II SA/Wa 1907/15
WyrokWSA w Warszawie2016-10-11
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Maciejuk, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, cofając pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej i nakazując jej likwidację, prawidłowo zastosował przepisy dotychczasowe (obowiązujące przed 1 października 2014 r.) do postępowania wszczętego przed tą datą, ale niezakończonego przed nią, oraz czy prawidłowo wyznaczył termin na przystąpienie do likwidacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister prawidłowo zastosował przepisy dotychczasowe do postępowania wszczętego przed zmianą przepisów, ponieważ nie zostało ono zakończone przed 1 października 2014 r. Sąd wyjaśnił również, że termin wskazany w decyzji o likwidacji uczelni nie oznacza terminu jej zakończenia, lecz termin przystąpienia do likwidacji. W związku z tym, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Stan faktyczny
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego cofnął pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej i nakazał jej likwidację z powodu rażącego naruszenia przepisów ustawy, w tym nieprzekazania wymaganych dokumentów finansowych i sprawozdawczych. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister uchylił nakaz likwidacji w pierwotnym terminie i wyznaczył nowy termin na przystąpienie do likwidacji. Uczelnia i jej założyciel zaskarżyli tę decyzję do WSA w Warszawie. WSA odrzucił skargę jednej z uczelni z powodu wniesienia jej przez nieuprawnioną osobę (likwidatora), a skargę drugiej uczelni uznał za niezasadną.Rozstrzygnięcie
1. oddala skargę Wyższej Szkoły [...] w L., 2. odrzuca skargę Wyższej Szkoły [...] w J. w likwidacji, 3. zwraca Wyższej Szkole [...] w J. w likwidacji kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Janusz Walawski, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skarg Wyższej Szkoły [...] w L. i Wyższej Szkoły [...] w J. w likwidacji na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej oraz nakazania jej likwidacji 1. oddala skargę Wyższej Szkoły [...] w L., 2. odrzuca skargę Wyższej Szkoły [...] w J. w likwidacji, 3. zwraca Wyższej Szkole [...] w J. w likwidacji kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] maja 2015 r.
nr [...], na podstawie art. 37 ust. 3 oraz art. 30 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 poz. 572 z późn. zm. -
w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 października 2014 r.), w związku z art. 47 pkt 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1198), w punkcie
I. cofnął założycielowi Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w [...]- Wyższej Szkole [...] z siedzibą w [...] pozwolenie na utworzenie ww. uczelni niepublicznej, udzielone decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu [...] marca 2008 r.; w punkcie II. nakazał założycielowi Wyższej Szkoły [...]
z siedzibą w [...] - Wyższej Szkole [...] z siedzibą w [...] likwidację ww. uczelni do dnia [...] września 2015 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, udzielił Wyższej Szkole [...] z siedzibą w [...], zwanej dalej założycielem", pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej pn. Wyższa Szkoła [...] w [...], zwanej dalej "uczelnią" oraz wyraził zgodę na prowadzenie przez ww. uczelnię na Wydziale [...] studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]" oraz na Wydziale [...] studiów pierwszego stopnia na kierunku "[...]". Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Minister zarządził wpis ww. uczelni do Rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych.
Minister podał, że pismem z dnia [...] maja 2014 r.
nr [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne
w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni udzielonego decyzją Ministra z dnia [...] marca 2008 r. W uzasadnieniu organ obszernie przedstawił przebieg postępowania administracyjnego, wskazując, że uczelnia oraz założyciel, na dzień [...] marca 2015 r., nie wywiązali się z obowiązków określonych przepisami ustawy oraz innymi przepisami, nie przekazując: 1) planów rzeczowo-finansowych na lata 2012,2013, 2014 o których mowa w art. 100 ust. 3 pkt 2 ustawy, 2) sprawozdań z wykonania planu rzeczowo-finansowego za lata 2011, 2012, 2013, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy, 3) informacji o wykorzystaniu otrzymanej w latach 2012-2013 dotacji przeznaczonej na zadania związane ze stwarzaniem studentom i doktorantom będącym osobami niepełnosprawnymi warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia, o której mowa w art. 94 ust. 4a ustawy; 4) korekty informacji na temat pomocy materialnej dla studentów i doktorantów w roku 2012 według wzoru opracowanego przez Ministra, zawierającej m. in. dane niezbędne do określenia uczelni planu dotacji na pomoc materialną dla studentów i doktorantów na 2013 rok oraz kopii sprawozdań GUS - S-10 i S-ll, a także wyjaśnień w sprawie niewypłacenia w roku 2012 stypendiów i zapomóg dla studentów; 5) informacji na temat pomocy materialnej dla studentów i doktorantów w roku 2013 według wzoru opracowanego przez Ministra, zawierającej m. in. dane niezbędne do określenia uczelni planu dotacji na pomoc materialną dla studentów i doktorantów na rok 2014 oraz kopii sprawozdań GUS — S-10 i S- 11 (termin złożenia ww. dokumentów upłynął w dniu [...] grudnia 2013 r.); 6) informacji w systemie [...] o rodzajach przyznanych świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w art. 170 ust. 2 pkt 9 ustawy.
Minister wskazał, że uczelnia na dzień [...] marca 2015 r., nie przekazała
w systemie [...] danych określonych przepisami ustawy, w tym sprawozdania
z działalności uczelni za rok akademicki 2011/2012, 2012/2013 i 2013/2014 (art. 35 ust. 1 ustawy), ankiet [...] za rok akademicki 2013/2014 oraz 2014/2015 wykazujących rekrutację w danym roku akademickim oraz nie wprowadziła do ww. systemu danych studentów za semestr zimowy oraz letni roku akademickiego 2013/2014 określonych
w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2014 r.
w sprawie ogólnopolskiego wykazu studentów i ogólnopolskiego wykazu doktorantów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1301).
Minister wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 3 oraz art. 30 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 października 2014 r. jeżeli uczelnia lub założyciel uczelni niepublicznej w rażący sposób naruszają przepisy ustawy, statutu lub pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego wszczyna postępowanie administracyjne w sprawie likwidacji uczelni albo cofa pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej oraz nakazuje jej likwidację przez założyciela w wyznaczonym terminie. Cofnięcie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, na podstawie art. 30 ustawy następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Na podstawie zebranego materiału Minister uznał, iż w przedmiotowej sprawie uczelnia i założyciel rażąco naruszyli przepisy ustawy. Organ podkreślił, że działania ww. podmiotów nie mają charakteru jednorazowego lecz są długotrwałe, natomiast uczelnia oraz założyciel nie podjęli żadnych działań mających na celu naprawę przedstawionego stanu faktycznego.
Minister po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego oraz danych uznał, że uczelnia nie realizuje podstawowych zadań wskazanych w obowiązujących przepisach, w tym zadań w zakresie kształcenia studentów zgodnie z Krajowymi Ramami Kwalifikacyjnymi. Stwierdził też, że pomimo wielokrotnie kierowanych wezwań do uzupełnienia dokumentacji, założyciel nie wywiązał się z obowiązku nałożonego przepisami ustawy i skutecznie nie powołał rektora uczelni od listopada 2013 r. Wskazał, że uczelnia, jak również założyciel byli pouczeni o obowiązku przekazania wymaganych dokumentów koniecznych dla dokonania odpowiednich wpisów
w Rejestrze uczelni niepublicznych oraz związków uczelni niepublicznych. Organ wskazał też, że uczelnia na podstawie art. 94 i 173 ustawy otrzymała dotację podmiotową z budżetu państwa na zadania związane z bezzwrotną pomocą materialną dla studentów w zakresie określonym w art. 173 ust. 1 ustawy, tj. na wypłatę studentom stypendiów i zapomóg na podstawie art. 94 ust. 4 ustawy. Minister stwierdził,
że uczelnia nie przedstawiła rozliczenia wykorzystania dotacji na zadania związane
z bezzwrotną pomocą materialną dla studentów i doktorantów w 2012 i 2013 r. wraz
z pełną dokumentacją źródłową, na podstawie której sporządzono rozliczenie. Ponadto uczelnia nie przekazała wyjaśnień w spawie niewypłacania w 2012 roku stypendiów
i zapomóg studentom.
Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., adw. A.D. - pełnomocnik Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w [...] oraz Wyższej Szkoły [...]
z siedzibą w [...], w imieniu swoich mocodawców (pełnomocnictwa udzielone zostały przez rektorów tych uczelni), wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestionując decyzję w całości. We wniosku wskazano m.in., że jeśli w ocenie Ministra rektor WS[...] w [...] nie został powołany skutecznie, to należało zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. We wniosku zarzucono,
iż rozstrzygnięcie w pkt 2, w którym nakazano likwidację do dnia [...] września 2015 r., jest niemożliwe do wykonania. Pełnomocnik podniósł, że w tak krótkim terminie możliwe jest jedynie powołanie likwidatora, a nie przeprowadzenie całego procesu likwidacyjnego. Pełnomocnik powołując się na brzmienie art. 26 ust. 2 ustawy wyjaśnił, że określenie w decyzji terminu likwidacji jest nieuprawnione i uzasadnia stwierdzenie o zaistnieniu wady kwalifikowanej wskazanej powyżej.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r.
nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w [...] oraz jej założyciela tj. Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w [...] reprezentowanych przez adw. A.D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie I uchylił nałożony na założyciela Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w [...]- tj. Wyższą Szkołą [...] z siedzibą w [...], nakaz likwidacji ww. uczelni do dnia
[...] września 2015 r. i w tym zakresie orzekając co do istoty sprawy nakazał założycielowi Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w [...], tj. Wyższej Szkole [...] z siedzibą w [...] likwidację ww. uczelni do dnia [...] marca 2016 r. W punkcie II, w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Minister, w stanie faktycznym, jak w decyzji z dnia [...] maja 2015 r., stwierdził że Wyższa Szkoła [...] z siedzibą w [...] nie realizuje podstawowych zadań wskazanych w obowiązujących przepisach prawa, w tym zadań w zakresie kształcenia studentów zgodnie z Krajowymi Ramami Kwalifikacji. Wyższa Szkoła [...] z siedzibą w [...] nie zrealizowała przewidzianych w ustawie zobowiązań sprawozdawczych, nadto, także poprzez przeniesienie kształcenia do innej siedziby, bez zgody Ministra, naruszyła prawo.
Organ wskazał, że od dnia 1 października 2014 r. obowiązuje ustawa z dnia
27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo
o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1198).
W myśl art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo
o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1198), wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy postępowania
w sprawach, w których nie została wydana decyzja w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Omawiane postępowanie zostało zainicjonowane przez Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego pismem z dnia [...] maja 2014 r.
Minister stwierdził, iż do niniejszego postępowania mają zastosowanie przepisy dotychczasowe tj. obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1198).
Zgodnie z art. 37 ust. 3 ustawy, jeżeli uczelnia lub założyciel uczelni niepublicznej w rażący sposób naruszają przepisy ustawy, statut lub pozwolenie,
o którym mowa w art. 20 ust. 2, w szczególności nie realizują zaleceń lub wniosków,
o których mowa w ust. 1 i 2, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego wszczyna postępowanie w sprawie likwidacji uczelni publicznej albo cofa pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej oraz nakazuje jej likwidację przez założyciela
w wyznaczonym terminie.
Po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego Minister uznał,
iż w sytuacji, gdy Wyższa Szkoła [...] z siedzibą w [...] zaprzestała prawidłowego funkcjonowania, a działania Wyższej Szkoły [...] z siedzibą
w [...] nie dają żadnych perspektyw na możliwość przywrócenia właściwego funkcjonowania uczelni, dalsze jej formalne istnienie nie służy interesowi społecznemu, w tym interesowi studentów, nauczycieli akademickich i innych podmiotów współpracujących z Wyższą Szkołą [...] z siedzibą w [...].
