II SA/Wa 191/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Asesorzy WSA Joanna Kube, WSA, Janusz Walawski, Protokolant Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2004 r., którą to decyzją, wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) odmówił Z. M. przyznania renty w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji podał, że świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty - nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie te przesłanki winny być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak choćby jednego z nich powoduje niemożność przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Organ wskazał, iż świadczenie to w przypadku wnioskodawcy nie może być przyznane, bowiem został on przez lekarza orzecznika ZUS orzeczeniem z dnia [...] listopada 2003 r., [...] maja 2004 r., oraz [...] listopada 2004 r. uznany za trwale, częściowo niezdolnego do pracy, a zatem nie spełnia wymogu całkowitej niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 83 ww. ustawy. Natomiast trudna sytuacja materialna, chociaż brana pod uwagę, nie stanowi jedynego kryterium, od którego zależy przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. M. wnosił o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, podnosił, iż jest całkowicie niezdolny do pracy, podnosił również, iż orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdzono, iż jest całkowicie niezdolny do pracy. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. l ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty - nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w nim przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. Skarżący orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] listopada 2003 r., [...] maja 2004 r. i [...] listopada 2004 r. został uznany za trwale, częściowo niezdolnego do pracy. Orzeczenia te były kontrolowane w trybie nadzoru nad orzecznictwem o niezdolności do pracy. Lekarz inspektor nadzoru orzecznictwa lekarskiego uznał, iż orzeczenie z dnia [...] listopada 2004 r. jest zgodne z zasadami orzeczenia o niezdolności do pracy. Orzeczenie Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności nie jest wydawane do celów rentowych i nie stwierdza istnienia i stopnia niezdolności do pracy, a jedynie stopień niepełnosprawności. Orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] skarżący został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek jako podstawę swych decyzji, zgodnie z art. 14 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy, przyjmować orzeczenia lekarzy orzeczników ZUS, a lekarze ci nie stwierdzili u skarżącego podczas kolejnych badań całkowitej niezdolności do pracy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd orzekł jak w sentencji.