II SA/Wa 1906/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Góraj – Ewa Marcinkowska Protokolant – Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego – stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, – zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 69, poz. 415 ze zm.), orzekł o utracie przez R. R. z dniem [...] sierpnia 2009 r. statusu bezrobotnego. W uzasadnieniu podał, że z posiadanych dokumentów wynika, iż nie jest on zdolny do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2009 r. do Wojewody [...] skarżący podał, że na dzień [...] lipca 2009 r. został mu wyznaczony termin stawiennictwa do Urzędu Pracy i w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2009 r. z pracownikiem organu dowiedział się, iż termin wizyty może być przesunięty – na jego wniosek – do 20 dni. W tej sytuacji pismem z dnia [...] lipca 2009 r. złożył wniosek o zmianę terminu wizyty na dzień na dzień [...] sierpnia 2009 r., motywując to wyjazdem na urlop i w dniu [...] lipca 2009 r. wyjechał, powracając z niego w dniu [...] sierpnia 2009 r. Następnie w dniu [...] sierpnia 2009 r. stawił się w urzędzie i dowiedział się o powyższej decyzji, ponieważ termin wizyty może być przesunięty jedynie o maksymalnie 10 dni. Ponadto zaskarżona decyzja została przesłana na inny adres, aniżeli podany we wniosku z dnia [...] lipca 2009 r. Z powyższego wynika, że organ w żaden sposób mu nie pomógł, bowiem w odpowiedzi na jego wniosek mógł go poinformować telefonicznie, bądź pismem na wskazany adres do korespondencji, o braku możliwości przesunięcia terminu wizyty i co jego zdaniem – świadczy o bezduszności i braku życzliwości oraz troski o obywatela. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na argumenty w niej zawarte – podał, że pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2009 r. wpłynęło do urzędu [...] lipca 2009 r. i w dalszej części powołał się na treść art. 75 ust. 3 wspomnianej już wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy konstatując, że w rozpoznawanej sprawie zostały wyczerpane zawarte w nim przesłanki. Następnie stwierdził, że skarżący został poinformowany o ciążących na nim obowiązkach, o czym świadczy jego podpis na "Informacji dla osób zgłaszających się do rejestracji jako osoba bezrobotna" i w tej sytuacji powoływanie się na nieznajomość prawa nie może być uwzględnione. Odnosząc się natomiast do zmiany adresu wskazał na treść art. 41 k.p.a., gdzie w myśl § 1, w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie adresu i w razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny (§ 2). Zatem umieszczenie innego adresu do korespondencji w treści wniosku o przesunięcie wizyty niż podany w karcie rejestracyjnej bezrobotnego, nie może być uznane za zawiadomienie Urzędu o zmianie adresu. Stad też decyzja wysłana pod adres korespondencyjny podany w dniu rejestracji, wywołała skutek prawny związany z doręczeniem, z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, czyli z dniem [...] września 2009 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący R. R. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją uznając ją za wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu – powołując się na zarzuty zawarte już w odwołaniu – podał, że na jego prośbę w czasie wizyty w dniu [...] sierpnia 2009 r. w urzędzie, pracownik wydał mu kopię decyzji i opatrzył ją pieczęcią Urzędu Pracy oraz nie zwrócił się do niego o pokwitowanie jej odbioru. Niezależnie od powyższego podał, że organ naruszył treść art. 9 k.p.a., bowiem nie podał mu w odpowiedzi na swój wniosek treści art. 75 ust. 3 wspomnianej już wyżej ustawy. Z kolei skierowanie decyzji na niewłaściwy adres powoduje nieskuteczność jej doręczenia. W dalszej części powołując się na otrzymaną od organu I instancji korespondencję w postępowaniu międzyinstancyjnym stwierdził, że podane tam fakty nie polegają na prawdzie, a ponadto nikt go wcześniej nie zapoznał z treścią art. 75 ust. 3 ustawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, zaś w myśl art. 129 § 1 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, przy czym mocą art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronom. Stąd też weryfikacja decyzji w postępowaniu odwoławczym może nastąpić wyłącznie w przypadku wniesienia odwołania w ustawowym terminie. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej, a więc również złożenia odwołania, jest zachowanie określonego przepisami terminu do jej dokonania. Z jednej strony przekroczenie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność, czego następstwem jest ostateczność decyzji, zaś z drugiej, gdy wniesiono odwołanie, a decyzja nie została stronie skutecznie doręczona, rodzi to konieczność wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Zatem organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobowiązany zbadać powyższe okoliczności. Dodać również należy, co ma również znaczenie w niniejszych rozważaniach, że na podstawie art. 109 § 1 k.p.a., decyzję doręcza się stronom na piśmie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący w "Karcie rejestracyjnej bezrobotnego" wskazał adres do korespondencji: [...] i na wskazane powyżej miejsce została wysłana decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. Skoro zaś zgodnie z treścią art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu, to oznacza to, że chodzi tu o rzeczywiste, faktyczne miejsce przebywania adresata. Idąc tym tokiem rozumowania można zatem przyjąć hipotetycznie, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona właściwie. Jednakże według art. 41 § 1 k.p.a., w toku postępowania strona ma obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, zaś w razie zaniedbania owej powinności, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). W sprawie zaś nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący w nagłówku pisma [...] lipca 2009 r. wskazał adres do korespondencji: [...] Zatem niedopuszczalnym i niezrozumiałym jest stwierdzenie organu drugiej instancji, że: "Umieszczenie innego adresu do korespondencji w treści wniosku o przesunięcie terminu wizyty niż podany w karcie rejestracyjnej bezrobotnego nie można uznać za zawiadomienie Urzędu o zmianie adresu". Z tego mianowicie powodu, że po pierwsze przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują jakiejś szczególnej formy zawiadamiania o zmianie adresu do korespondencji. Po drugie zaś, że ze względu na wynikającą z art. 9 k.p.a. zasadę ogólną udzielania stronie informacji prawnej i faktycznej, organ administracji publicznej ma obowiązek poinformować stronę postępowania i inne osoby uczestniczące w postępowaniu o obowiązku określonym w art. 41 § 1 k.p.a. oraz o skutkach jego zaniedbania. Gdyby zatem organ chciał wprowadzić określoną przez siebie szczególną formę powiadamiania o powyższym, to winien to wskazać skarżącemu. Natomiast w "Informacji" podpisanej przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2009 r. wprowadzono jedynie zapis o tym, że jego obowiązkiem jest "zawiadomić urząd pracy, w którym jest zarejestrowany w terminie 7 dni o wszystkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej...". Tym samym – w ocenie Sądu – skarżący spełnił wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 63 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 41 § 1 k.p.a. Reasumując, skoro decyzję usiłowano doręczyć skarżącemu pod niewłaściwy adres, to w żadnym wypadku nie można uznać jej za doręczoną skutecznie. Tym bardziej, że samo doręczenie zastępcze jest również wadliwe. Stosownie bowiem do brzmienia art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast – w myśl art. 44 § 3 k.p.a. – w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, co wynika ze stempli pocztowych, na kopercie przesyłki zamieszczono adnotację "Mieszkanie zamknięte, awizowano w UP 2009.08.[...]", zaś z kolejnej "Awizowano powtórnie dnia 25.08.[...]". Zatem powtórne awizowanie nastąpiło na jeden dzień przed upływem terminu siedmiodniowego, co jest niedopuszczalne, a na co organ nie zwrócił uwagi. Stąd też uznać należy, że decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego i odwołanie zostało wniesione przedwcześnie, co w świetle poczynionych już wyżej rozważań prawnych, w zestawieniu z faktem jego rozpoznania przez Wojewodę [...], stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, gdyby nawet hipotetycznie uznać, że skarżący nieskutecznie powiadomił organ o zmianie miejsca zamieszkania oraz że doręczenie zastępcze zostało w sposób niewadliwy wykonane, to i tak odwołanie skarżącego z dnia [...] sierpnia 2009 r. było przedwczesne, skoro organ uznał za datę doręczenia decyzji dzień [...] września 2009 r. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że wprawdzie w dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżącemu wręczono w Urzędzie Pracy kopię owej decyzji, lecz w świetle cytowanego już wyżej przepisu art. 109 § 1 k.p.a. nie rodzi to żadnego skutku prawnego, bowiem zawarte w tym przepisie pojęcie "decyzja" oznacza jej oryginał z własnoręcznym podpisem osoby reprezentującej organ, a nie kopię bądź ewentualnie odpis. Wobec treści rozstrzygnięcia, zbędne staje się odnoszenie do pozostałych zarzutów ze skargi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.