II SA/Wa 1884/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Adam Lipiński, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego postanawia: - umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - W piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. J. P. sędzia Sądu Rejonowego dla [...] wystąpił do Ministra Sprawiedliwości za pośrednictwem Przewodniczącej Wydziału [...] Sądu Rejonowego dla [...], a także za pośrednictwem Prezesa tego Sądu oraz Prezesa Sądu Okręgowego [...] w [...] o przeniesienie na stanowisko sędziego w jednym z sądów rejonowych okręgu Sądu Okręgowego w [...]. Wskazany wniosek uzasadnił względami osobistymi, tj. koniecznością sprawowania opieki w miejscu zamieszkania ([...]) nad matką, która wymaga specjalistycznej opieki, jest osobą niepełnosprawną, ma trudności z poruszaniem się. Wskazał, że jest dla matki jedyną osobą bliską, która może sprawować nad nią opiekę, a odbywanie uciążliwych podróży z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania czynności orzeczniczych uniemożliwia sprawowanie tej opieki. Wskazał również, że złożony wniosek o przeniesienie jest kolejnym ósmym wnioskiem złożonym do Ministra Sprawiedliwości, poprzednie wnioski Minister rozpatrzył negatywnie, powołując się na brak wolnych etatów orzeczniczych w okręgu [...]. W dniu [...] czerwca 2013 r. skarżącemu doręczono pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Sądów, Organizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2013 r. z informacją, że Minister Sprawiedliwości nie uwzględnił wniosku, bowiem istotne zaległości w rozpoznawaniu spraw w pionie [...] Sądu Rejonowego dla [...] w [...] przemawiają przeciwko temu przeniesieniu. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. J. P. zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - jak wskazał - zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] maja 2013 r., która została mu doręczona w dniu [...] czerwca 2013 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 6, 7, 8 K.p.a. poprzez działanie przez organ administracyjny z naruszeniem przepisów prawa bez podjęcia wszelkich niezbędnych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, - art. 10 § 1 i art. 73 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu, - art. 35 § 1 i 3 K.p.a. poprzez załatwienie przedmiotowej sprawy w terminie 6 miesięcy i 11 dni, a zatem nie bez zbędnej zwłoki i nie w terminie 1 miesiąca, - art. 36 § 1 i 2 K.p.a. poprzez niezawiadomienie o przyczynach niezałatwienia sprawy administracyjnej wywołanej jego wnioskiem, - art. 77 i 80 K.p.a. poprzez oparcie decyzji o nieuwzględnieniu wniosku (po raz ósmy) wyłącznie na opinii Kolegium Sądu Okręgowego [...] w [...], - art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 104 § 1 i 2 K.p.a. poprzez niepowołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zaniechanie sporządzenia obligatoryjnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, - art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie czym kierował się organ przy podejmowaniu decyzji. Nadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 75 § 1 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych poprzez nadużycie prawa polegające na pozornym kierowaniu się dobrem wymiaru sprawiedliwości, a tym samym sprowadzające się do braku obiektywizmu i bezstronności przy podejmowaniu decyzji administracyjnej, nieuwzględniającej po raz ósmy z rzędu wniosku skarżącego o przeniesienie służbowe na stanowisko sędziego, a także mimo przemawiania za pozytywną decyzją o przeniesieniu służbowym do jednego z sądów rejonowych okręgu Sądu Okręgowego w [...] ze względów osobistych i rodzinnych, zasługujących na uwzględnienie. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji administracyjnej i rozstrzygnięcie co do istoty, poprzez uwzględnienie wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. o przeniesienie na stanowisko sędziego SR w okręgu Sądu Okręgowego w [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor Departamentu Sądów, Organizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości poinformował skarżącego, iż Minister Sprawiedliwości nie uwzględnił przedmiotowego wniosku. W piśmie tym podano, że instytucja przeniesienia na inne miejsce służbowe nie została wprowadzona do porządku prawnego z uwagi na osobisty interes sędziego, lecz ze względu na potrzebę zagwarantowania prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, stworzenia w sądownictwie ładu organizacyjnego oraz zapewnienia Ministrowi Sprawiedliwości możliwości szybkiej i elastycznej reakcji na potrzeby kadrowe tych jednostek, przy poszanowaniu konstytucyjnych zasad nieusuwalności i nieprzenoszalności sędziów. Wskazano, że decyzja (w potocznym rozumieniu) dotycząca wniosku sędziego o przeniesienie na inne miejsce służbowe nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów K.p.a., zatem kierowanie do Ministra Sprawiedliwości wniosków w trybie K.p.a. jest bezprzedmiotowe. J. P. złożył skargę na ww. pismo - jak wskazał na decyzję - Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2013 r. do WSA w Warszawie, zarzucając: 1) naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie dyspozycji wyżej wymienionych norm, prowadzące do odebrania sędziemu RP możliwości poddania decyzji Ministra Sprawiedliwości odmawiającej przeniesienia sędziego na jego wniosek na inne miejsce służbowe, możliwości zaskarżenia przedmiotowych decyzji i poddania tych decyzji kontroli bez nieuzasadnionej zwłoki właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego sądu, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie art. 2, art. 10 ust. 1 i 2, art. 173 oraz art. 180 ust. 2 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie dyspozycji wyżej wymienionych norm, sprowadzające się do przyjęcia, iż decyzje Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie przeniesienia sędziego na jego wniosek na inne miejsce służbowe nie stanowią decyzji administracyjnych w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, przeto kierowanie do Ministra Sprawiedliwości wniosków w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowe, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm., zwanej dalej: u.s.p.) w zw. z art. 69 § 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm., zwanej dalej: "ustawa o finansach publicznych") poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy przepis ten zakreśla ograniczone kompetencje Ministra Sprawiedliwości do kompetencji wynikających z kontroli zarządczej, a zatem do uprawnień w zakresie stosunków organizacyjnych jedynie w stosunku do dyrektorów i urzędników sądów, a tym samym każda decyzja dotycząca przeniesienia sędziego na jego wniosek i za jego zgodą na inne stanowisko służbowe wymaga wydania decyzji administracyjnej, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy; b) art. 75 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. u.s.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu na jego wniosek i za jego zgodą na inne miejsce służbowe nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, przeto kierowanie do Ministra Sprawiedliwości wniosków w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowe, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy; c) art. 75 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. u.s.p. w zw. z art. 9 u.s.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego na jego wniosek i za jego zgodą na inne miejsce służbowe nie jest decyzją administracyjną, podczas gdy Minister Sprawiedliwości nie jest uprawniony do ingerencji we władzę sądowniczą, jako niezwiązany ani organizacyjnie, ani też w ramach stosunków podwładności z sędzią, a tym samym ingerencja taka wymaga wydania decyzji administracyjnej, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy; 4. naruszenie przepisów postępowania: a) art. 104 § 1 K.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego na jego wniosek i za jego zgodą na inne miejsce służbowe nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 134 K.p.a. w zw. z art. 127 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji wydanej przez organ administracyjny w niniejszej sprawie był dopuszczalny, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; W związku z powyższymi zarzutami wniósł o: - uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. zaskarżonej decyzji administracyjnej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu, - alternatywnie o stwierdzenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz decyzji administracyjnej ją poprzedzającej z naruszeniem prawa, - zasądzenie od organu administracyjnego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W motywach skargi skarżący wskazał w szczególności, że nie można uznać twierdzenia Ministra Sprawiedliwości, iż jego decyzja w przedmiocie przeniesienia sędziego na jego wniosek na miejsce służbowe w innym sądzie jest jedynie decyzją w rozumieniu potocznym, a nie decyzją administracyjną. Konstruowanie takiego pojęcia, zdaniem skarżącego, jest w istocie wyrazem pewnej dowolności w działaniu Ministra Sprawiedliwości, co uznać należy za rzecz niedopuszczalną w demokratycznym państwie prawa. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, iż przedmiotowe decyzje Ministra Sprawiedliwości są decyzjami administracyjnymi i jako takie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Wskazał również, że uznanie twierdzeń zawartych w decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2013 r., zgodnie z którymi decyzja w przedmiocie przeniesienia sędziego za jego zgodą na miejsce służbowe w innym sądzie, nie jest decyzją administracyjną, powodowałoby, iż decyzje Ministra Sprawiedliwości, ingerujące w istocie w kwestie dotyczące miejsca służbowego sędziego, czyli w element władzy sądowniczej sensu stricto, pozostawałyby poza jakąkolwiek kontrolą czy to ze strony Sądu Najwyższego, czy to sądów administracyjnych. Powyższe z kolei oznaczałoby, iż sędzia, mimo że jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, w takim przypadku jest pozbawiony jakiejkolwiek ochrony prawnej. To zaś prowadzi do oczywistego wniosku, iż decyzja Ministra Sprawiedliwości narusza art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 45 ust. 1 Konstytucji RP każdy obywatel ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Co więcej każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa (art. 78 Konstytucji RP). W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej odrzucenie w całości. Wskazał, iż wprawdzie zgodnie z art. 75 § 3 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych "o przeniesieniu sędziego w przypadkach określonych w § 1 i 2 wydaje decyzje Minister Sprawiedliwości", jednak takie brzmienie przepisu nie uprawnia do stwierdzenia, że jest to decyzja administracyjna. Przeciwne rozumowanie prowadziłoby bowiem do stwierdzenia, że o zakresie władzy sądowniczej decyduje organ administracyjny w trybie postepowania administracyjnego, a więc organ, który zgodnie z art. 10 i art. 173 Konstytucji, nie może w tę władzę ingerować. Za tezą, że nie jest to decyzja administracyjna przemawia także fakt, że ustawodawca normując tryb odwoławczy przewidział nie skargę do NSA, lecz odwołanie do SN (art. 75 § 4 ustawy). "Decyzja" Ministra Sprawiedliwości jest więc swoistym aktem władczym, właściwym procedurom obowiązującym wewnątrz władzy sądowniczej, kształtującym zakres (terytorialny) tej władzy. Przyjmując zatem, że akt przeniesienia sędziego nie jest decyzją administracyjną, to również rozstrzygniecie Ministra Sprawiedliwości o nieuwzględnieniu wniosku sędziego o przeniesienie na inne miejsce służbowe nie może zostać zakwalifikowane jako decyzja administracyjna, od której służyłby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 17 maja 2014 r. (19 maja 2014 r. – data wpływu pisma na Biuro Podawcze WSA w Warszawie) skarżący cofnął skargę wniesioną w przedmiotowej sprawie, wnosząc o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu przedmiotowego pisma skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2014 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 75 § 1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, przeniósł ww. z dniem [...] lipca 2014 r. na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego dla [...], o czym skarżący został poinformowany w dniu [...] maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. W niniejszej sprawie Sąd uznał cofnięcie skargi za skuteczne, gdyż nie zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowania utrzymania w mocy aktu dotkniętego wadą nieważności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.