II SA/Wa 1907/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 83 ust. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96 poz. 667 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2013 r. odmawiającej przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, iż P. K. - strażak mianowany na stałe - funkcjonariusz Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. złożył dnia [...] kwietnia 2013 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu w K., przy ul. C. [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej odmówił strażakowi przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, w związku z ustaleniem, że żona wnioskodawcy otrzymała lokal mieszkalny pod tytułem darmym. W odwołaniu strona podniosła, że uzyskanie nieruchomości w K. przy ul. C. [...] przez członka rodziny strażaka – żonę nie odbyło się całkowicie nieodpłatnie, pod tytułem darmym gdyż: - darowana nieruchomość obciążona została na rzecz darczyńców prawem bezpłatnego, dożywotniego korzystania z pomieszczeń znajdujących się w domu mieszkalnym co skutkuje kosztami dla obdarowanego; - obdarowany przyjął również zobowiązanie zapłaty określonej kwoty na rzecz osoby trzeciej. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, iż zagadnienie dotyczące pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza zostało wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 kwietnia 2009 r. I/OPS 7/08. Dokonana w tej uchwale wykładnia przepisów prawnych regulujących kwestie pomocy finansowej, dotyczy także regulacji zawartych w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy przyjął za bezsporne, że: - P. K. nie otrzymał przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Nie korzystał również z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu; - dnia [...] kwietnia 2013 r. wymieniony – złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu w K. przy ul. C. [...] o powierzchni mieszkalnej 100 m2; - dnia [...] marca 2009 r. R. K. – żona funkcjonariusza – w drodze ,,umowy darowizny z poleceniem zapłaty ustanowienie służebności" stała się jedynym właścicielem nieruchomości zbudowanej w K. przy ulicy C. [...] o powierzchni mieszkalnej 100m2. W tym dniu nastąpiło wydanie przedmiotu umowy. W dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej tj. [...] kwietnia 2013 r.: 1) P. K. wraz z członkami rodziny mieszkał w domu w K. przy ul. C. nr [...], stanowiącym odrębną własność żony R. K. Członkami rodziny strażaka, któremu przyporządkowano 12 gr zaszeregowania - byli: żona R. K. i małoletni syn J. K. ; 2) zgodnie z § 3 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 istopada 2005 r. (Dz. U. Nr 241, poz. 2035 ) w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych, przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych, stronie przysługują łącznie cztery normy zaludnienia (strażak dwie i żona jedna). Na podstawie art 76 ust.2 ustawy o PSP odpowiada to przysługującej strażakowi powierzchni mieszkalnej (pokoi) min. 28m2 i max. 40m2; 3) K. są miejscem pełnienia służby przez strażaka; 4) z majątku wspólnego P. i R. K. zrealizowane zostało polecenie zapłaty [...] zł siostrze R. K. zawarte w "umowie darowizny z poleceniem zapłaty ustanowienie służebności"; 5) ustanowiona w "umowie darowizny z poleceniem zapłaty ustanowienie służebności" przez R. K., bezpłatna, dożywotnia służebność osobista na rzecz darczyńców (rodziców), polegała na prawie zamieszkiwania przez nich parteru domu w K. przy ulicy C. [...]. Zawarta umowa ustanowienia służebności nie spełnia warunków "umowy o dożywocie", w której w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca (obdarowany) zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, powinien on przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie itp. Organ wskazał, iż zasady przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego określa przepis art. 80 ust. 1 ustawy o PSP stanowiący, że strażakowi mianowanemu na stałe, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu pod warunkiem, że spełnia warunki do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie, w dniu złożenia wniosku P. K., miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe swoje i rodziny określone przepisami art.74 ust. 1 art. 80 ustawy o PSP. Mieszkał wraz z członkami rodziny w domu w K. - miejscu pełnienia służby, którego powierzchnia mieszkalna była większa od przysługującej mu na podstawie przepisów ustawy pragmatycznej. Właścicielem zajmowanego domu jest żona strażaka. Z powyższego wynika, że strażak nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a więc wystąpiła przesłanka negatywna do otrzymania pomocy finansowej wymieniona w art. 80 ustawy o PSP. W tym stanie faktycznym i prawnym przyznanie wnioskodawcy pomocy finansowej skutkowałoby wydaniem decyzji obarczonej - rażącym naruszeniem - przepisu art. 80 ust.1 ustawy o PSP, poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w sytuacji, kiedy strażak nie posiada prawa do uzyskania tego lokalu. Powyższa decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej stała się przedmiotem skargi P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podtrzymał w niej swoje stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] maja 2013 r. i wskazał, że uzyskanie domu nie odbyło się nieodpłatnie. Darowana nieruchomość jest obciążona dożywotnią służebnością darczyńców, co skutkuje kosztami. W celu uzyskania własności domu nowy właściciel zobowiązany był do zapłaty określonej kwoty na rzecz siostry żony. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art.1&1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd administracyjny w zakresie dokonywanej kontroli ocenia prawidłowość przeprowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga analizowana w powyższym aspekcie, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Prawo strażaka do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, wyrażone w art. 74 ww. ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, realizuje się poprzez przydział mieszkania, albo przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Zgodnie z brzmieniem art. 80 ust. 1 tej ustawy o PSP, strażakowi mianowanemu na stałe, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, zwana dalej "pomocą finansową", z zastrzeżeniem ust. 5, chyba że strażak nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Z kolei w myśl art. 81 pkt 2 i 3 powołanej wyżej ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno – pensjonatowy, lub którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2. Pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego może zatem otrzymać tylko taka osoba, która nie posiada lokalu mieszkalnego, odpowiedniego pod względem przysługujących norm zaludnienia w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Prawo do pomocy finansowej jest więc powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych strażaka. Powołane przepisy jednoznacznie wskazują, że warunkiem przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest spełnienie przesłanek do przydziału lokalu mieszkalnego. Dlatego konieczne jest ustalenie, czy wnioskującemu o przyznanie pomocy finansowej strażakowi w dniu złożenia wniosku przysługiwało prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. W sprawie organ wykazał, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu w K. przy ul. C. [...], o powierzchni mieszkalnej 100m2 skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe swoje i rodziny określone przepisami art.74 ust.1 i art.80. ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Mieszkał wraz z członkami rodziny we wskazanym domu w K. – w miejscu pełnienia służby, którego powierzchnia mieszkalna była większa od przysługującej strażakowi na podstawie przepisów ustawy pragmatycznej. Właścicielem zajmowanego domu jest żona strażaka. Składając w dniu [...] kwietnia 2013 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie opisanego wyżej domu skarżący zamieszkiwał już w tym domu, a zatem jego potrzeby mieszkaniowe na dzień złożenia wniosku były zaspokojone, co oznacza, że nie spełniał on przesłanek do przyznania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej i tym samym nie spełniał warunków do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art.80 ust.1 w zw. Z art.81 pkt 2 i 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Z przepisów ustawy o PSP nie wynika, by omawiane świadczenie można było traktować jako swoistą rekompensatę za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego. Pomocy finansowej nie można ponadto utożsamiać z bezzwrotnym co do zasady świadczeniem udzielonym przez Państwo na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem domu, czy lokalu mieszkalnego. Świadczenie to przysługuje, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej przez organ uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 29 kwietnia 2009 r., IOPS 7/08, nie w związku z uzyskaniem domu (lokalu), ale na ich uzyskanie, czyli w celach uzyskania mieszkania umożliwiającego funkcjonariuszowi zamieszkanie w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270) orzekł, jak w wyroku.