II SA/Wa 1886/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-09
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka – Klimas, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który w roku kalendarzowym pełnił służbę wojskową w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej, a w tym czasie wykonał wymaganą normę godzin lotów, może otrzymać jednorazowy dodatek specjalny z tytułu wykonania tych lotów, mimo że nie zajmował stanowiska służbowego, na którym wykonywanie lotów jest obowiązkiem?Ratio decidendi
Żołnierz zawodowy, który w roku kalendarzowym został przeniesiony do rezerwy kadrowej i w tym czasie wykonał wymaganą normę godzin lotów, ma prawo do jednorazowego dodatku specjalnego. Przepis § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych przyznaje ten dodatek również żołnierzowi przeniesionemu do rezerwy kadrowej, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek, w tym wykonania określonego nalotu.Stan faktyczny
Skarżący, M. L., żołnierz zawodowy, wniósł o przyznanie jednorazowego dodatku specjalnego za rok 2017 z tytułu wykonania 73 godzin lotów wojskowym statkiem powietrznym. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że skarżący przez cały rok 2017 pozostawał w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej, a nie na stanowisku służbowym, na którym wykonywanie lotów jest obowiązkiem. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, argumentując, że przepis § 9 ust. 5 rozporządzenia pozwala na przyznanie dodatku również żołnierzowi przeniesionemu do rezerwy kadrowej, który wykonał wymaganą normę lotów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Wieczorek Sędzia WSA – Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Marcin Kwiatkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowego dodatku specjalnego – uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji –
Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 104 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 173) oraz § 9 ust. 1 w zw. z § 8 ust. 1 w zw. z § 9 ust. 5 a contrario rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2296 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] M. L. z dnia [...] stycznia 2018 r., odmówił przyznania skarżącemu jednorazowego dodatku specjalnego z tytułu wykonania w roku 2017 lotów innym niż samolotem naddźwiękowym, wojskowym statkiem powietrznym w wymiarze 73 godzin. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], z dniem [...] grudnia 2016 r. został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego Szefa Oddziału – Instruktor – Centrum [...] i na okres do dnia [...] czerwca 2017 r., przedłużonym ostatecznie do dnia [...] września 2018 r., został przeniesiony do rezerwy kadrowej Ministra Obrony Narodowej, a jako miejsce wykonywania obowiązków służbowych w toku pełnienia zawodowej służby wojskowej w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej, została określona Jednostka Wojskowa [...] w [...]. Dalej stwierdzono, że skarżący do [...] grudnia 2017 r. pełnił zawodową służbę wojskową bezpośrednio w składzie personelu latającego przez okres pełnych 31 lat i w roku 2017 wykonał loty innym niż samolot naddźwiękowy wojskowym statkiem powietrznym w łącznym wymiarze 73 godzin i 4 minut. Następnie decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], skarżący z dniem [...] stycznia 2018 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Jednakże rok 2017 nie był rokiem w którym skarżący został zwolniony ze stanowiska służbowego na którym wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych w ramach obowiązków na tym stanowisku służbowym, gdyż przez cały rok 2017 nie zajmował żadnego stanowiska służbowego, lecz pełnił zawodową służbę wojskową w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej. Stąd też mimo faktu, że w roku 2017 skarżący pełniąc zawodową służbę wojskową w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej był zobowiązany do wykonywania lotów szkoleniowych, dyspozycyjnych oraz na potrzeby własne zgodnie z posiadanymi dopuszczeniami i uprawnieniami, a także zgodnie z "Indywidualnym Rocznym Planie Szkolenia i Treningu w Powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach" i w związku z tym w 2017 roku wykonał loty innym niż samolot naddźwiękowy wojskowym statkiem powietrznym w łącznym wymiarze 73 godzin i 4 minut, z uwagi na treść § 9 ust. 5 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, nie może otrzymać jednorazowego dodatku specjalnego z tytułu wykonania w roku 2017 lotów innym niż samolot naddźwiękowy wojskowym statkiem powietrznym w wymiarze 73 godzin.
W odwołaniu z dnia [...] września 2018 r. do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych MON, skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i wniósł o jej uchylenie.
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że uprawnienia żołnierzy do jednorazowego dodatku specjalnego wynikają wprost z zapisów § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. W myśl ww. przepisu prawo do jednorazowego dodatku specjalnego mają żołnierze, którzy w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonują loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, posiadają co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego oraz w roku kalendarzowym wykonali określone przepisami normy godzin lotów. Z kolei z treści § 9 ust. 5 rozporządzenia wynika, że jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, na którym w ramach obowiązków wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Ponadto dodatek ustala się na podstawie stażu zawodowej służby wojskowej w składzie załóg wojskowych statków powietrznych oraz innych niż wojskowe statki powietrzne, oraz kwoty dodatku o charakterze stałym, ustalone na ostatni dzień zajmowania stanowiska służbowego. Tymczasem w roku 2017 nie został spełniony przez skarżącego żaden z warunków, gwarantujących przyznanie prawa do przedmiotowego dodatku, gdyż przez cały rok 2017, aż do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, pozostawał w rezerwie kadrowej. Prawo do dodatku mają bowiem wyłącznie żołnierze:
- zajmujący stanowisko służbowe, na którym wykonują loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych;
- zwolnieni w ciągu roku kalendarzowego ze stanowiska objętego prawem do dodatku i wyznaczeni na inne stanowisko służbowe nieuprawnione do pobierania dodatku;
- zwolnieni w ciągu roku kalendarzowego ze stanowiska objętego prawem do dodatku i przeniesieni do rezerwy kadrowej.
