II SA/Wa 190/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-12

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która jest uczniem i nie uzyskuje dochodów, pozostając na utrzymaniu bezrobotnej matki, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest zasadny, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Fakt zwolnienia z kosztów sądowych z mocy ustawy (w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych) nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia takie przyznanie.
Stan faktyczny
M. P., uczeń bez dochodów, utrzymywany przez bezrobotną matkę z zasiłków socjalnych, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek złożono po oddaleniu przez WSA skargi na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Strona posiadała jedynie niewielki majątek odziedziczony po babci oraz stary samochód.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać M. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. M. P. po otrzymaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2010 r., oddalającego złożoną przez niego skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. U uzasadnieniu wniosku podał, że jest uczniem Zasadniczej Szkoły Zawodowej i nie uzyskuje żadnych dochodów. W związku z tym pozostaje na utrzymaniu matki J. P., która jest osobą bezrobotną od sierpnia 2008 r. Wskazał, że utrzymują się z zasiłków z pomocy społecznej – 510 zł (maj, czerwiec), zasiłku rodzinnego – 280 zł oraz dodatku mieszkaniowego – w wysokości 210 zł. Łącznie 1.000 zł. Oświadczył również, że oprócz 1/3 udziału w mieszkaniu spółdzielczym własnościowym, odziedziczonym po babci oraz samochodu marki [...] z 2000 nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącego jest trudna. Jeszcze uczy się i pozostaje na utrzymaniu matki, która jest osobą bezrobotną. W związku z tym rodzina utrzymuje się z zasiłków z pomocy społecznej. Łączna kwota otrzymywanych środków wynosi 1.000 zł, co oznacza, że średnio na osobę w rodzinie przypada 500 zł miesięcznie. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło