II SA/Wa 1887/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem - przywołując art. 134 stawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." – stwierdzono niedopuszczalność odwołania wniesionego przez p. K. F., zwanego dalej "Wnioskodawcą", od pisma Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] (dalej jako "Szef WCR") z [...] maja 2023 r. w przedmiocie wniosku o skierowanie do służby zastępczej. W uzasadnieniu zaskarżonego aktu przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy: - 10 maja 2023 r. przesłano do Wnioskodawcy pismo Szefa WCR, stanowiące odpowiedź na złożone podanie w sprawie skierowania do służby zastępczej, - 7 lipca 2023 r. (data stempla pocztowego) Wnioskodawca złożył do Szefa [...] Ośrodka Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji odwołanie od otrzymanego pisma z 10 maja 2023 r., - zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. odwołania służy stronie od decyzji administracyjnej wydanej w I. instancji; elementy decyzji określono w art. 107 § 1 K.p.a., - w art. 134 K.p.a. określono niezależne od siebie przeszkody dla rozpatrzenia odwołania, co do meritum; wyodrębnienie przesłanki terminu wniesienia środka prawnego i przypisanie jej drugiej pozycji wskazuje, że pierwsze czynności organ odwoławczy powinien skoncentrować na rozstrzygnięciu kwestii dopuszczalności odwołania, - istotą przedmiotowej sprawy jest, że pismo Szefa WCR nie jest decyzją administracyjną, ma charakter czynności materialno-technicznej - wręcz informacyjny; wskazany organ nie ma bowiem władczych kompetencji w zakresie służby zastępczej; w tej sytuacji przedmiotowego pisma nie można w żaden sposób uznać za decyzję administracyjną, - w pełni uprawnione jest więc stwierdzenie, że od pisma nie przysługuje odwołanie - jak ma to miejsce w przypadku decyzji administracyjnej z której pouczenia wynika, że odwołanie jest możliwe, - w myśl linii orzeczniczej sądów administracyjnych oraz stanowiska doktryny odwołanie jest niedopuszczalne, kiedy zaskarżony akt lub czynność organu administracji nie jest decyzją w rozumieniu K.p.a.; jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 26 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Gd 942/22, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych): "jeżeli sprawa nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej, a strona wniosła odwołanie od informacji udzielonej jej przez organ pierwszej instancji, organ drugiej instancji powinien zasadniczo stwierdzić niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia zamiast wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. prowadzi do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, tj. z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.", - Wnioskodawca odwołał się od pisma, mającego charakter czynności materialno-technicznej, które nie jest decyzją administracyjną; musi to skutkować stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. W skardze sformułowano następującą argumentację: - w odpowiedzi na podanie, dotyczące skierowania do służby zastępczej, Wnioskodawca otrzymał pisma informujące o odrzuceniu i nie przekazaniu pisma; nie miało to żadnych podstaw prawnych; w związku z tym Wnioskodawca chciałby złożyć skargę od tych decyzji - przedstawić argumenty w tej sprawie, - zawartego w pismach stanowiska nie podparto żadnymi obowiązującymi przepisami; według analizy Wnioskodawcy, nakazują one przekazanie wniosku do przeznaczenia do odbycia służby zastępczej właściwym organom; w dokumentach znajdują się bezpodstawne wyjaśnienia i uzasadnienia odnośnie odrzucenia przekazania właściwym organom do rozpatrzenia wniosku o skierowanie do służby zastępczej, - wniosek i odwołania skarżącego oparte są na przepisach i aktach prawnych - w tym na art. 85 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.) – wobec zasad i wartości moralnych, jakimi kieruje się Wnioskodawca, - w ustawie z dnia 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny (obecnie opubl. w Dz.U. z 2024 r. poz. 248, ze zm.). jasno sprecyzowano, że to Komisje do Spraw Służby Zastępczej posiadają kompetencje i obowiązek decydowania o kierowaniu bądź nie- do przeznaczenia do służby zastępczej; pomijając merytoryczne kwestie zasadności i możliwości odbywania służby, zadaniem i obowiązkiem właściwych przewidzianych w przepisach organów jest orzekanie w przedmiocie wniosków, - rozstrzygnięcie wniosku o przeznaczenie do służby zastępczej należy do właściwej komisji, którą powołuje i odwołuje marszałek województwa - wydaje on podlegającej kwalifikacji wojskową osobie kartę skierowania do odbycia służby zastępczej; w świetle przepisów, WCR oraz organ odwoławczy unikają przekazania żądania Wnioskodawcy odpowiednim organom - Komisjom do spraw Służby Zastępczej; łamią one i źle interpretują przepisy gdyż mają obowiązek i kompetencje to uczynić; są one bowiem władnymi do przekazywania wniosków, a nie rozstrzygania o ich zasadności; tym samym przekraczają swoje kompetencje; jest to jaskrawym łamaniem obowiązującego prawa,  - dalej zamieszczono argumentację, która - zdaniem Wnioskodawcy - przemawia za zasadnością skierowania go do służby zastępczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935). Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Trafne jest stanowisko organu administracji, gdy chodzi o prawne i faktyczne uwarunkowania sprawy. Z uwagi na uprzednie pełne przywołanie, ponowne powtarzanie danej argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Wobec zarzutów skargi należy dodać jedynie, co następuje. Także na etapie skargi Wnioskodawca nie kwestionował, że Szef WCR nie jest organem właściwym dla rozstrzygania w przedmiocie zasadności skierowania do odbywania służby zastępczej. Potwierdza to treść regulacji, zawartych w dziale XIX ustawy o obronie ojczyzny. Wystosowanego więc do Wnioskodawcy pisma z 10 maja 2023 r., gdzie wyrażono pogląd w tym przedmiocie (ze wskazaniem art. 559 powołanego aktu), nie można traktować jako merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie - akt mający cechy decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 K.p.a. Nie spełnia ono również warunków, zakreślonych w art. 107 § 1 tego Kodeksu. W takiej sytuacji wniesienie od danego pisma odwołania nie było dopuszczalne. Wydanie postanowienia w myśl art. 134 K.p.a., było więc w pełni zasadne. Wnioskodawca w skardze kwestionuje przy tym w istocie sposób procedowania Szefa WCR. Zarzuca, że - miast przekazać podanie do organu właściwego (komisji szczebla wojewódzkiego) – nie czyni tego, lecz kieruje do Wnioskodawcy pisma. Kwestia zasadności zaniechania stosownych czynności przez organ - które zdanie Wnioskodawcy winien był on podjąć - może być jednak przedmiotem kontroli Sądu tylko w razie wniesienia skargi na bezczynność – jeżeli zaniechanie danego organu dotyczy wydawania aktów lub podejmowania czynności, wymienionych w art. 2 § 1 pkt 1-7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tak art. 2 ust. 1 pkt 8 danego aktu. W danym jedynie zakresie - z woli prawodawcy - legalność działania organów administracji podlega kontroli sądów administracyjnych. Przedwczesne byłoby natomiast zajęcie przez Sąd - w granicach danej sprawy - stanowiska, co do zasadności wniesienia skargi na bezczynność. Natomiast jest poza granicami tej sprawy, czy Wnioskodawcę można aktualnie powołać do służby zastępczej, oraz czy spełnia on wskazane wprost w Konstytucji RP indywidualne ku temu warunki. Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania, zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia. Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.