Mając zatem na uwadze, iż pomimo wykonania przez odwołującego się norm lotów określonych cytowanymi przepisami, nie może on nabyć prawa do jednorazowego dodatku specjalnego za rok 2017, ponieważ przez cały rok kalendarzowy pełnił służbę w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej. Fakt otrzymywania przez zainteresowanego w tym okresie dodatku specjalnego w pełnej wysokości nie wynika z wykonania norm nalotu określonych w zapisach § 8 przywołanego powyżej rozporządzenia, tylko z zapisów art. 89 ustawy pragmatycznej, zgodnie z którym w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej żołnierz zawodowy otrzymuje uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W związku z powyższym fakt wykonania nalotu przez odwołującego się żołnierza w 2017 r., nie wpływa na wypłatę dodatku specjalnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że w § 9 ust. 5 rozporządzenia określono, że sporny dodatek przysługuje również żołnierzowi zawodowemu, który w danym roku kalendarzowym został zwolniony ze stanowiska służbowego, na którym występował obowiązek wykonywania lotów i wyznaczony na inne stanowisko, gdzie obowiązek ten nie występuje. Wówczas otrzymuje dodatek jednorazowy w roku następnym za wykonanie lotów w roku poprzednim, o ile zrealizował nakazaną normę nalotu indywidualnego, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt. 1 – 3. Ponadto dodatek jednorazowy otrzymuje również żołnierz zawodowy, który w danym roku kalendarzowym został przeniesiony do rezerwy kadrowej i obowiązuje tu identyczna zasada jak przytoczona powyżej. Przepis § 9 ust. 5 rozporządzenia nie przesądza o tym, iż żołnierzowi skierowanemu do rezerwy kadrowej jednorazowy dodatek przysługuje tylko za rok, w którym żołnierz został przeniesiony do rezerwy kadrowej, gdyż w odróżnieniu od sytuacji, gdy żołnierz zajmuje stanowisko służbowe "nielotne" na którym nie może wykonywać lotów, w rezerwie kadrowej loty może wykonywać a tym samym spełnić wszystkie wymagania konieczne do otrzymania jednorazowego dodatku specjalnego. Niezależnie od powyższego wskazał na opieszałość w rozpoznaniu jego odwołania przez organ drugiej instancji.
W odpowiedzi na skargę, Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych Ministerstwa Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że z akt administracyjnych nie wynika, żeby zmarły ojciec dziecka rejestrował się jako bezrobotny, nie wywiązywał się z obowiązków alimentacyjnych i nie leczył się z nałogu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.), żołnierze zawodowi otrzymują do uposażenia zasadniczego dodatek specjalny – za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z kolei w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2296 ze zm.), żołnierz zawodowy, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej. Natomiast według § 9 ust. 1 rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 8 ust. 1, posiadającemu co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, który wykonał w roku kalendarzowym loty w wymiarze nie niższym niż:
1) 30 godzin – samolotem naddźwiękowym albo
2) 40 godzin – innym wojskowym statkiem powietrznym albo
3) połowę wymiaru godzin lotów określonych odpowiednio w pkt 1 lub 2, z wyłączeniem lotów inspektorskich – w przypadku pilota, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, zajmującego stanowisko służbowe w jednostce wojskowej powyżej szczebla brygady lotnictwa (skrzydła lotnictwa) posiadającemu licencję pilota klasy pierwszej lub mistrzowskiej
– po zakończeniu roku kalendarzowego przyznaje się jednorazowy dodatek specjalny w wysokości 300% kwoty pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym.
Zatem analiza powyższych przepisu prowadzi do wniosku, że do przyznania dodatku specjalnego muszą być łącznie spełnione następujące przesłanki: 1) jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego, 2) żołnierz zawodowy, musi w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonać loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, 3) musi posiadać co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, 4) wykonanie w roku kalendarzowym określonego nalotu wojskowym statkiem powietrznym.
W rozpoznawanej sprawie organ uwzględnił zakończony rok kalendarzowy 2017, skarżący posiada co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, wykonał w roku 2017 nalot 73 godzin innym niż samolot naddźwiękowy wojskowym statkiem powietrznym w charakterze pilota, lecz – co prawda przez cały rok 2017 nie pełnił służby na stanowisku służbowym.
Jednakże zgodnie § 9 ust. 5 rozporządzenia, jednorazowy dodatek specjalny, o którym mowa w ust. 1, przyznaje się również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, o którym mowa w § 8 ust. 1, i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Dodatek ustala się na podstawie stażu zawodowej służby wojskowej w składzie załóg wojskowych statków powietrznych oraz innych niż wojskowe statki powietrzne, o których mowa w § 8 ust. 5 pkt 2, oraz kwoty dodatku o charakterze stałym, o którym mowa w § 8 ust. 1 i 2, ustalone na ostatni dzień zajmowania stanowiska służbowego. Przepisy ust. 1 – 3 stosuje się odpowiednio.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący [...] M. L. decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], z dniem [...] grudnia 2016 r. został przeniesiony do rezerwy kadrowej do dnia [...] czerwca 2017 r., a następnie decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], mając przydział "rezerwa kadrowa", przedłużono mu okres pozostawania w rezerwie kadrowej do dnia [...] września 2018 r.
Zatem przez cały rok 2017, skarżący przebywał w rezerwie kadrowej i jednorazowy dodatek specjalny przysługuje mu na podstawie cytowanego już wyżej § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2296 ze zm.).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło