II SA/Wa 190/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej nagany 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego K. M. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] K. M. - referent Drużyny [...] Plutonu [...] [...] Kompanii [...][...] Oddziału [...] Policji w L. został obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym o to, że: 1. w dniu [...] czerwca 2017 roku w L., będąc funkcjonariuszem Oddziału [...] Policji w L., nie wykonał polecenia bezpośredniego przełożonego - Dowódcy Plutonu [...][...] Kompanii [...][...] Oddziału [...] Policji w L. [...] P. K. w ten sposób, że odmówił wykonania służby patrolowej zaplanowanej na dzień [...] czerwca 2017 roku zgodnie z grafikiem służby oraz rozkazem dziennym Dowódcy Oddziału [...] Policji w L. nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 roku - tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.); 2. w dniu [...] czerwca 2017 roku w L., będąc funkcjonariuszem Oddziału [...] Policji w L. nie przestrzegał zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej wobec bezpośredniego przełożonego [...] P. K. w ten sposób, że po stawieniu się do służby o godz. 14:00 i powzięciu informacji, że nie został wyznaczony do nagrody motywacyjnej za II kwartał 2017 roku podważył zasadność przyznawania nagród motywacyjnych negując system oceny pracy innych policjantów przez [...] P. K., przez co nie przestrzegał zasad etyki zawodowej policjanta - tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta określone w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 7 i § 14 "Zasad etyki zawodowej policjanta" stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 roku w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 roku Nr 1, poz. 3). Komendant Wojewódzki Policji w L. orzeczeniem z dnia [...] września 2017 r., na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, uniewinnił K. M. o zarzutu przewinienia dyscyplinarnego wskazanego w pkt. 1, natomiast w zakresie czynu opisanego w punkcie 2 - stwierdził winę K. M. i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Obrońca obwinionego zaskarżył powyższe orzeczenie w części dotyczącej stwierdzenia winy obwinionego i wymierzenia mu kary dyscyplinarnej nagany - to jest w zakresie czynu opisanego w punkcie 2. Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem z dnia [...] listopada 2017 r., na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu orzeczenia Komendant Główny Policji wskazał na ustalenia poczynione w postepowaniu dyscyplinarnym. Z ustaleń tych wynikało, iż K. M. miał zaplanowaną służbę patrolową na terenie L. w dniu [...] czerwca 2017 r. od godz. 14.00, zgodnie z grafikiem służby oraz rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. dowódcy Kompanii [...] [...] Oddziału [...] Policji w L. W dniu [...] czerwca 2017 r. policjant stawił się do służby przed godziną 14.00. Po przybyciu do siedziby Oddziału [...] Policji w L. przebrał się w umundurowanie służbowe, podpisał listę obecności, pobrał broń palną służbową, a następnie uczestniczył w instruktażu do służby przeprowadzonym przez bezpośredniego przełożonego [...] P. K., dowódcę Plutonu [...] [...] Kompanii [...] [...] Oddziału [...] Policji w L. Po instruktażu do służby obwiniony dowiedział się, iż nie został wyznaczony do nagrody motywacyjnej za II kwartał 2017 r. Wtedy K. M., będąc na osobności w pomieszczeniu służbowym wraz z [...] P. K., zapytał wymienionego kto podjął decyzję o nieprzyznaniu mu premii motywacyjnej. W swoich wyjaśnieniach K. M. wskazał, iż zdenerwował się informacją o nieprzyzaniu mu nagrody, zrobiło mu się słabo i miał duszności. W jego ocenie dobrze pełnił służbę. Poinformował [...] P. K., że źle się czuje i nie może przystąpić do służby, a także poinformował go, aby znalazł nowego "dowódcę drużynki" do pełnienia służby w jego zastępstwie w tym dniu. Tymczasem z zeznań [...] P. K. wynika, że gdy K. M. dowiedział się, że nie otrzymał nagrody motywacyjnej a wynikało to z decyzji [...] P. K., to w trakcie przeprowadzonej z nim rozmowy zdenerwował się i oświadczył, że zdaje broń oraz, że ma to wszystko w "dupie". K. M. powiedział [...] P. K. także, aby ten poszukał innego dowódcy patrolu, bowiem on w dniu [...] czerwca 201 7 r. nie będzie pełnić służby, gdyż źle się poczuł i nie jest w stanie jej pełnić. Z zeznań [...] P. K. wynika także, iż w trakcie tej rozmowy obwiniony polemizował z przełożonym wskazując, iż inni policjanci otrzymali premię a on nie, pomimo tego, że pracuje tak jak inni. Z dodatkowych zeznań [...] P. K. wynika, że na początku odprawy służbowej K. M. czuł się dobrze i nie zgłaszał żadnych dolegliwości. Dopiero po jej zakończeniu w sposób rażący podważył mój sposób oceniania pracy podległych policjantów, ponieważ odniósł się do mnie w sposób arogancki używając stwierdzeń, które nie przystają policjantowi w stosunku do przełożonego cyt: "mam to wszystko w dupie i idę do lekarza po zwolnienie lekarskie". Ja cały czas wyjaśniałem mu, iż sposób mojej oceny jego pracy jest wyłącznie oparty na jego karcie pracy oraz wygenerowanych wynikach z systemów policyjnych. W trakcie rozmowy cały czas polemizował ze mną dlaczego inni policjanci zostali docenieni premią kwartalną, a on został pominięty pomimo, iż on tak samo pracuje. Tłumaczyłem, iż ocena ta nie jest moją prywatną oceną, ale opiera się wyłącznie na uzyskanych tzw. wynikach i jego zaangażowaniu w służbę. Po rozmowie odbytej z [...] P. K. Obwiniony udał się do szatni oraz do łazienki (w trakcie pobytu w łazience K. M. posiadał tak duże oznaki zdenerwowania i stresu, że w celu udzielenia mu pomocy na miejsce wezwany został ratownik medyczny [...] L. K.). O godz. 14.15 w dniu [...] czerwca 2017 r. obwiniony zdał broń. przebrał się w umundurowanie cywilne i około 14.45 opuścił teren Oddziału [...] Policji w L., informując wcześniej [...] P. K., iż udaje się do przychodni lekarskiej. Tego samego dnia obwiniony dostarczył wystawione przez lekarza zaświadczenie o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby w dniu [...] czerwca 2017 r. Komendant Główny Policji nadmienił, iż organ pierwszej instancji uniewinnił K.M. od popełnienia zarzutu 1) albowiem ustalono, iż obwiniony nie odmówił wykonania służby patrolowej zaplanowanej na dzień [...] czerwca 2017 r., lecz nie był w stanie jej pełnić z uwagi na stan zdrowia spowodowany stresem, co potwierdził lekarz, który wystawił mu zaświadczenie o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby w dniu [...] czerwca 2017 r., a także świadkowie przesłuchani w sprawie. W ocenie Komendanta Głównego Policji uznanie K. M. winnym popełnienia czynu opisanego w pkt 2 było zasadne, albowiem obwiniony nie przestrzegał zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej wobec bezpośredniego przełożonego [...] P. K., gdyż po powzięciu informacji, że nie został wyznaczony do nagrody motywacyjnej za II kwartał 2017 r., podważał zasadność przyznawania przez [...] P. K. nagród motywacyjnych oraz negował system oceny pracy innych policjantów. Ustalenie to wynika to z zeznań [...] P. K. złożonych w dniach [...] lipca 2017 r. oraz [...] września 2017 r. Nadto wersję zdarzenia przedstawioną przez [...] P. K. uwiarygodniają zeznania jego bezpośrednich przełożonych [...] M. C. oraz [...] J. K., do których wyżej wymieniony udał się niezwłocznie po rozmowie z [...] K. M., Opis zdarzenia, przedstawiony przez [...] P. K., odpowiada również informacjom jakie wymieniony policjant zawarł w raporcie informującym sporządzonym w dniu [...] czerwca 2017 r. na polecenie swoich przełożonych. Z powyższych względów, jak również biorąc pod uwagę potwierdzony przez lekarza stan wzburzenia obwinionego oraz zeznania świadków [...] R. K., [...] S. K., [...] L. K. stwierdzić należy, iż wersja zaprezentowana przez obwinionego w jego wyjaśnieniach stanowi przyjętą linię obrony, natomiast za wiarygodną należy uznać wersję zaprezentowaną przez [...] P. K. Organ drugiej instancji także za zasadna uznał wymierzoną obwinionemu karę – nagany, która jest najłagodniejsza karą. Wymierzenie tej kary dyscyplinarnej uzasadnione jest charakterem popełnionego przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego (nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta), stopniem zawinienia (umyślność działania), okolicznościami popełniania czynu (w związku z wykonywaniem czynności Służbowych), pobudkami działania (stres związany z nieuzyskaniem nagrody motywacyjnej), zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu (brak poddania swojego zachowania krytycznej ocenie). Uwzględnia także dotychczasowy przebieg służby policjanta i jego pozytywną opinię służbową. K. M. w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczeniu Komendanta Głównego Policji zarzucił: I. bezpodstawne utrzymanie w mocy orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., mimo iż orzeczenie to zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów tj.: art. 135g pkt 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uwzględnienie jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść skarżącego, a także rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości na niekorzyść skarżącego, a w konsekwencji uznanie jego winy, mimo iż brak jest jakichkolwiek bezpośrednich dowodów na godzące w etykę zawodu zachowanie skarżącego, bowiem twierdzenie to oparte jest jedynie na relacji świadka P. K. i to nie pierwotnej a złożonej uzupełniająco i nie znajdującej potwierdzenia w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym; które skutkowało naruszeniem art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 7 i § 14 "Zasad etyki zawodowej policjanta", poprzez jego zastosowanie i przypisanie skarżącemu winy za nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, w sytuacji gdy zachowanie skarżącego polegające na zadaniu pytań i zasygnalizowaniu pogorszenia się samopoczucia uniemożliwiającego pełnienie służby nie godzi w etykę zawodową; naruszenie art. 335g pkt 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez dokonanie przez organ drugiej instancji dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uwzględnienie jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść skarżącego, a także rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości na niekorzyść skarżącego. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o i zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie odwołania i umorzenie postępowania w zakresie czynu z pkt 2, ewentualnie: o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie odwołania i uniewinnienie skarżącego od zarzucanego mu w pkt 2 czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, jak również poprzedzającego orzeczenia w zakresie pkt 2, zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Nadto w uzasadnieniu skargi, K. M. wskazał, iż organ drugiej instancji orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji gdy zaskarżenie dotyczyło jedynie pkt 2 orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., nie zaś jego całości. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Polemizując z zarzutami skargi, pełnomocnik organu argumentował, iż w niniejszej sprawie brak było wątpliwości, poza wersja zdarzeń niekorzystną dla skarżącego. Wypowiedzi krytyczne odnoszące się do kwalifikacji bezpośredniego przełożonego lub zasadności jego decyzji, niezależnie od stanu emocjonalnego policjanta, zawsze należy traktować negatywnie. § 7 i 14 załącznika do zarządzenia KGP nr 805 z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta są proste w swej treści. Wymagają od policjanta kultury osobistej oraz poszanowania godności w stosunkach interpersonalnych. Zachowanie skarżącego wykroczyło poza w/w normy. Dla tego typu postawy nie może być akceptacji. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy całe orzeczenie. Orzeczenie dyscyplinarne to sentencja i uzasadnienie. Zakres rozpoznania sprawy znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu. Użycie zatem w sentencji orzeczenia dyscyplinarnego zwrotu "utrzymuje w mocy" odnosi się do przedmiotu sprawy w granicach zaskarżenia, określnych w odwołaniu od orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga - w zakresie zarzutu wadliwości sentencji zaskarżonego orzeczenia, zasługuje na uwzględnienie. Organ pierwszej instancji uniewinnił skarżącego od zarzutu 1) – to jest tego, że w dniu [...] czerwca 2017 roku w L., będąc funkcjonariuszem Oddziału [...] Policji w L., nie wykonał polecenia bezpośredniego przełożonego - Dowódcy Plutonu [...] [...] Kompanii [...] [...] Oddziału [...] Policji w L. [...] P. K. w ten sposób, że odmówił wykonania służby patrolowej zaplanowanej na dzień [...] czerwca 2017 roku zgodnie z grafikiem służby oraz rozkazem dziennym Dowódcy Oddziału [...] Policji w L. nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 roku - tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji – oraz uznał go za winnego popełnienia zarzutu 2) – to jest tego, iż w dniu [...] czerwca 2017 roku w L., będąc funkcjonariuszem Oddziału [...] Policji w L. nie przestrzegał zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej wobec bezpośredniego przełożonego [...] P. K. w ten sposób, że po stawieniu się do służby o godz. 14:00 i powzięciu informacji, że nie został wyznaczony do nagrody motywacyjnej za II kwartał 2017 roku podważył zasadność przyznawania nagród motywacyjnych negując system oceny pracy innych policjantów przez [...] P. K., przez co nie przestrzegał zasad etyki zawodowej policjanta - tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta określone w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 7 i § 14 "Zasad etyki zawodowej policjanta" stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 roku w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 roku Nr 1, poz. 3) – i wymierzył mu karę nagany. Skarżący wniósł do Komendanta Głównego Policji odwołanie od powyższego orzeczenia, zaskarżając je w części uznającej go za winnego i wymierzającego mu karę nagany. Takie zaskarżenie spowodowało uprawomocnienie się orzeczenia organu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygnięcia co do zarzutu pierwszego (uniewinnienia), które stało się ostateczne w tej części. Przedmiot odwołania stanowi jednocześnie przedmiot rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Komendant Główny Policji, redagując orzeczenie, wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania, powinien odnieść się w sentencji tego orzeczenia jedynie do przedmiotu rozpatrywanej sprawy czyli przedmiotu odwołania. Dlatego nie było prawidłowe zredagowanie sentencji zaskarżonego orzeczenia z dnia [...] listopada 2017 r., poprzez przytoczenie obu zarzutów i orzeczenie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia (vide treść sentencji orzeczenia z dnia [...] listopada 2017 r.). Komendant Główny Policji poprzez taką redakcje sentencji swojego orzeczenia, w istocie utrzymał nie tylko w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, w zakresie objętym odwołaniem, ale także w zakresie uniewinnienia obwinionego – czyli w zakresie, w którym orzeczenie organu pierwszej instancji było już ostateczne i prawomocne, przez co naruszył zasadę zakazu rozpatrywania sprawy ostatecznie zakończonej w określonej części. Z kolei Komendant Główny Policji prawidłowo przywołał w podstawie formalno-prawnej orzeczenia art. 135n ust. 4 pkt. 1 ustawy o Policji oraz prawidłowo w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia ustosunkował się do zarzutów odwołania a także wyjaśnił dlaczego za zasadne uznał przypisanie skarżącemu winy co do popełniania zarzucanego mu w pkt 2) czynu i za zasadne uznał wymierzenie mu kary nagany. Prawidłowe było także nawiązanie w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] listopada 2017 r. do zarzutu 1), albowiem oba zarzuty dotyczą tego samego zdarzenia i są ze sobą czasowo powiązane. Poprzez taką właśnie redakcję uzasadnienia jest ono czytelne. Jednakże z powyższych prawidłowości nie sposób wyprowadzić tezy, iż zaskarżone orzeczenie powinno się ostać pomimo braku prawidłowego sprecyzowania w sentencji przedmiotu orzekania. Orzeczenia administracyjne (a do takiego należy niewątpliwie zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne) muszą być precyzyjne. Ich sentencje musza pokrywać się z uzasadnieniem. Z samej sentencji orzeczenia powinna być czytelna jego treść – czego dotyczy, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Takiej jasności i precyzji w niniejszym przypadku zabrakło. Dlatego Komendant Główny Policji ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącego od orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] września 2017 r., bacząc aby sentencja orzeczenia organu drugiej instancji odpowiadała ściśle przedmiotowi rozpoznania, który z kolei stanowi przedmiot odwołania. Z tych wyżej wskazanych powodów, na podstawie art. 145 § 1 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.