II SA/Wa 1904/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 104 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), cofnął R. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej, przyznane decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, iż przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu oraz przeciwko wiarygodności dokumentów, tj. o czyny określone w art. 270 § 1 i art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.). Wskazał, że w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Tym samym, cofnięcie pozwolenia na broń uzasadnia już samo ustalenie, że przeciwko danej osobie toczy się postępowanie karne o jedno ze wskazanych w katalogu omawianego przepisu przestępstw. Organ podkreślił, że R. S. został oskarżony o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, o którym mowa w art. 286 § 1 kk, a zatem – biorąc pod uwagę obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1 pkt ustawy o broni i amunicji – należało cofnąć mu pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej. Podał, że R. S. został postawiony również zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, który to czyn może zostać popełniony wyłącznie umyślnie, co dodatkowo potwierdza prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Od powyższej decyzji R. S. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając jej naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez ich błędną interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Ponadto, podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, poprzez przyjęcie przez organ I instancji błędnych ustaleń faktycznych dotyczących utraty wiarygodności strony, w sytuacji, w której charakter stawianych zarzutów i etap toczącego się postępowania karnego w żaden sposób na to nie wskazują, jak również pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Stawiając powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Komendant Główny Policji, stosując art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania i podzielając zawartą w niej argumentację. Podkreślił, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. To organy Policji – z woli ustawodawcy – ustalają, czy zachodzi domniemanie, a nie pewność, że posiadacz broni może użyć jej w sposób sprzeczny z prawem. Komendant Główny Policji stwierdził, że w niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy niewątpliwie potwierdza, iż zostały spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co z kolei obligowało organ I instancji do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję R. S. wyraził krytyczną ocenę stanowiska Komendanta Głównego Policji, podnosząc analogiczne zarzuty, jakie postawił w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazując na słuszny interes obywatela, zarzucił ponadto naruszenie art. 7 kpa, jak również art. 77 kpa, poprzez wydanie decyzji w oparciu o podstawy sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności dotyczącym cech osobowościowych skarżącego, na skutek skupienia się wyłącznie na fakcie prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego. Wniósł o uchylenie w całości obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich, gwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wręcz przeciwnie – jest ono w polskim systemie prawnym poddane daleko idącym ograniczeniom. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Ustawodawca, ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg właściwości osób, jak np. wiek, określone predyspozycje psychofizyczne, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, ewentualnie, w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała – by mogła z niego nadal korzystać. Prawodawca obwarował warunkami zasady przechowywania broni, jej noszenia, zabezpieczenia, kładąc przy tym nacisk na szczególne obowiązki posiadacza broni, jak choćby w zakresie przestrzegania norm porządku prawnego. Choć ustawodawca różnie sankcjonuje naruszenie przez posiadacza broni przepisów nakładających na niego określone obowiązki, to jednak w przypadku prowadzenia postępowań karnych o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu przez osoby korzystające z pozwoleń na broń, prawodawca przyjmuje konstrukcję decyzji związanej (organ Policji cofa pozwolenie na broń), odsuwając na dalszy plan subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, posiadającego takie pozwolenie, akcentując przy tym potrzebę szczególnej dbałości o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Właśnie przez wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego istnieje konieczność zarówno ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób, jak i egzekwowania obowiązków posiadacza broni. Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli co do osoby, której takie pozwolenie wydano, istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji daje organowi Policji szeroki zakres możliwości dokonywania oceny, jakie okoliczności faktyczne, leżące po stronie posiadacza broni lub podmiotu ubiegającego się o pozwolenie na broń, są tymi, które stwarzają uzasadnioną obawę, że posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie ulega wątpliwości, że każdy taki przypadek wymaga indywidualnej oceny, przy czym skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy samego prawa oznacza, że istnieje uzasadniona obawa, iż sprawcy tych przestępstw mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podobnie rzecz się ma, gdy chodzi o prowadzenie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko jednemu ze wskazanych dóbr. Właściwy organ Policji ma w takiej sytuacji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Organ nie musi więc, wobec tych osób, przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Co do innych osób, organ Policji musi analizować i uzasadnić istnienie obawy. Takie stanowisko zostało wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. o sygn. akt II OPS 4/09 (publ. ONSAiWSA 2010/1/5). Stosując art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, Komendant Wojewódzki Policji [...] miał wystarczające podstawy do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej. W tym zakresie zarówno analiza materiału dowodowego, jak i uzasadnienie samej obawy, wskazują na trafność rozstrzygnięcia i jego motywów. Również argumentacja Komendanta Głównego Policji w pełni zasługuje na aprobatę. Fakt prowadzenia postępowania karnego o popełnienie przez skarżącego przestępstw z art. 270 § 1 i z art. 286 § 1 w związku z art. 270 § 1 w związku z art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) słusznie został oceniony przez organy administracji jako okoliczność wystarczająca do uznania, że skarżący należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Strona jest bowiem oskarżona w postępowaniu karnym o popełnienie przestępstw, które wyczerpują znamiona przestępstwa przeciwko mieniu i wiarygodności dokumentów, czyli takich przestępstw, z których ustawodawca wywodzi obawę, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Cofnięcie pozwolenia na broń następuje nie tylko wtedy, gdy właściwy organ Policji dysponuje prawomocnym orzeczeniem skazującym sądu za popełnienie czynów wskazanych w tym przepisie, ale także wtedy, gdy toczy się przeciwko osobie zainteresowanej postępowanie karne o popełnienie takich czynów. W takiej sytuacji nawet nienaganne opinie środowiskowe o skarżącym nie mogą wpływać na zmianę stanowiska organu odnośnie prowadzonego wobec niego postępowania karnego i wynikającej z tego faktu obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co determinuje rozstrzygnięcie organu Policji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej. Wprawdzie ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195) prawodawca zmienił m.in. katalog przyczyn cofnięcia pozwolenia na broń, nadając nowe brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (obawę uzasadnia prawomocne skazanie za jakiekolwiek przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz nieumyślne przeciwko życiu i zdrowiu, a także przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia – art. 1 pkt 10), niemniej jednak zmiana ta weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r. i nie mogła być uwzględniona w rozpoznawanej sprawie, gdyż zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną gazową nosi datę [...] stycznia 2011 r. (doręczone stronie w dniu [...] stycznia 2011 r.), natomiast w świetle art. 3 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. W przedstawionym stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.