II SA/Wa 1898/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. z dnia 5 stycznia 2008r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla S. S. w niniejszej sprawie radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. S. S. wnioskiem z dnia 5 stycznia 2008r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku oraz dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, a dochód miesięczny w tym gospodarstwie wynosi 1.218 zł brutto. Na dochód ten składa się kwota świadczenie emerytalnego jego żony. Jednocześnie w rubryce 5 formularza wniosku skarżący podał, że cierpi na przewlekłą chorobę i znalazł się w bardzo trudnej sytuacji materialnej – bez prawa do jakiegokolwiek świadczenia, co znajduje też potwierdzenie w treści orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r. oraz zaświadczenia nr [...] wydanego przez Starostę Powiatu W. w dniu 12 kwietnia 2007r., a stwierdzającego, że skarżący jest od dnia 5 lipca 1999r. bezrobotnym. W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi S. S., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania świadczenie wymienionego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 352 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa. Osiągany w dwuosobowym gospodarstwie domowym dochód w wysokości tylko nieznacznie przekraczającej 1000 zł netto, dowodzi, że S. S. nie może poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Taka zaś sytuacja materialna skarżącego uniemożliwia, zdaniem Sądu, poniesienie wydatków na ustanowienie radcy prawnego. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione określone w art. 246 § 1 ppsa przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.