Biorąc pod uwagę powyższe, Minister uznał, że zarówno rodzaj, jak i stopień stwierdzonych naruszeń wyczerpuje przesłanki wskazane w art. 37 ust. 3 ustawy -
w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na utworzenie Wyższej Szkoły [...]
z siedzibą w [...].
Po zapoznaniu się z argumentami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister stwierdził, że zaskarżona decyzja, spełnia warunek określony w art. 37 ust. 3 ustawy, jednakże z uwagi na fakt, iż czas likwidacji jako proces obfitujący w rozliczne czynności prawne jest trudny do określenia, zasadne wydaje się jego przedłużenie do dnia [...] marca 2016 r. Z tego względu organ uchylił własną decyzję w tym zakresie i orzekając co do istoty nakazał likwidację WS[...]
w [...] do dnia [...] marca 2016 r. Minister stwierdził jednocześnie, że decyzja z dnia [...] maja 2015 r. w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej jest prawidłowa, stąd też w tym zakresie utrzymał
ją w mocy.
Odnosząc się do podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu dotyczącego art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a., Minister wskazał, że rektor, jako organ jednoosobowy, kieruje działalnością uczelni reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni (art. 66 ust. 1 ustawy). Podał, że zarówno w prowadzonej korespondencji jak i w zaskarżonej decyzji,
nie kwestionował samego faktu powołania rektora. Zastrzeżenia Ministra budziła jedynie dokumentacja potwierdzająca ww. fakt, co uniemożliwiało odnotowanie tej informacji
w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych. Z uwagi na powyższe, jako bezzasadny uznał Minister zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż rektor został powołany, jednakże z uwagi na brak stosownej dokumentacji fakt ten nie został odnotowany w rejestrze.
Organ wskazał, że w sprawie nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu
z przesłuchania świadków na okoliczność nakazania likwidacji uczelni.
Rozpatrując zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 ustawy, poprzez nakazanie likwidacji uczelni do dnia [...] września 2015 r., organ wyjaśnił, iż ww. przepis nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu. Omawiana decyzja została wydana na podstawie art. 37 ust. 3 ustawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., Minister stwierdził, że nie zaszła żadna z przesłanek nieważności postępowania.
Decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2015 r.
nr [...] stała się przedmiotem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Wyższej Szkoły [...] w [...] i Wyższej Szkoły [...] w [...] w likwidacji.
Skarga Wyższej Szkoły [...] w [...] podpisana została przez adwokata A.D., który na wezwanie Sądu przedłożył dokument pełnomocnictwa udzielonego przez rektora, uprawniający do działania w imieniu WS[...] w [...] Skarga Wyższej Szkoły [...] w [...] w likwidacji podpisana została przez likwidatora W.D. W związku z tym, że w skardze tej, jako pełnomocnik, wskazany został adwokat A.D., Sąd wezwał wymienionego adwokata do przedłożenia pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania WS[...] w [...] Na wezwanie pełnomocnik nadesłał dokument pełnomocnictwa udzielonego przez likwidatora WS[...] w [...].
W skargach zakwestionowano zaskarżoną decyzję w zakresie wskazanego
w niej terminu "zakończenia likwidacji uczelni" do dnia [...] marca 2016 r., stwierdzając,
iż decyzja w tym zakresie obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. z powodu wydania jej bez podstawy prawnej (w zakresie wskazania "terminu likwidacji uczelni") oraz niewykonalności zaskarżonej decyzji z powodu zakreślenia przez organ zbyt krótkiego terminu zakończenia likwidacji. Zarzucono także naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w zakresie ustalenia terminu, w jakim możliwe jest realne zakończenie procesu likwidacji Wyższej Szkoły [...] w [...] oraz wydanie decyzji z rażącym naruszeniem słusznego interesu strony; art. 7 i art. 75 § 1 k.p.a. przez odmowę dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony, co spowodowało, że organ zaniechał ustaleń co do istotnych elementów stanu faktycznego umożliwiających wskazanie realnego terminu zakończenia likwidacji Wyższej Szkoły [...] w [...]; art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2014 r., poz. 1198) przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu niezgodnym z zasadą interpretacyjną racjonalnego prawodawcy, że przepis ten zezwala na stosowanie uchylonych przepisów prawa w sprawach o cofnięcie pozwolenia na utworzenie uczelni.
Skarżący wnieśli o uchylenie wymienionej decyzji w zaskarżonej części
i przekazanie sprawy w tym zakresie organowi do ponownego rozpatrzenia. W ocenie skarżących powołanie się przez organ na poprzednio obowiązujące przepisy i art. 47 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jest nieuzasadnione. Nie jest zrozumiałe w ocenie pełnomocnika, jakie przyczyny miałyby uzasadniać możliwość określenia (w decyzji o cofnięciu pozwolenia) terminu zakończenia likwidacji uczelni od tego kiedy zostało wszczęte postępowanie. Racjonalny prawodawca dlatego wykluczył prawo Ministra do wskazywania terminu zakończenia likwidacji w decyzji, gdyż jego określenie jest zazwyczaj niemożliwe. Racjonalny prawodawca wie bowiem o tym, że proces likwidacyjny to proces długotrwały i zależny od stanu krajowej gospodarki. Zatem przedstawiona wykładnia w/w przepisu - a sprowadzająca się do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie o cofnięcie pozwolenia należy stosować przepisy dotychczasowe - jest błędna i sprzeczna z podstawowym założeniem o racjonalności prawodawcy.
Wskazano, że Wyższa Szkoła [...] w [...] funkcjonowała od 2008 roku do 2015 roku. W tym czasie wykształciła kilkuset studentów. Jej majątek, czego organ w ogóle nie wziął pod uwagę składa się z kilku niezbyt atrakcyjnych nieruchomości - sprzedaż każdej z nich zajmie co najmniej rok. Ponadto ustalenie wierzycieli to też okres przynajmniej kilku miesięcy. Organ tych okoliczności w ogóle nie badał.
W odpowiedzi na skargi Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o odrzucenie skargi Wyższej Szkoły [...]
w [...] i oddalenie skargi Wyższej Szkoły [...] w [...]
W uzasadnieniu wskazał, że tak jak przed zmianą przepisów z dniem 1 października 2014 r. również obecnie, likwidator uczelni jest uprawniony wyłącznie do podejmowania w procesie likwidacji uczelni działań w zakresie dysponowania jej majątkiem (art. 24 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym), w pozostałym zakresie wyłącznie uprawnioną do reprezentowania uczelni osobą jest jej rektor (art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym). Skarga złożona przez likwidatora uczelni jest niedopuszczalna.
W odniesieniu do pozostałych kwestii pełnomocnik organu podniósł,
że likwidacja uczelni niepublicznej polega na zadysponowaniu składnikami materialnymi i niematerialnymi jej majątku po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli,
w szczególności pracowników i studentów. Wyznaczając 7 miesięczny termin na likwidację organ wziął pod uwagę charakter tego postępowania.
W ocenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwalał na określenie terminu zakończenia likwidacji. Ponadto w toku postępowania nie przedstawiono żadnego wiarygodnego dowodu w postaci, np. dokumentu, który podważyłby te ustalenia. Organ podtrzymał pozostałe ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 11 października 2016 r. pełnomocnik skarżących wniósł o dopuszczenie dowodu
z kserokopii dokumentu w postaci zgłoszenia wnioskodawcy Wyższej Szkoły [...] w [...] do Sądu Rejonowego [...] Wydział [...] jako oskarżyciela posiłkowego, na okoliczność uwikłania obydwu uczelni
w wiele procesów sądowych. Pełnomocnik oświadczył jednocześnie, że na dzień dzisiejszy udało się ustalić listę wierzycieli.
Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, albowiem powyższe nie było niezbędne do wyjaśnienia
istotnych wątpliwości, jak wymaga tego powołany przepis.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę Wyższej Szkoły [...] w [...] w likwidacji Sąd uznał za niedopuszczalną, albowiem wniesiona została przez osobę nieuprawnioną. Skargę podpisał likwidator WS[...] w [...] w likwidacji. Tymczasem, zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 572 ze zm.), to rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Likwidator powołany przez założyciela prowadzi zaś likwidację uczelni niepublicznej. Otwarcie likwidacji,
co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu [...] września 2015 r., a zatem przed wniesieniem skargi, powoduje – stosownie do art. 27 ust. 4 pkt 1 powołanej ustawy –
że kompetencje organów uczelni w zakresie dysponowania jej majątkiem przejmuje likwidator. Likwidator nie przejmuje zatem kompetencji organów w pełnym zakresie,
ale wyłącznie w zakresie dysponowania majątkiem. Także zapisy statutu WS[...]
w [...] (§ 76) przyznają likwidatorowi uprawnienia wyłącznie w zakresie dysponowania jej majątkiem. Rektor nie traci swych uprawnień z chwilą otwarcia likwidacji uczelni. W związku z tym, że brak formalny skargi nie został na wezwanie Sądu uzupełniony w wyznaczonym terminie, skargę Wyższej Szkoły [...]
w [...] w likwidacji jako niedopuszczalną, Sąd odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Skargę Wyższej Szkoły [...] w [...] Sąd uznał zaś za niezasadną. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu Minister prawidłowo zastosował w tej sprawie przepis art. 37 ust. 3 w zw. z art. 30 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U.
z 2012 poz. 572 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 października 2014 r. w zw. z art. 47 pkt 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo
o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1198).
Za nietrafny Sąd uznał tym samym zarzut skargi w tym zakresie. Nadto, przepis art. 26 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie miał w tej sprawie zastosowania, co prawidłowo stwierdził Minister.
W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, czyli wszczętych przed 1 października 2014 r., w których nie została wydana decyzja w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, postępowania są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. Postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, tj. Wyższej Szkoły [...] w [...], zostało wszczęte w dniu [...] maja 2014 r. i nie zostało zakończone przed 1 października 2014 r., a zatem zastosowanie znajdowały przepisy dotychczasowe.
W sprawie nie jest kwestionowane spełnienie przesłanek z art. 37 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (w brzmieniu obowiązującym przed 1 października
2014 r.), stanowiących podstawę cofnięcia przez ministra pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej oraz nakazania założycielowi likwidacji Wyższej Szkoły [...] w [...].
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazania wymaga, że powołany przepis zobowiązuje Ministra do nakazania likwidacji uczelni przez założyciela "w wyznaczonym terminie".
Nakaz taki Minister wystosował, wskazując w pierwszej decyzji (z dnia [...] maja 2015 r.), że nakazuje likwidację do dnia [...] września 2015 r. Po rozpoznaniu zaś wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchyleniu własnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, organ orzekając ponownie co do istoty, nakazał likwidację uczelni do dnia [...] marca 2016 r.
Wobec treści przepisu art. 37 ust. 3 powołanej ustawy, za niezasadny Sąd uznał zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej, w tym także w zakresie wyznaczenia terminu. Zarówno z samej decyzji, jak i akt postępowania administracyjnego wynika, że organ zebrał pełen materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia tej sprawy, wszechstronnie go rozważył i dokonał prawidłowej jego oceny. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., jak też art. 75 § 1 k.p.a., albowiem w sprawie tej nie było konieczne – dla jej wyjaśnienia – przeprowadzanie żadnych dodatkowych dowodów w postaci zeznań świadków.
W ocenie Sądu, w sprawie tej, zarówno pełnomocnik Wyższej Szkoły [...] w [...], jak i organ – co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji – błędnie traktują wskazany w decyzji termin "do dnia [...] marca 2016 r." jako termin zakończenia likwidacji uczelni. Nakaz likwidacji przez założyciela uczelni "w wyznaczonym terminie" – w stanie prawnym przed 1 października 2014 r. – nie oznacza, że do tego wyznaczonego dnia ma nastąpić zakończenie likwidacji uczelni, albowiem proces likwidacji obfituje w rozliczne czynności prawne, często zależne od wielu podmiotów i nie jest możliwe określenie daty, w której ta likwidacja faktycznie zostanie zakończona.
Postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej i związany z tym nakaz likwidacji uczelni w wyznaczonym terminie nie służy ustalaniu przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego m.in. listy wierzycieli, badaniu zasadności ich roszczeń, czy przewidywaniu terminów rozpoczęcia
i zakończenia postępowań sądowych w tych sprawach. Tym samym, żądanie przez WS[...] w [...] od Ministra przeprowadzenia jakiegokolwiek uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie, jest nieuzasadnione.
Ustawodawca mówiąc o nakazie likwidacji "w wyznaczonym terminie" ma na myśli termin, w którym należy przystąpić do likwidacji uczelni. Takie rozumienie wskazanego zwrotu znajduje potwierdzenie w brzmieniu kolejnego ustępu art. 37 powołanej ustawy, tj. ustępu 4. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2014 r.), jeżeli założyciel uczelni niepublicznej nie przystąpi
w wyznaczonym terminie do likwidacji uczelni zgodnie z nakazem, o którym mowa
w ust. 3, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego powołuje likwidatora uczelni oraz wyznacza termin zakończenia likwidacji. Koszty likwidacji uczelni i wynagrodzenia likwidatora są pokrywane z majątku uczelni.
Tak wiec, dopiero wówczas, gdyby założyciel uczelni nie przystąpił
w wyznaczonym terminie do likwidacji, Minister miałby uprawnienie do powołania likwidatora i wyznaczenia takiemu powołanemu przez siebie likwidatorowi terminu zakończenia likwidacji.
Z akt sprawy wynika, że założyciel Wyższej Szkoły [...] w [...] przystąpił do jej likwidacji w dniu [...] września 2015 r., a zatem w terminie wyznaczonym przez Ministra już w pierwszej decyzji z dnia [...] maja 2015 r., (akt notarialny [...]– oświadczenie założyciela uczelni niepublicznej
o otwarciu likwidacji Wyższej Szkoły [...] w [...]). Aktem tym powołano także likwidatora uczelni.
Likwidacja uczelni niepublicznej, jak wskazano już wyżej, polega na zadysponowaniu składnikami materialnymi i niematerialnymi jej majątku
po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli, w szczególności pracowników
i studentów. Nadto, ustawodawca zdecydował, że studia prowadzone w dniu otwarcia likwidacji mogą być kontynuowane nie dłużej niż do końca roku akademickiego,
w którym nastąpiło otwarcie likwidacji (art. 27 ust. 5 powołanej ustawy). Stosownie zaś do art. 27 ust. 7 powołanej ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2014 r.), likwidator zawiadamia niezwłocznie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego o zakończeniu likwidacji. Z dniem zakończenia likwidacji uczelnia niepubliczna zostaje wykreślona z rejestru, o którym mowa w art. 29 ust. 1.
Powyższe wskazuje jednoznacznie, że skierowanego do założyciela nakazu likwidacji uczelni niepublicznej do dnia [...] marca 2016 r. (tj. w wyznaczonym terminie) nie należy utożsamiać z nakazem zakończenia likwidacji uczelni do tego dnia.
Tym samym, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wątpliwości podmiotu, do którego decyzja była skierowana, co do treści tej decyzji mogły być w tej sprawie wyjaśnione w trybie art. 113 § 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę Wyższej Szkoły [...] w [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło