orzeczniczą skierowała stronę na konsultacje specjalistyczne. Były to konsultacje: psychiatryczna, neurologiczna, okulistyczna, pulmonologiczna, a także badanie psychologiczne w Pracowni Badań Psychologicznych MSWiA w [...]. Konsultująca neurolog w swoim badaniu opisała: "czaszka i nerwy czaszkowe bez zmian; kończyny górne i dolne - siła, napięcie mięśniowe prawidłowe, bez zaburzeń czucia, bez objawów patologicznych. Objawy rozciągowe symetryczne. Próby móżdżkowe prawidłowe, chód wydolny, prawidłowy. Nie stwierdzono u badanej odchyleń od stanu prawidłowego. Po badaniu okulistycznym nadmieniono w konkluzji: okulistycznie w normie. Lekarz konsultujący specjalista chorób płuc stwierdził: pulmonologicznie bez zmian chorobowych. Wywiad zebrany od badanej wskazywał, iż nie leczy się psychiatrycznie, jednakże konsultująca psychiatra, jak też psycholog wskazały na istnienie zaburzeń adaptacyjnych o obrazie reakcji depresyjnej o nasileniu nie zaburzającym funkcjonowanie. Także rozpoznany profil osobowości z cechami osobowości bierno-zależnej zdaniem konsultującej psycholog nie uniemożliwia funkcjonowania, lecz może jedynie obniżać jego efektywność. Nie czyni to jednak strony niezdolną do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku. Organ biorąc pod uwagę fakt błędnej kwalifikacji prawnej rozpoznanego schorzenia, uchylił zaskarżone orzeczenie i w jego miejsce wydał własne. CKL orzekła, iż [...] A. M. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji. Straży Granicznej. Państwowej Straży Pożarne oraz Biura Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1898) otrzymała – kat. B jako zdolna do służby z ograniczeniem. Zdolna do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku – asystenta Wydziału [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej. Organ dokonał rozpoznania oraz stwierdził zaburzenia adaptacyjne pod postacią reakcji depresyjnej o niewielkim nasileniu u osoby z cechami osobowości bierno-zależnej, bez istotnego wpływu na funkcjonowanie [...]. Komendant Główny Straży Granicznej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów: ‒ art. 7, art. 9, art 11 i art. 107 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, ‒ art. 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 34 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi do spraw wewnętrznych. Komendant Główny Straży Granicznej skierował [...] A. M. na badania do Rejonowej Komisji Lekarskiej. Przyczyną skierowania było zachowanie strony, polegające na niewłaściwych reakcjach na polecenia służbowe. Do skierowania zostały dołączone dokumenty potwierdzające zachowania funkcjonariuszki, które wywołały u przełożonego wątpliwości co do stanu jej zdrowia. Centralna Komisja Lekarska nie wskazała w uzasadnieniu orzeczenia, dlaczego zmieniła zarówno rozpoznanie jak i określenie zdolności do służby funkcjonariuszki. W orzeczeniu brakuje odniesienia się do orzeczenia z dnia [...] listopada 2017 r., poza stwierdzeniem, że zostaje ono uchylone. W świetle dwóch różnych rozpoznań skarżący powziął istotną wątpliwość co do poprawności orzeczenia Centralnej Komisji. Komendant Główny Straży Granicznej realizując orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, bierze odpowiedzialność za dopuszczenie do służby funkcjonariuszki, co do której stanu zdrowia orzeczenia komisji lekarskich nie są jednoznaczne. Funkcjonariusz Straży Granicznej pełni służbę z bronią, dlatego wskazane wątpliwości nie powinny wystąpić. Analiza przepisów art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 34 ustawy o komisjach lekarskich, wskazuje na wadliwość rozstrzygnięcia zawartego w pkt 12 zaskarżonego orzeczenia. Jeżeli funkcjonariusz jest zdolny do służby z ograniczeniem, Komisja powinna wskazać na charakter ograniczeń – określić czynności, zadania, których funkcjonariusz nie może z uwagi na stan zdrowia wykonywać. Natomiast w przypadku stwierdzenia stanu zdrowia umożliwiającego funkcjonariuszowi służbę na zajmowanym stanowisku, powinna to stwierdzić. W zaskarżonym orzeczeniu Komisja zalicza funkcjonariuszkę do kategorii B zdolności do służby, czyli uznaje jej zdolność do służby z ograniczeniem i jednocześnie stwierdza, że jest zdolna do służby na zajmowanym stanowisku, do czego nie uprawnia kategoria B. Określenie zdolności do służby funkcjonariuszki zawiera wewnętrzną sprzeczność i z tego powodu jest wadliwe. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 481, z późn. zm.) zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo, że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby. Orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń: 1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby; 2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego; 3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby (art. 6 ust. 2 ustawy). Z art. 32 ustawy o komisjach lekarskich wynika, że rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb, emeryta, rencisty, pracownika, kandydata do pracy lub osoby skierowanej do komisji lekarskiej, zwanych dalej "osobą badaną", i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (ust. 1). Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (ust. 2). Natomiast w przypadku, gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną (ust. 3). Stosownie do treści art. 33 ust. 1 tej ustawy, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również – w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby – wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej (ust. 3). Rejonowa komisja lekarska, zaliczając funkcjonariusza do jednej z kategorii zdolności do służby, bierze pod uwagę charakter i warunki służby na zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku oraz kryteria zdrowotne (art. 34 ustawy). W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Ustawa nie precyzuje, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej, poza stwierdzeniem, że powyższe orzeczenia, uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 5 ustawy). Zgodnie z art. 47 ustawy o komisjach lekarskich, CKL po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Zaznaczyć należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w ustawie o komisjach lekarskich i rozporządzeniu wykonawczym Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1898), które reguluje tryb postępowania przed komisjami lekarskimi. Regulacja ta ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a. Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. W analizowanej sprawie Centralna Komisja Lekarska uchylając zaskarżone orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...], dokonała nowego rozpoznania schorzenia i w sposób odmienny określiła kategorię zdolności skarżącej do służby (kategoria B) oraz zdolności do służby (zdolna do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku asystenta Wydziału [...]). Jak wynika z treści orzeczeń lekarskich zarówno Rejonowa Komisja Lekarska, jaka i Centralna Komisja Lekarska rozpoznały u skarżącej zaburzenia adaptacyjne, z tym że Rejonowa Komisja rozpoznała zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne [...], a Centralna Komisja rozpoznała zaburzenia adaptacyjne pod postacią reakcji depresyjnej o niewielkim nasileniu u osoby z cechami osobowości biernozależnej, bez istotnego wpływu na funkcjonowanie [...]. Centralna Komisja Lekarska powołała się w uzasadnieniu swego orzeczenia na wyniki dwukrotnej konsultancji psychiatrycznej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2018 r. i [...] lipca 2018 r. oraz konsultacji psychologicznej z dnia [...] czerwca 2018 r., a także na wyniki konsultacji neurologicznej z dnia [...] kwietnia 2018 r., pulmonologicznej z dnia [...] czerwca 2018 r. i okulistycznej z dnia [...] lipca 2018 r. Rozpoznanie dokonane przez organ odwoławczy, w ocenie Sądu, znajduje zatem uzasadnienie w wynikach przeprowadzonych konsultacji, a w szczególności dwukrotnych konsultacji psychiatrycznych i psychologicznej. Rozpoznanie to nie daje podstawy do stwierdzenia, że skarżąca jest niezdolna do służby. W świetle powyższego Sąd uznał, że CKL prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze, biorąc pod uwagę wszystkie istotne okoliczności w sprawie, zebrana dokumentacja była wystarczająca do jej należytego rozstrzygnięcia, a wynik sprawy został w logiczny i przekonywujący sposób uzasadniony. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, organ nie naruszył przepisów prawa materialnego, tj. ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, ani też przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. regulujących tryb postępowania przed komisjami lekarskimi. Jeśli zaś chodzi o podnoszoną przez skarżącego kwestię uchybień prawa materialnego, to Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie sprzeczności pomiędzy treścią punktu 12 orzeczenia z dnia [...] lipca 2018 r. a przepisami art. 6 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi do spraw wewnętrznych. Centralna Komisja Lekarska orzekła bowiem, że skarżąca w zakresie zdolności do służby posiada kategorię B zdefiniowana w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy jako "zdolny do służby z ograniczeniami", a także, iż jest zdolna do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, co odpowiada treści art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych "orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń" dotyczących zdolności do służby. Dlatego też, w ocenie Sądu, orzeczenie wobec skarżącej kategorii B (zdolna do służby z ograniczeniami) i jednoczesne uznanie, że jest "zdolna do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" nie jest wadliwe i wewnętrznie sprzeczne. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.