II SA/Wa 1904/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego – oddala skargę – Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów [...] dalej jako: Komisja), na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust.3, art. 179 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn, zm.), w dniu [...] września 2017 r. wydała decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów Wydziału [...] z dnia [...] maja 2017 r. odmawiającą przyznania P. K. stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017. Komisja w uzasadnieniu decyzji podała Komisji, że Komisja Stypendialna dla Studentów Wydziału [...] zasadnie uznała, iż studentka nie wykonała wezwania, o którym mowa w art. 178 ust. 8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jak również wezwania do złożenia wyjaśnień poprzez dostarczenie Komisji Stypendialnej dla Studentów Wydziału [...] wypełnionego formularza zawierającego pytania i uwagi dotyczące rzeczywistej sytuacji dochodowej i majątkowej rodziny studentki. Zdaniem Komisji, Komisja Stypendialna dla Studentów Wydziału [...] działała z godnie z art. 179 ust. 9 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. P. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę decyzję Komisji z dnia [...] września 2017 r. zarzucają, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6,8,9, 11 i 12 K.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 i 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 220 K.p.a., poprzez wydanie decyzji w związku z niezastosowaniem się do nieuzasadnionego żądaniem złożenia "Oświadczenia o sytuacji majątkowej i dochodowej studenta ubiegającego się o świadczenia z Funduszu Pomocy Materialnej na [...] w sytuacji, gdy żaden przepis tego nie wymaga. Skarżąca zarzuciła również, że Komisje dokonały błędnej wykładni art. 179 ust. 1 i ust 9 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Ponadto skarżąca zarzuciła, że Komisje naruszyły art. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz, 922). Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Komisja w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r. poz. 2188). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje to w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art.134 § 1 powołanej powyżej ustawy. Zgodnie z art. 179 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium socjalne ma prawo otrzymać student znajdujący się trudnej sytuacji materialnej. W rozpoznawanej sprawie Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej nie podała we wniosku informacji określonych w art. 174 ust. 4 stypendium prawdziwych informacji o sytuacji majątkowej i dochodowej rodziny. Natomiast wezwana na podstawie ust. 8 tego przepisu do złożenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej złożyła postanowienie Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] maja 2017 r. o odmowie wydania zaświadczenia o jej sytuacji majątkowej i dochodowej. W uzasadnieniu postanowienia podano, że studentka nie jest i nie była wcześniej świadczeniobiorcą pomocy społecznej, co powoduje brak możliwości wydania żądanego zaświadczenia Należy podkreślić, że na skarżącej ciążył obowiązek, jako ubiegającej się o pomoc materialną przedstawienia dowodów, potwierdzających jej stan majątkowy i dochodowy Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom, uchwalonego na podstawie zawartego w ustawie upoważnienia. Zgodnie z art. 179 ust. 9 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w przypadku niedostarczenia przez studenta zaświadczenia, o którym mowa w ust. 8, rektor, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej albo komisja stypendialna lub odwoławcza komisja stypendialna, o których mowa w art. 175 ust. 4 i art. 176 ust. 3, może wezwać studenta do przedstawienia wyjaśnień. Niezłożenie wyjaśnień w wyznaczonym terminie skutkuje odmową przyznania stypendium socjalnego. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione. Nie można uznać, że organy rozpatrzył sprawę w sposób wybiórczy i nieobiektywny, godzący w słuszny interes obywatela. Organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy. Organ umożliwił skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania. Skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, składała wyjaśnienia, skarżąca nie wykazała ponadto, jakich istotnych dla sprawy dowodów nie mogła przedłożyć w toku postępowania administracyjnego i jakie istotne dla sprawy wnioski zostały w tym postępowaniu pominięte. Uprawnienia zawarte w art. 179 ust. 8 i 9 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przydają organom uczelni (rektorowi i kierownikowi podstawowej jednostki organizacyjnej) oraz podmiotom powołanym do podejmowania rozstrzygnięć w zakresie przyznawania pomocy materialnej (komisji stypendialnej oraz odwoławczej komisji stypendialnej) prawo domagania się od studenta przedłożenia zaświadczenia wystawionego przez ośrodek pomocy społecznej odnośnie do jego sytuacji dochodowej i majątkowej, jak również jego rodziny. Student może również zostać wezwany do przedstawienia wyjaśnień w tym zakresie. Przedmiotowe instrumenty mogą być wykorzystywany jedynie w przypadku ubiegania się przez studenta o przyznanie stypendium socjalnego, a zatem nie może być on wykorzystywany w przypadku ubiegania się o przyznanie innych form pomocy materialnej dla studentów. Ustawodawca przewiduje wykorzystanie tej możliwości w uzasadnionych przypadkach, a zatem musi to być sytuacja odbiegająca od normalnej. W omawianym zakresie organy podejmujące rozstrzygnięcia funkcjonują w ramach uznania administracyjnego, a dodatkowo ustawodawca wykorzystał pojęcie niedookreślone. W tej sytuacji uznać należy, że to do oceny podmiotu podejmującego rozstrzygnięcia przynależało będzie wykorzystanie tego instrumentu prawnego. Omawiany instrument sprowadza się do przedłożenia zaświadczenia ośrodka pomocy społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i jego rodziny. Zaświadczenie to wystawione będzie w oparciu o postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast odmowa jego wydania będzie wymagała wydania postanowienia. Zaświadczenie podpisane powinno być przez kierownika tego ośrodka lub przez osobę dysponującą odpowiednim upoważnieniem. Analogiczny wymóg będzie występował w przypadku wydawania przywołanego powyżej postanowienia. Na uwagę zasługuje fakt, że na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego zaświadczenie jest dokumentem potwierdzającym informacje wynikające z danych, rejestrów będących w dyspozycji organu administracji, a zatem we wskazanym zaświadczeniu ośrodek pomocy społecznej będzie mógł przedstawić jedynie informacje, które będą w jego dyspozycji. Oznacza to, że organ lub podmiot podejmujący decyzję w sprawie stypendium socjalnego nie może domagać się przeprowadzenia przez pracowników ośrodka pomocy społecznej wywiadu środowiskowego w celu ustalenia sytuacji materialnej i dochodowej studenta i jego rodziny. Przedmiotowe zaświadczenie powinien wystawić ośrodek pomocy społecznej właściwy według miejsca zamieszkania studenta i jego rodziny, w terminie wynikającym z postanowień art. 217 § 3 k.p.a., czyli w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. W przypadku niedostarczenia przez studenta przedmiotowego zaświadczenia rektor, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej albo komisja stypendialna lub odwoławcza komisja stypendialna może wezwać studenta do przedstawienia wyjaśnień. Niniejszy instrument może zostać wykorzystany, a zatem przywołane powyżej organy i podmioty mogą z niego skorzystać, ale nie muszą, w tym zakresie podejmują działania w ramach uznania administracyjnego. Wezwanie studenta do przedstawienia wyjaśnień nastąpi w drodze pisemnej i powinno zawierać wskazanie przedmiotu, który ma zostać wyjaśniony, oraz podanie terminu, w którym powinno ono zostać uczynione. Niezłożenie wyjaśnień w wyznaczonym terminie skutkuje odmową przyznania stypendium socjalnego. Takie uregulowanie oznacza, że wskazane zachowanie studenta nakłada na organ lub podmiot podejmujący rozstrzygnięcie wydanie decyzji odmawiającej przyznanie stypendium socjalnego. Podjęcie tego rozstrzygnięcia ma charakter związany i wymienione organy i podmioty nie dysponują w tym zakresie swobodą. Z tych względów brak podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z tym na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.