II SA/Wa 1896/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-06

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Ewa Marcinkowska, Anna Mierzejewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna nakładająca obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz uiszczenia opłat i odszkodowania może być wydana bez precyzyjnego określenia wysokości tych opłat i odszkodowania w sentencji decyzji?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna nakładająca obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz uiszczenia opłat i odszkodowania, wydana na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, musi w swojej sentencji precyzyjnie określać wysokość należnych opłat i odszkodowań. Samo wskazanie podstawy prawnej i momentu powstania obowiązku, bez podania konkretnych kwot, stanowi naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając ewentualne przymusowe wykonanie decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji administracyjnej nakazującej I. K. opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz uiszczenie opłat i odszkodowania. Skarżący zajmował lokal na podstawie skierowania z 1984 r., które wygasło wraz z rozwiązaniem umowy o pracę w 1992 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo I. K. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu. Skarżący kwestionował decyzje organów administracji, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności brak precyzyjnego określenia wysokości opłat i odszkodowania w sentencji decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia o obowiązku uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania, a w pozostałym zakresie oddalił skargę. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu i zasądził od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o obowiązku uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie pierwszym nie podlega wykonaniu w całości, 4. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego I. K. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej: WAM) decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] zobowiązującą I. K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. oraz uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: I. K. uzyskał zezwolenie na tymczasowe zakwaterowanie w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. na podstawie skierowania nr [...] z dnia [...] listopada 1984 r. wydanego przez Szefa Oddziału Kwaterunkowego Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] – na czas pełnienia funkcji trenera w Wojskowym Klubie Sportowym [...]. Wojskowy Klub Sportowy [...] rozwiązał umowę o pracę z I. K. za wypowiedzeniem z dniem [...] marca 1992 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w W. pismem z dnia [...] maja 2002 r. poinformował I. K., że z dniem rozwiązania umowy o pracę wygasła ważność przydziału zajmowanego lokalu mieszkalnego i wezwał do zwolnienia tego lokalu w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma. Jednocześnie ww. organ wskazał, że w przypadku niezwolnienia lokalu w podanym terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego. W dniu [...] czerwca 2002 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w W. skierował do Sądu Rejonowego [...] pozew o nakazanie I. K. opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. Sąd Rejonowy [...] zawiesił postępowanie w wyżej wymienionej sprawie. W dniu [...] października 2006 r., wobec niezgłoszenia wniosku o podjęcie postępowania, Sąd Rejonowy [...] umorzył postępowanie. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. poinformował I. K. o wszczęciu postępowania w przedmiocie opróżnienia zajmowanego przez niego lokalu, uiszczania opłat oraz odszkodowania, w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Pozwem z dnia [...] października 2009 r. I. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił do Sądu Rejonowego [...] w W. o ustalenie wstąpienia z mocy prawa z dniem 11 lipca 2002 r. w stosunek najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Wyrokiem z dnia [...] maja 2010 r. Sąd Rejonowy [...] Wydział Cywilny ustalił, że I. K. wstąpił z mocy prawa z dniem 11 lipca 2002 r. w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Na skutek wniesionej przez Wojskową Agencję Mieszkaniową Oddział Regionalny w W. apelacji od powyższego wyroku, Sąd Okręgowy w W. V Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] września 2010 r. zmienił zaskarżony wyrok, w ten sposób, że powództwo oddalił. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. powiadomił I. K. o kontynuowaniu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu, w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jednocześnie organ wezwał stronę do udzielenia informacji, czy spełnia przesłanki wymienione w art. 45 ust. 3 ww. ustawy. W toku postępowania organ I instancji uzyskał informację z Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W., z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] oraz Delegatury [...] Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 13 ust. 6 oraz art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. zobowiązał I. K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w W. oraz uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat, za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji I. K. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Jednocześnie wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego dla niniejszego postępowania, a mianowicie, czy posiada on tytuł prawny do zajmowania lokalu w związku z powództwem, które wytacza o ustalenie, że wstąpił w stosunek najmu lokalu per facta concludentia, co nie było przedmiotem wcześniejszej rozprawy sądowej. Zarzucił także wadliwość rozstrzygnięciu zawartemu w pkt 2 decyzji, podnosząc, że nie określa ono wysokości należnych opłat i odszkodowań, podając jedynie zasadę ich ustalania. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Przytaczając treść przepisów art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP organ odwoławczy podkreślił, że tryb postępowania określony powyższymi normami prawnymi nie jest trybem fakultatywnym lecz obligatoryjnym, w sytuacji zaistnienia stanu faktycznego określonego w tychże przepisach. Dlatego też organ pierwszej instancji był zobligowany do wydania decyzji nakładającej obowiązek opróżnienia lokalu i uiszczania należnych opłat oraz odszkodowania, w przypadku stwierdzenia zajmowania lokalu bez tytułu prawnego. W niniejszej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że I. K. zajmuje lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. bez tytułu prawnego. Tytuł prawny do zajmowania tego lokalu – tj. skierowanie z dnia [...] listopada 1984 r. zezwalające na tymczasowe zakwaterowanie – na czas pełnienia funkcji trenera w Wojskowym Klubie Sportowym [...] – wygasł bowiem z mocy prawa wraz z rozwiązaniem umowy o pracę z WKS [...]. Pozew I. K. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu z mocy prawa został zaś oddalony wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2010 r. Jednocześnie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że I. K. jest osobą wymienioną w art. 45 ust. 3 ustawy, w stosunku, do której prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu nie jest możliwe. Zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. zobligowany treścią przepisu art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP był zobowiązany wydać w stosunku do I. K. zaskarżoną decyzję, w związku z zajmowaniem przez niego przedmiotowego lokalu bez tytułu prawnego. Za niezasadny organ odwoławczy uznał też zarzut strony zawarty w odwołaniu, że podjęte przez organ I instancji w punkcie 2 decyzji rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z brzmieniem przepisu art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, z uwagi na brak określenia wysokości należnych opłat i odszkodowań. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji określił bowiem, że na dzień wydania decyzji opłata za używanie lokalu wynosi 214,26 zł, zaś odszkodowanie w wysokości 200% należnych opłat za używanie lokalu stanowi kwotę 428,52 zł, natomiast opłaty pośrednie związane z używaniem lokalu mieszkalnego wynoszą miesięcznie 155,61 zł. Konkretnych kwot nie podano natomiast w rozstrzygnięciu decyzji celowo, bowiem są one zmienne. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o zawieszenie postępowania odwoławczego, w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sprawy z powództwa I. K., iż wstąpił on per facta concludentia w stosunek najmu lokalu przy ul. [...] w W., organ wskazał, iż nie stanowi to zagadnienia wstępnego dla niniejszego postępowania. Zgodnie bowiem z przyjętym w orzecznictwie poglądem, zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W ocenie organu odwoławczego, w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, ewentualne złożenie pozwu do sądu o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego lokalu, lub zamiar złożenia takiego pozwu, nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego zależy rozstrzygnięcie o obowiązku opróżnienia lokalu na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, iż w postępowaniu przed organem I instancji I. K. nie dołączył udzielonego radcy prawnemu A. R. pełnomocnictwa do działania w jego imieniu przed tym organem. Dlatego też organ I instancji wszystkie pisma, jak i zaskarżoną decyzję, kierował bezpośrednio do strony. Dopiero na wezwanie organu II instancji pełnomocnik dołączył do sprawy pełnomocnictwo udzielone przez I. K. z dnia 15 września 2009 r. umocowujące go do działania przed organami WAM w sprawie opróżnienia lokalu przy ul. [...] w W. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik I. K. zarzucił, że decyzja ta narusza prawo, bowiem na skutek utrzymania w mocy decyzji wydanej w I instancji doszło do naruszenia przepisów art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.), a także art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 oraz art. 12 k.p.a., a ponadto art. 104 i art. 107 k.p.a. Decyzji wydanej w I instancji również zarzucił naruszenie ww. przepisów. W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W., a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że przepis art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zawiera zamknięty katalog części składowych komparycji decyzji, tak więc organ nie jest uprawniony do wydawania decyzji o innej osnowie niż wymieniona w przepisie ustawowym, który służył za podstawę prawną jej wydania, czyli nie może w szczególności zmieniać ani modyfikować uregulowań ustawowych. Uregulowanie treści przepisu art. 37a ust. 2 ww. ustawy stanowi logiczną i nierozerwalną całość, a więc decyzja powinna zawierać rozstrzygnięcie w sprawie opróżnienia lokalu oraz należnych opłat i odszkodowań, nie jest zaś wykonaniem tego przepisu powtórzenie w sentencji decyzji jego treści. Ustawa wyraźnie bowiem wskazuje, iż należy określić wysokość należnych opłat i odszkodowań. Brak określenia konkretnej wysokości kwoty należnych opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich i kwoty odszkodowania ewidentnie narusza zatem przepis, na który się powołano jako podstawę formalnoprawną wydania decyzji. Taki pogląd znalazł zaś potwierdzenie m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2011 r., sygn. akt. II SA/Wa 172/11 wydanym w podobnej sprawie jak sprawa niniejsza. Konsekwencją naruszenia art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych jest naruszenie pozostałych przepisów wskazanych w petitum tej skargi, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 oraz art. 12 k.p.a., a ponadto art. 104 i art. 107 k.p.a. (z powodu niewyjaśnienia stronie powodów pominięcia jej wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na sprawę cywilną zmierzającą – z punktu widzenia roszczenia I. K. – do wykazania, że wstąpił w stosunek najmu zajmowanego lokalu i niewyjaśnienia dlaczego uznano, że ustalenie takie nie będzie miało wpływu na wydanie decyzji w przedmiocie obowiązku opróżnienia zajmowanego lokalu oraz nieomówienia tych kwestii w uzasadnieniu wydanych decyzji). Prezes WAM w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że odszkodowanie jest zmienne z uwagi na zmienność składowych mających wpływ na jego wysokość, a wymiar opłat za używanie lokalu nie jest określany decyzją, lecz pismem. Zatem orzeczona procentowo wysokość odszkodowania, stanowi dwukrotność opłat ponoszonych przez stronę i znanych stronie. Odszkodowanie płatne jest zaś co miesiąc do czasu opróżnienia lokalu, tj. do bliżej nieokreślonego terminu, i w tym czasie wartość odszkodowania może ulec zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Badając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] marca 2011 r. w zakresie rozstrzygnięcia zobowiązującego I. K. do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., nie naruszają prawa. Podstawę materialnoprawną powyższego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 2005 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2011 r., zgodnie z którym osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (ust. 1). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań (ust. 2). Trafnie podkreślił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obligatoryjny charakter decyzji wydanej w stanie faktycznym, określonym w tym przepisie. Sformułowanie użyte w ust. 2 przytoczonego przepisu – "wydaje decyzję" – oznacza bowiem, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, o ile spełniona zostaje przesłanka, określona w ust. 1, jaką jest zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że I. K. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Skarżący uzyskał zezwolenie na tymczasowe zakwaterowanie w powyższym lokalu mieszkalnym na podstawie skierowania nr [...] z dnia [...] listopada 1984 r. wydanego przez Szefa Oddziału Kwaterunkowego Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] – na czas pełnienia funkcji trenera w Wojskowym Klubie Sportowym [...]. I. K. przestał pełnić funkcję trenera w Wojskowym Klubie Sportowym [...] od [...] marca 1992 r. i z tym też dniem wygasł tytuł prawny do zajmowania przez niego przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Od tego czasu prawo do zajmowania powyższego lokalu nie zostało uregulowane na korzyść skarżącego, co powoduje, że zamieszkuje on w tym lokalu bez tytułu prawnego. Sąd Okręgowy w W. V Wydział Cywilny prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2010 r. oddalił bowiem powództwo I. K. o ustalenie wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Okoliczność, że I. K. zamierza aktualnie dochodzić przed sądem powszechnym ustalenia, że wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu per facta concludentia, nie ma znaczenia w sprawie. Istotne jest bowiem to, że w dacie wydawania decyzji I i II instancji zajmował przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, a zatem zaistniała przesłanka z art. 37a ustawy obligująca organ do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Należy też zgodzić się z Prezesem WAM, że ewentualne złożenie przez skarżącego kolejnego pozwu do sądu o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego lokalu, lub też zamiar złożenia takiego pozwu, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które obligowałoby organ do zawieszenia postępowania odwoławczego. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wiąże obligatoryjne zawieszenie postępowania z zaistnieniem określonych w nim wymogów. Zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że prejudycjalność w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Pomiędzy postępowaniem administracyjnym o opróżnienie lokalu prowadzonym w oparciu o przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a ewentualnym postępowaniem cywilnym o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego lokalu nie występuje zależność o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie można bowiem uznać, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu jest warunkiem rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie o opróżnienie lokalu na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Reasumując, skoro przedmiotowy lokal, pozostający w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, był zajmowany bez tytułu prawnego, to organ był zobligowany do wydania decyzji o jego opróżnieniu na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę na rozstrzygnięcie zobowiązujące skarżącego do opróżnienia lokalu. Skarga zasługuje natomiast w ocenie Sądu na uwzględnienie w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 decyzji organu I instancji zobowiązującego skarżącego do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% należnych opłat, za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego. Zgodnie z treścią wskazanego już wcześniej art. 37a ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Natomiast zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu w przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącego przepis ten zawiera zamknięty katalog części składowych komparycji decyzji. Skoro zatem w ust. 2 art. 37a ustawodawca wyraźnie stanowi, że decyzja powinna określać wysokość należnych opłat i odszkodowań, to nie wystarczy samo potwierdzenie w komparycji decyzji tego faktu i określenie momentu, od którego taki obowiązek istnieje. Ustawa bowiem wyraźnie wskazuje, że należy określić w decyzji wysokość należnych opłat i odszkodowań. Brak określenia w komparycji decyzji konkretnej wysokości kwoty należnych opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich i kwoty odszkodowania, narusza zatem przepisy art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż nie stanowi prawidłowego wykonania przepisu art. 37a ust. 2 określenie konkretnej wysokości należnych opłat i odszkodowania dopiero w uzasadnieniu decyzji, gdyż decyzja tak skonstruowana nie zawiera elementów niezbędnych do ewentualnego przymusowego jej wykonania. W takiej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wydać rozstrzygnięcie w zakresie należnych opłat i odszkodowań, kierując się powyższymi wskazaniami Sądu oraz unormowaniem zawartym w art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. w części rozstrzygającej o wysokości należnych opłat i odszkodowań. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 ww. ustawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło