II SA/Wa 1910/18
WyrokWSA w Warszawie2019-06-24
Skład orzekający: Danuta Kania, Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, który przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, przysługują odsetki ustawowe za nieterminową wypłatę 100% uposażenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły przyznania odsetek ustawowych żołnierzowi zawodowemu za nieterminową wypłatę uposażenia. W przypadku zwolnienia lekarskiego z powodu wypadku pozostającego w związku ze służbą, żołnierzowi przysługuje 100% uposażenia, a w razie zwłoki w jego wypłacie – odsetki ustawowe. Organy miały obowiązek wyjaśnić wątpliwości co do związku zwolnienia lekarskiego z wypadkiem i poinformować o tym stronę, a nie samodzielnie odmawiać przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący, R. G., zawodowy żołnierz, wniósł o wypłatę odsetek ustawowych za nieterminową wypłatę należności związanych z wyrównaniem potrąconego uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego. Wypadek, który spowodował zwolnienie lekarskie, został uznany za wypadek pozostający w związku ze służbą. Organy administracji odmówiły przyznania odsetek, uznając, że brak było podstaw do wypłaty 100% uposażenia bez orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojskowego Centrum Kształcenia Medycznego w L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do odsetek ustawowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojskowego Centrum Kształcenia Medycznego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych ("Dowódca Generalny RSZ", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 75 ust. 3 w związku z art. 89a ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojskowego Centrum Kształcenia Medycznego w L. (dalej: Komendant WCKM w L.", "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania [...]. R. G. prawa do odsetek ustawowych.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] R. G. (dalej: "skarżący") pełni zawodową służbę wojskową w [...] na stanowisku [...], na które został wyznaczony z dniem [...] sierpnia 2017 r. Poprzednio ww. zajmował stanowisko służbowe - [...] w Wojskowym Centrum Kształcenia Medycznego w L.
Wobec powyższego oraz w związku ze złożonym w dniu [...] października 2017r. przez R. G. wniosku do Komendanta WCKM w L., o wypłatę odsetek za nieterminową wypłatę należności związanych z wyrównaniem potrąconego uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego kwoty 20% od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r., w sprawie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, rozstrzygające co do właściwości organu mającego dokonać rozpatrzenia ww. wniosku.
Minister Obrony Narodowej w dniu [...] marca 2018 r. wskazał, iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Komendant WCKM w L.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] wskazał, iż w związku z wypadkiem jakiego doznał [...]. R. G. w dniu [...] września 2014 r., żołnierz przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r. Łączna kwota jaka została potracona skarżącemu w związku z przedkładanymi zwolnieniami lekarskimi wyniosła 5.730,42 zł. Wypłata wyrównania została dokonana przez organ finansowy w dniu [...] lipca 2015r. na podstawie rozkazu dziennego Komendanta WCKM nr [...] z dnia [...] maja 2015 r.
Organ zaznaczył, że przedmiotem roszczenia są odsetki ustawowe w kwocie 221,99 zł z tytułu potraconej kwoty 5.626,02 zł stanowiącej równowartość 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r. wyliczone w sposób przedstawiony w pkt I, ppkt 4 lit. a - f uzasadnienia faktycznego decyzji.
Podał również, że karta skierowania do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. (dalej: "RWKL") na nazwisko [...] R. G. została wystawiona w dniu [...] października 2014 r. przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. (dalej: Szef WSzW) i zarejestrowana pod numerem pism wychodzących [...]. Karta została doręczona do siedziby WCKM w L w dniu [...] października 2014 r. i zarejestrowana pod numerem pism wchodzących [...]. Przedmiotowa karta skierowania została wystawiona w jedenastym dniu od daty [...] października 2014 r., tj. od dnia przesłania przez WCKM w L. oryginału protokołu powypadkowego do WSzW. Karta skierowania została wystawiona w celu określenia wielkości stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem z dnia [...] września 2014 r.
Organ I instancji wskazał, że ww. karta skierowania, wystawiona w trakcie niezakończonego jeszcze leczenia, tj. w 31 dniu od dnia wypadku, nie może zostać uznana za dowód potwierdzający pozostawanie wypadku w związku z pełnieniem służby, bowiem karta ta została wystawiona przedwcześnie, bez oparcia w podstawie prawnej. Ponadto cel wystawienia skierowania do RWKL w L. sformułowany jako "określenie wielkości stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu" nie jest tożsamy z celem wymienianym w § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1083 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 15 września 2003 r." Nadto, ww. karta skierowania nie jest odzwierciedleniem wzoru karty skierowania, o którym mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz. U. z 2015 r., poz. 404), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 8 sierpnia 2003 r.". Informacja zawarta w pkt 19 karty skierowania nie wskazuje właściwej podstawy prawnej, powołuje jedynie art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2017 r. poz. 1950), dalej: "ustawa o świadczeniach odszkodowawczych (...)". Wobec powyższego brak było podstaw do wywiedzenia związku tego wypadku z konkretną czynnością i okolicznością wymienioną w art. 5 ww. ustawy.
Organ I instancji stwierdził, iż Szef WSzW - jako terenowy organ władzy publicznej - nie posiadając przymiotów, określonych w art. 2, 31-32 i 41-42 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2018 poz. 617), nie mógł poczynić w dniu [...] października 2014 r. żadnych ustaleń, że wypadek jakiemu uległ [...]. R.G. w dniu [...] września 2014 r. jest wypadkiem w rozumieniu art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych (...) bez uzyskania w tym zakresie stanowiska lekarza prowadzącego (wystawiającego zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA). Nie mógł bowiem samodzielnie przeprowadzić badania pacjenta i orzekać o jego stanie zdrowia. W związku z powyższym, "bez wystawienia dodatkowego zaświadczenia przez lekarza prowadzącego stwierdzającego, że obrażenia po doznanym urazie są następstwem zgłoszonego wcześniej wypadku, Szef WSzW nie miał podstaw merytorycznych do ustalenia związku przyczynowo- skutkowego w zakresie pozostawania wypadku w związku z pełnieniem służby, wyłącznie w oparciu o protokół powypadkowy i zaświadczenia lekarskie ZUS ZLA".
Zdaniem organu, jeżeli niezdolność do służby wynikała z następstw wypadku, który mógł pozostawać w związku ze służbą wojskową, to stosownie do mającego odpowiednie zastosowanie w tym okresie do żołnierzy zawodowych, przepisu § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 1380), dowodem stanowiącym podstawę przyznania uposażenia w wysokości 100% mogłoby być dodatkowo wystawione zaświadczenie lekarskie na zwykłym druku, stwierdzające związek tej niezdolności do służby z wypadkiem pozostającym w związku ze służbą wojskową. Szef WSzW nie mógł samodzielnie interpretować zdarzeń zdrowotnych żołnierza zawodowego, a jedynym na tym etapie postępowania wypadkowego uprawnionym do stwierdzenia, iż niezdolność do służby wojskowej jest następstwem zgłoszonego wcześniej wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową był lekarz wystawiający zaświadczenie lekarskie - ZUS ZLA
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie:
- art. 7, 8, 10, 11, 12, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.,
- art. 89a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 5 w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych (...) oraz § 21 ust. 1 i § 22 ust. 1 i 1 a rozporządzenia MON z dnia 15 września 2003 r. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że podstawą do uznania, że wypadek żołnierza pozostaje w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej jest orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej ustalającej, czy uszczerbek na zdrowiu żołnierza jest skutkiem tego wypadku,
- art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niezastosowanie.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do odsetek ustawowych za nieterminową wypłatę potrąconego za okres zwolnienia lekarskiego uposażenia wraz z dodatkami do uposażenia za okres od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r.
Dowódca Generalny RSZ nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. organ odwoławczy wskazał w szczególności, iż wypłata potrąconego uposażenia w dniu [...] lipca 2015 r. została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. po ukazaniu się punktu w rozkazie dziennym Komendanta WCKM nr [...] z dnia [...] maja 2015 r.
Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie doszło do uchybień podczas prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia związku przedłożonych przez skarżącego zwolnień lekarskich z wypadkiem jakiemu uległ on w trakcie pełnienia służby.
Organ I instancji nie podważył w zaskarżonej decyzji faktu wypadku żołnierza w związku ze służbą, jednak nie jest to tożsame z koniecznością traktowania każdego przedłożonego zwolnienia lekarskiego jako związanego z zaistniałym wypadkiem. Ustalenie związku zwolnienia lekarskiego z zaistniałym wypadkiem na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa dokonuje wojskowa komisja lekarska. Zatem wypłata potrąconej części uposażenia może zostać dokonana wyłącznie po otrzymaniu informacji z wojskowej komisji lekarskiej i ukazaniu się stosownego punktu w rozkazie pozwalającego na jej dokonanie. Jakiekolwiek inne działanie organu, którego domaga się odwołujący spowodowałoby naruszenie obowiązujących przepisów w tym zakresie, które mogłyby doprowadzić do nadpłaty należności a tym samym szkody w mieniu wojska. Organ samodzielnie nie mógł zakwalifikować przedkładanych zwolnień lekarskich jako ciągłość choroby spowodowanej wypadkiem zaistniałym w dniu [...] września 2014 r., gdyż zwolnienia te nie posiadały odpowiednich kodów kwalifikacyjnych.
W związku z powyższym żądanie skarżącego dotyczące wypłaty odsetek jest bezzasadne a rozstrzygnięcie zawarte w treści zaskarżonej decyzji organu I instancji jest prawidłowe.
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. R. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Dowódcy Generalnego RSZ z dnia [...] sierpnia 2018 r. zarzucając naruszenie:
- art. 89a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, art. 5 i art. 19 ust. 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych (...) oraz § 21 ust. 1 i § 22 ust. 1 i 1 a rozporządzenia MON z dnia 15 września 2003 r. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że podstawą do uznania, że wypadek żołnierza pozostaje w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej na potrzeby ustalenia prawa do 100% uposażenia za zwolnienie lekarskie - jest orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej ustalające czy uszczerbek na zdrowiu żołnierza jest skutkiem tego wypadku oraz ustalające stopień uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek tego wypadku,
- art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niezastosowanie;
- art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zebranie, rozpatrzenie oraz dokonanie przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z ww. przepisów.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:
- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta WCKM w L. z dnia [...] kwietnia 2018 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi;
- zasądzenie od Dowódcy Generalnego RSZ zwrotu kosztów postępowania.
W motywach skargi skarżący podniósł w szczególności, iż organy obu instancji błędnie uznały, że dopiero orzeczenie wydane przez wojskową komisję lekarską ustalające, czy uszczerbek na zdrowiu żołnierza jest skutkiem wypadku w związku z pełnieniem służby oraz ustalające stopnień uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek tego wypadku, jest podstawą uznania, iż określony wypadek może być uznany za wypadek w związku ze służbą, a tym samym potwierdzeniem istnienia związku zwolnienia lekarskiego z tym wypadkiem.
W przypadku wystąpienia wypadku w służbie mamy do czynienia z dwiema niezależnymi sytuacjami: pierwsza dotyczy ustalenia, czy wypadek pozostawał w związku z pełnieniem służby, co jest domeną powoływanej przez dowódcę jednostki wojskowej komisji powypadkowej. Pozytywne ustalenie okoliczności przez ww. komisję w ostatecznym protokole powypadkowym stanowi niepodważalną okoliczność, że dany wypadek pozostawał w związku ze służbą. W przypadku skarżącego fakt taki został stwierdzony przez komisję w protokole powypadkowym nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Ta okoliczność powinna stanowić również podstawę do wypłacania 100% uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego, które było następstwem tego wypadku.
Druga sytuacja dotyczy postępowania w sprawie ustalenia prawa do odszkodowania, którego gospodarzem jest Szef WSzW i które kończy się wydaniem decyzji w przedmiocie prawa do odszkodowania.
Postępowania te mają odrębne konsekwencje i nie można uzależniać pierwszego od drugiego.
W świetle powyższego, jak wskazał skarżący, roszczenie o wypłatę odsetek jest w pełni uzasadnione. Wobec ustalenia, że wypadek był wypadkiem pozostającym w związku ze służbą wojskową, niewypłacanie uposażenia w pełnej wysokości w okresie od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r. objęte jest dyspozycją normy zawartej w art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z ww. przepisem w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Jak wskazał Komendant WCKM przedmiotem roszczenia skarżącego są odsetki ustawowe w kwocie 221,99 zł z tytułu potraconej kwoty 5.626,02 zł stanowiącej równowartość 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...] września
2014. r. do dnia [...] lutego 2015 r. wyliczone w następujący sposób: (a) 57,80 zł od kwoty 974,40 zł za okres od [...] listopada 2014 r. do [...] lipca 2015 r. (240 dni); (b) 51,51 zł od kwoty 1.044 zł za okres od [...] grudnia 2014 r. do [...] lipca 2015 r. (212 dni); (c) 41,33 zł od kwoty 1.047,51 zł za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] lipca 2015 r. (180 dni); (d) 34,36 zł od kwoty 1.052,10 zł za okres od [...] lutego 2015 r. do [...] lipca 2015 r. (149 dni), (e) 27,90 zł od kwoty 1.052,10 zł za okres od [...] marca 2015 r. do [...] lipca
2015. r. (121 dni), (f) 9,09 zł od kwoty 455,91 zł za okres od [...] kwietnia 2015 r. do [...] lipca 2015 r. (91 dni).
Organ I instancji błędnie uznał jednak, a stanowisko to zaakceptował organ odwoławczy, że żądanie skarżącego dotyczące wypłaty odsetek w ww. kwocie jest nieuzasadnione.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 poz. 173 ze zm.) w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim żołnierz zawodowy otrzymuje 80% uposażenia. Jeżeli jednak zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym żołnierz zawodowy jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby - zachowuje on prawo do 100% uposażenia (ust. 3 pkt 1).
Stosownie do art. 60c ww. ustawy, przebywanie żołnierza zawodowego na zwolnieniu lekarskim stwierdza zaświadczenie lekarskie wystawione zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 1368 ze zm.).
Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie definiują pojęcia "wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową". Definicję taką zawiera w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. 2014 r., poz. 1083 ze zm.), który stanowi, że wypadek to zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które zaszło podczas lub w związku: z wykonywaniem obowiązków służbowych (...).
Szczegółowy tryb postępowania w sprawach ustalania okoliczności i przyczyn wypadków, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej określają przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostającej w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1083 ze zrrT.), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 25 ww. ustawy o świadczeniach odszkodowawczych (...).
W rozdziale 2 ww. rozporządzenia uregulowana została procedura ustalania okoliczności i przyczyn wypadków. Mianowicie, komisja powypadkowa powołana przez dowódcę jednostki wojskowej, w której poszkodowany żołnierz pełni służbę, po uprzednich meldunkach o wypadku samego poszkodowanego i jego przełożonego, ustala czas, miejsce oraz okoliczności i przyczyny wypadku zgodnie z procedurą opisaną w tym rozporządzeniu (§ 5 ust. 1 i § 6 ust. 1). W skład komisji powypadkowej wchodzą co najmniej 3 osoby, w tym: (1) jako przewodniczący - zastępca dowódcy jednostki wojskowej; (2) jako członkowie - pracownik służby do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy oraz - odpowiednio do potrzeb - specjalista z dziedziny, w której nastąpił wypadek, albo lekarz (§ 5 ust. 2). W zakresie niezbędnym do oceny rodzaju i skutków wypadku Komisja powypadkowa zasięga opinii lekarza, a w razie potrzeby opinii innych specjalistów (6 ust. 1 pkt 4). Komisja powypadkowa kończy postępowanie sporządzając protokół powypadkowy, który przedstawia niezwłocznie dowódcy jednostki wojskowej (§ 7 ust. 1, § 11 ust. 1). Dowódca jednostki wojskowej podpisuje protokół powypadkowy, zamieszczając w nim swoje stanowisko wobec ustaleń komisji powypadkowej i przekazuje go szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego właściwego do ustalenia prawa do odszkodowania (§ 11 ust. 3, § 14 ust. 1 pkt 1).
Z kolei w rozdziale 4 ww. rozporządzenia uregulowane zostało postępowanie w sprawie przyznawania i wypłaty odszkodowań, w tym odszkodowań z tytułu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby wojskowej. Zgodnie z § 19 ust. 1 rozporządzenia, szef wojewódzkiego sztabu wojskowego wszczyna postępowanie z urzędu w razie otrzymania: (1) protokołu powypadkowego; (2) orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej stwierdzającego uszczerbek na zdrowiu (...). W myśl § 21 szef wojewódzkiego sztabu wojskowego bada i ocenia całokształt sprawy na podstawie wszystkich zebranych dowodów, w szczególności ustala, czy wypadek, któremu uległ żołnierz, jest wypadkiem, o którym mowa w art. 5, i czy nie zachodzą okoliczności określone w art. 7 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych (...). W razie ustalenia, że wypadek, jakiemu uległ żołnierz, jest wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 7 ustawy, szef wojewódzkiego sztabu wojskowego po zakończeniu leczenia, nie wcześniej jednak niż po 6 miesiącach od dnia wypadku, z zastrzeżeniem ust. 1a, kieruje żołnierza bezpośrednio, a jeżeli pełni on nadal służbę - za pośrednictwem dowódcy jednostki wojskowej, do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia, czy uszczerbek na zdrowiu żołnierza jest skutkiem tego wypadku oraz w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek tego wypadku. Szef WSzW przesyła wojskowej komisji lekarskiej posiadaną dokumentację medyczną oraz protokół powypadkowy. (§ 22 ust. 1 i 2). Decyzję w sprawie prawa do odszkodowania Szef WSzW wydaje najpóźniej w ciągu 14 dni od dnia zebrania wszystkich niezbędnych dokumentów (§ 28 ust. 1).
Powołane wyżej przepisy regulują dwie odrębne procedury: pierwsza dotyczy ustalenia, że określony wypadek jest wypadkiem w rozumieniu art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych (...) i która kończy się podpisaniem przez dowódcę jednostki wojskowej protokołu powypadkowego; druga dotyczy ustalenia prawa do odszkodowania z tytułu wypadku w służbie na podstawie decyzji Szefa WSzW, wydanej w oparciu o orzeczenie właściwej komisji lekarskiej w sprawie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu.
Przepisy ww. rozporządzenia MON z dnia 15 września 2003 r. nie określają zatem trybu postępowania w zakresie ustalania związku zwolnienia od zajęć służbowych z wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby. Z tego względu rozważania dokonane przez organ I instancji w oparciu o powołane regulacje, abstrahując od błędnej oceny zapisów karty skierowania do RWKL w L. wystawionej przez Szefa WSzW, nie znajdują uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący uległ wypadkowi w dniu [...] września 2014 r. w Ośrodku Szkolenia Praktycznego OC - [...], kompleksie koszarowym nr [...] podczas udziału w egzaminie na [...] (...). Postępowanie w sprawie przeprowadziła komisja powypadkowa, w skład której weszli: Zastępca WCKM, lekarz oraz specjalista ds. bezpieczeństwa i higieny pracy. Jak stwierdzono w protokole powypadkowym nr [...] z dnia [...] września 2014 r. (pkt 2) poszkodowany - udając się na swój praktyczny punkt egzaminacyjny za szkolenia [...], pokonując teren potknął się i niespodziewanie wpadł w zagłębienie porośnięte trawą - upadł doznając urazu lewego stawu kolanowego. Lekarz WCKM stwierdził uraz lewego stawu kolanowego, udzielił 3 dni zwolnienia lekarskiego i skierował do lekarza - ortopedy. Poszkodowany w dniu [...] września 2014 r. wykonał badanie usg lewego kolana, a w dniu [...] września 2014 r. zgłosił się do poradni ortopedycznej w szpitalu przy ul. [...], gdzie kontynuuje leczenie. Otrzymał kolejne zwolnienie lekarskie do dnia [...] października 2014 r. W pkt 10 protokołu "wnioski i środki profilaktyczne" wskazano: "wypadek w służbie omówić z całym stanem osobowym żołnierzy Centrum". Powyższy protokół został podpisany przez Komendanta WCKM w dniu [...] października 2014 r.
W dniu [...] października 2014 r. Komendant WCKM wystawił kartę skierowania (nr [...]) do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. w celu określenia wielkości stałego i długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. W pkt 14 "rozpoznanie lekarskie" wskazano: "uraz lewego stawu kolanowego". W pkt 17 przedstawiono okoliczności zdarzenia jak w treści protokołu powypadkowego. Dodatkowo wskazano, że poszkodowany kontynuuje leczenie w poradni ortopedycznej. W skierowaniu tym zamieszczono również informację, że opisane zdarzenie jest wypadkiem w rozumieniu art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych (...) oraz, że do komisji lekarskiej należy zgłosić się z protokółem powypadkowym oraz posiadaną dokumentacją medyczną nie wcześniej niż 6 miesięcy po wypadku. Powyższa karta skierowania wpłynęła do WCKM w dniu [...] października 2014 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez SP ZOZ Wojskową Specjalistyczną Przychodnię Lekarską w L. w okresie: [...]-[...] września 2014 r. Następnie przebywał w ciągłości na zwolnieniach lekarskich wystawionych przez [...]. T. Z. - specjalistę ortopedę-traumatologa Poradni Ortopedycznej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. [...] - Centralny Szpital Kliniczny w okresie: [...]września 2014 r. - [...] lutego 2015 r. Kontynuował więc leczenie u tego samego lekarza specjalisty w tej samej placówce opieki medycznej.
W świetle przedstawionego materiału dowodowego, w ocenie Sądu, organ miał wszelkie podstawy do tego aby przyjąć, że kolejne zwolnienia lekarskie skarżącego obejmują okres, w którym jest on zwolniony od zajęć służbowych z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, tj. że wobec skarżącego zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 89a ust. 3 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a w konsekwencji, że zachowuje on prawo do 100% uposażenia. Jeżeli natomiast organ, pomimo jednoznacznej treści protokołu powypadkowego, karty skierowania do RWKL w L. oraz zaświadczeń lekarskich, miał jakiekolwiek wątpliwości co do zaistnienia przesłanki określonej www. przepisie, powinien poinformować o tym samego skarżącego i ewentualnie zwrócić się do niego o dostarczenie dodatkowo wystawionego zwolnienia lekarskiego na zwykłym druku, stwierdzającego związek niezdolności do służby z wypadkiem pozostającym w związku ze służbą wojskową, na które powołał się w treści decyzji I instancji oraz w odpowiedzi na skargę wskazując jako podstawę prawną § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1594 ze zm.). Nie czyniąc tego organ dopuścił naruszenia art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz art. 9 wyrażającego zasadę informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, art. 89a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie określa trybu postępowania w zakresie ustalania związku zwolnienia lekarskiego ze zdarzeniem wymienionym w ust. 3 pkt 1. Przepis ten nie zawiera również odesłania do przepisów innych aktów prawnych. Tym bardziej zatem obowiązkiem organu, w razie wątpliwości co do zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki z art. 89a ust. 3 pkt 1 ww. ustawy pragmatycznej, było wystąpienie do skarżącego o doręczenie dodatkowego zaświadczenia lekarskiego.
Warto również w tym miejscu wskazać, że skarżący, obecny na rozprawie w dniu [...] czerwca 2019 r., złożył do akt kopię pisma Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], w którym zawarto "rekomendowany tryb postępowania" w zakresie dokumentowania związku niezdolności żołnierza do służby z wypadkiem pozostającym w związku ze służbą wojskową wskazując na potrzebę przedstawiania przez żołnierza "dodatkowo wystawionego zwolnienia lekarskiego na zwykłym druku, stwierdzającego związek niezdolności do służby z wypadkiem pozostającym w związku ze służbą wojskową" w oparciu o odpowiednio stosowany § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia MPiPS z dnia 2 kwietnia 2012 r. Z pisma tego wynika, że z powodu braku aktów wykonawczych do przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zakresie zwolnień lekarskich, istniały wątpliwości co do prawidłowego stosowania przepisów ww. ustawy w obszarze dotyczącym ustalania sytuacji, w których żołnierzowi zawodowemu przysługuje pełne uposażenie (100%) za okres zwolnienia lekarskiego. W celu zaś ustalania w sposób jasny i bezkonfliktowy związku zwolnienia lekarskiego z wypadkiem w służbie, Departament kadr MON rekomenduje ww. tryb postępowania. Pismo to, co wymaga podkreślenia, zostało skierowane do organu I instancji dopiero w dniu [...] maja 2016 r. i stanowi jedynie rekomendację co do trybu postępowania w omawianej kwestii. Tym bardziej zatem uzasadnione jest stanowisko, że jeśli w niniejszej sprawie organ miał wątpliwości co do zaistnienia przesłanki z art. 89a ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to na nim spoczywał obowiązek poinformowania o tym skarżącego i jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii.
Warto też zauważyć, że wypłata skarżącemu potrąconej części uposażenia za okres zwolnień lekarskich od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r. nastąpiła po ukazaniu się punktu w rozkazie dziennym Komendanta WCKM nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. W rozkazie tym Komendant WCKM stwierdził, iż zwolnienia lekarskie za ww. okres były następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby wojskowej. Jako podstawę powyższego ustalenia organ wskazał kartę skierowania do RWKL w L. wystawioną przez Szefa WSzW w L. nr [...] z dnia [...] października 2014 r., a więc dokument, którego prawidłowość wystawienia organ zakwestionował w decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r
W tym kontekście niezrozumiałe jest stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził, że wypłata potrąconej części uposażenia może zostać dokonana "wyłącznie po otrzymaniu informacji z Wojskowej Komisji Lekarskiej (...)". W aktach sprawy brak jest informacji z RWKL w L., która poprzedzałaby wydanie ww. rozkazu nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Zauważyć przy tym należy, że orzeczenie RWKL w W. nr [...] w sprawie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu zostało wydane w dniu [...] lutego 2018 r., a w jego treści brak jest informacji na temat związku przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim z wypadkiem w służbie (akta osobowe). W oparciu o to orzeczenie Szef WszW w L. wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku w dniu [...] września 2014 r
Konkludując stwierdzić należy, że zarzuty skargi są uzasadnione, co skutkowało uchyleniem obu wydanych w sprawie decyzji. Organy obu instancji błędnie uznały, że żądanie skarżącego - obejmujące wypłatę odsetek ustawowych w kwocie określonej w decyzji organu I instancji z tytułu potraconej kwoty 5.626,02 zł stanowiącej równowartość 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r. - jest nieuzasadnione. Wbrew stanowisku organów, roszczenie to znajduje oparcie w świetle art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji uwzględni dokonaną ocenę prawną. Zważy, iż zgodnie z treścią ww. przepisu ustawy pragmatycznej, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, co miało miejsce w niniejszej sprawie, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło