II SA/Wa 1892/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-20
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Stanisław Marek Pietras, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, uznając, że wnioskodawca posiadał niezbędne środki do utrzymania, mimo otrzymywania renty socjalnej i zamieszkiwania z matką pobierającą wynagrodzenie?Ratio decidendi
Organ rentowy prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek ustawowych. W szczególności, mimo posiadania orzeczenia o niezdolności do pracy i bycia członkiem rodziny po ubezpieczonym, wnioskodawca posiadał niezbędne środki do utrzymania, otrzymując rentę socjalną oraz zamieszkując z matką osiągającą dochody. Spełnienie wszystkich przesłanek łącznie jest warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Organ rentowy uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania, ponieważ otrzymuje rentę socjalną i mieszka z matką osiągającą dochody. Skarżący zarzucił, że potrzeby syna związane z wyżywieniem, ubraniem i rehabilitacją znacznie przekraczają otrzymywaną rentę, co uniemożliwia mu godne życie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bronisław Szydło Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi D. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę -
II SA/Wa 1892/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] lipca 2005 r. i odmówił przyznania panu D. H., reprezentowanemu przez przedstawiciela matkę panią J. H., świadczenia w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu do w/w decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39, poz. 353) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki:
1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym;
2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności;
3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek;
4. nie ma niezbędnych środków utrzymania.
Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS pan D. H. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Strona posiada bowiem niezbędne środki utrzymania. Z dokumentacji rentowej wynika, że pan D. H. otrzymuje rentę socjalną w wysokości [...] zł, ponadto zamieszkuje on z matką, która pobiera wynagrodzenie w kwocie [...] zł. Wskazany dochód na rodzinę nie wykazuje, aby pan D. H. pozostawał bez środków utrzymania.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi przedstawiciela strony pani J. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przedstawiciel skarżącego wskazał, że syn ma [...] lata i od urodzenia jest zaliczony do [...] grupy inwalidzkiej. Nie może on pracować i w związku z tym był na utrzymaniu zmarłego męża. Tymczasem potrzeby związane z wyżywieniem, ubraniem i rehabilitacją syna znacznie przekraczają otrzymywaną przez niego rentę socjalną. Wszystko to powoduje, iż syn nie może żyć godnie, a renta po zmarłym ojcu powinna być przyznana dla syna dozgonnie.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że podstawą materialnoprawną świadczenia, o które wystąpiła w imieniu syna pani J. H., jest przepis art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten określa cztery przesłanki, które warunkują przyznanie świadczenia, przy czym treść przepisu wskazuje, iż te przesłanki powinny być spełnione łącznie, aby dana osoba występująca o świadczenie mogła je otrzymać. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że pan D. H. jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym panu R. H., ze względu na chorobę nie spełnia on warunków do uzyskania świadczenia w zwykłym trybie i nie może ze względu na chorobę podjąć pracę. Jednak Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo wykazał, iż wnioskodawca nie spełnia warunku braku niezbędnych środków utrzymania, bowiem otrzymuje rentę socjalną w wysokości [...] zł, ponadto zamieszkuje on z matką, która pobiera wynagrodzenie w kwocie [...] zł, a więc posiada na swe utrzymanie kwotę przekraczającą [...] zł, co przekracza wysokość najniższego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, jak i kwotę płacy minimalnej, które stanowią ustawowy pułap niezbędnych środków utrzymania. W tej sytuacji organ słusznie przyjął, iż brak jest podstaw do przyznania świadczenia z art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło